Feniks: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 06:50 dagi (joriy) koʻrinishi
Feniks yoki Foyniks (qadimgi yunoncha: Φοῖνιξ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni[1], Amintorning oʻgʻli, Peleyning sodiq doʻsti[2].
Kalidon ovining ishtirokchisi[3]. Gomerning soʻzlariga koʻra, otasining kanizi Klitiyani[4] shaydo qilib otasining laʼnatiga uchragan va bepusht boʻlib qolgan. Boshqa bir hikoyaga koʻra, otasining kanizagi Ftiya uni yolgʻondan tegachogʻlik qilishda ayblaydi va otasi uni koʻr qiladi[5]. Qutulish uchun, Feniks otasidan Peleyga qochib ketdi.
Kentavr Xiron Feniksning koʻrish qobiliyatini tikladi[6], Peley uni Doloplar shohi qiladi[7].
Dolops Troyaga qarshi yurishda qatnashdi[8]. Versiyaga koʻra, Feniks Troya ostiga 50 ta kema olib kelgan[9]. Feniks (Foyniks, Fenik) -
1. Axillga notiqlik va harbiy ishlarni oʻrgatgan Fessaliya oqsoqoli. Axill va Agamemnon oʻrtasidagi janjal paytida (qarang. Troyan urushi), Feniks Axillni urushni davom ettirishga koʻndirishga harakat qilgan Axey elchilaridan biri edi.
2. Agenorning oʻgʻli, Kadm va Yevropaning ukasi, Finikiyaliklarning eponimi. Atamalar lugʻati blokida qarang.
Gomerning „Iliadasi“da Mirmidonlar[10] yetakchilaridan biri Axill boshchiligida Odissey va Ayaks bilan birga Axillni Troyadagi jangni davom ettirishga undagan[11].
Axilldagi[12] elchixonada, shuningdek, Neoptolem[13] uchun Likomeddagi elchixonada qatnashgan. U Troya qulagandan soʻng, Molosslar tomon yoʻlda vafot etgan va Neoptolem[14] tomonidan dafn etilgan.
Feniksning qabri Feniks daryosida, Asopning Fessaliyadagi irmogʻida[15], shuningdek, Strimon[16] yaqinidagi Eyonda koʻrsatilgan.
Esxilning „Mirmidonlar“ (fr.132v Radt) tragediyasi, Sofoklning „Feniks“ (fr.718-720 Radt), „Ftiya aholisi“ (fr.694-696 Radt, „Xarakterlar tragediyasi“[17]), Yevripidning „Feniks“[18], Ion Xiosning ikkita „Feniks“ pyesalari, Kichik Astidamant va Enniyning „Feniks“ tragediyalarining bosh qahramoni.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.2. S.560-561; Sm. Gomer. Iliada IX 447—461.
- ↑ Gigin. Mifi 257
- ↑ Ovidiy. Metamorfozi VIII 307; Gigin. Mifi 173
- ↑ Gomer. Iliada IX 454
- ↑ Likofron. Aleksandra 422; Ovidiy. Ibis 259—260
- ↑ Propersiy. Elegii II 1, 60
- ↑ Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 13, 8
- ↑ Strabon. Geografiya IX 5, 5 (str.431), so ssilkoy na Pindara, fr.183
- ↑ Gigin. Mifi 97
- ↑ Gomer. Iliada XVI 196
- ↑ Kun, Nikolay Albertovich. Легенды и мифы Древней Греции / A. Kun.-5-e izd.-Rostov n/D: Feniks, 2005.-480s.-ISBN 5-222-06263-5:77.90
- ↑ Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka IV 3
- ↑ Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka V 11
- ↑ Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E VI 12
- ↑ Strabon. Geografiya IX 4, 14 (str.428)
- ↑ Likofron. Aleksandra 417
- ↑ Aristotel. Poetika 18
- ↑ Aristofan. Axarnyane 421, upomyanuta slepota geroya
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- На Викискладе есть медиафайлы по теме Феникс
- Феникс в библиотеке Максима Мошкова