Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Faringit: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
| nomi                  = Faringit
| nomi                  = Faringit
| tasvir                = Pharyngitis.jpg
| tasvir                = Pharyngitis.jpg
| izoh                  = Ko‘rinadigan qizarishga olib keladigan virusli faringit.  
| izoh                  = Koʻrinadigan qizarishga olib keladigan virusli faringit.  
| soha                  = [[Yuqumli kasalliklar]]
| soha                  = [[Yuqumli kasalliklar]]
| belgilari              = [[Tomoq ogʻrigʻi|Tomoq og‘rig‘i]], [[isitma]], burun oqishi, [[Yoʻtal|yo‘tal]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh og‘rig‘i]], bo‘g‘iq ovoz<ref name=Rut2015/><ref name=EB2015/>  
| belgilari              = [[Tomoq ogʻrigʻi|Tomoq ogʻrigʻi]], [[isitma]], burun oqishi, [[Yoʻtal|yoʻtal]], [[Bosh ogʻrigʻi|bosh ogʻrigʻi]], boʻgʻiq ovoz<ref name=Rut2015/><ref name=EB2015/>  
| asoratlari            = Sinusit, o‘tkir o‘rta otit<ref name=EB2015/>
| asoratlari            = Sinusit, oʻtkir oʻrta otit<ref name=EB2015/>
| boshlanish vaqti      =  
| boshlanish vaqti      =  
| davomiyligi            = Sababiga qarab 3-10 kun<ref name=EB2015/><ref name=Tor2011/>
| davomiyligi            = Sababiga qarab 3-10 kun<ref name=EB2015/><ref name=Tor2011/>
}}
}}


'''Faringit''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: pharynx – ''halqum'' va itis – ''yalligʻlanish'') – [[halqum]] (yutqin) shilliq pardasining yalligʻlanishi<ref name="EB2015">{{cite journal|last1=Hildreth|first1=AF|last2=Takhar|first2=S|last3=Clark|first3=MA|last4=Hatten|first4=B|title=Evidence-Based Evaluation And Management Of Patients With Pharyngitis In The Emergency Department.|journal=Emergency Medicine Practice|date=September 2015|volume=17|issue=9|pages=1–16; quiz 16–7|pmid=26276908}}</ref>. Bu kasallik odatda tomoqda ogʻriq va isitmaga sabab boʻladi<ref name="EB2015" />. Kasallik alomatlari orasida yana burun oqishi, [[yoʻtal]], [[bosh ogʻrigʻi]], tupuk yutishda qiyinchilik, [[Limfa tugunlari|limfa tugunlarining]] shishi va ovoz boʻgʻilishi boʻlishi mumkin<ref name="Rut2015">{{cite book |last1=Rutter |first1=Paul Professor |last2=Newby |first2=David |title=Community Pharmacy ANZ: Symptoms, Diagnosis and Treatment |date=2015 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9780729583459 |page=19 |url=https://books.google.com/books?id=NbjVCgAAQBAJ&pg=PA19 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908192747/https://books.google.com/books?id=NbjVCgAAQBAJ&pg=PA19 |archive-date=8 September 2017 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite book|title=Oral and maxillofacial pathology|url=https://www.clinicalkey.com/dura/browse/bookChapter/3-s2.0-C20110077025|url-access=subscription|publisher=Elsevier|last1=Neville|first=Brad W.|last2=Damm|first2=Douglas D.|last3=Allen|first3=Carl M.|last4=Chi|first4=Angela C.|year=2016|isbn=9781455770526|edition=4th|location=St. Louis, MO|pages=166|oclc=908336985|access-date=17 March 2020|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028081814/https://www.clinicalkey.com/ui-origin/master-1586/2-bundle.js|url-status=dead}}</ref>. Simptomlar odatda 3-5 kun davom etadi, lekin sabablarga qarab uzoqroq davom etishi mumkin<ref name="EB2015" /><ref name="Tor2011">{{cite book |editor1=David A.Warrell |editor2=Timothy M. Cox |editor3=John D. Firth |editor24=Estée Török |title=Oxford textbook of medicine infection |date=2012|publisher=Oxford University Press |location=Oxford|isbn=9780191631733 |pages=280–281|url=https://books.google.com/books?id=qkLibW2ZikYC&pg=PA280|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010214543/https://books.google.com/books?id=qkLibW2ZikYC&pg=PA280|archive-date=2016-10-10}}</ref>. Asoratlar orasida [[sinusit]] va [[Otit|oʻtkir oʻrta otit]] ham bor<ref name="EB2015" />. Faringit yuqori nafas yoʻllari infeksiyasining bir turidir<ref>{{cite web|title=Pharyngitis|url=https://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?mode=&term=Pharyngitis&field=entry#TreeC08.730.561|website=National Library of Medicine|access-date=4 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520133301/http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?mode=&term=Pharyngitis&field=entry#TreeC08.730.561|archive-date=20 May 2016|df=dmy-all}}</ref>.
'''Faringit''' ([[Yunon tili|yunoncha]]: pharynx – ''halqum'' va itis – ''yalligʻlanish'') — [[halqum]] (yutqin) shilliq pardasining yalligʻlanishi<ref name="EB2015">{{cite journal|last1=Hildreth|first1=AF|last2=Takhar|first2=S|last3=Clark|first3=MA|last4=Hatten|first4=B|title=Evidence-Based Evaluation And Management Of Patients With Pharyngitis In The Emergency Department.|journal=Emergency Medicine Practice|date=September 2015|volume=17|issue=9|pages=1–16; quiz 16–7|pmid=26276908}}</ref>. Bu kasallik odatda tomoqda ogʻriq va isitmaga sabab boʻladi<ref name="EB2015" />. Kasallik alomatlari orasida yana burun oqishi, [[yoʻtal]], [[bosh ogʻrigʻi]], tupuk yutishda qiyinchilik, [[Limfa tugunlari|limfa tugunlarining]] shishi va ovoz boʻgʻilishi boʻlishi mumkin<ref name="Rut2015">{{cite book |last1=Rutter |first1=Paul Professor |last2=Newby |first2=David |title=Community Pharmacy ANZ: Symptoms, Diagnosis and Treatment |date=2015 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9780729583459 |page=19 |url=https://books.google.com/books?id=NbjVCgAAQBAJ&pg=PA19 |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908192747/https://books.google.com/books?id=NbjVCgAAQBAJ&pg=PA19 |archive-date=8 September 2017 |df=dmy-all}}</ref><ref>{{Cite book|title=Oral and maxillofacial pathology|url=https://www.clinicalkey.com/dura/browse/bookChapter/3-s2.0-C20110077025|url-access=subscription|publisher=Elsevier|last1=Neville|first=Brad W.|last2=Damm|first2=Douglas D.|last3=Allen|first3=Carl M.|last4=Chi|first4=Angela C.|year=2016|isbn=9781455770526|edition=4th|location=St. Louis, MO|pages=166|oclc=908336985|access-date=17 March 2020|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028081814/https://www.clinicalkey.com/ui-origin/master-1586/2-bundle.js|url-status=dead}}</ref>. Simptomlar odatda 3-5 kun davom etadi, lekin sabablarga qarab uzoqroq davom etishi mumkin<ref name="EB2015" /><ref name="Tor2011">{{cite book |editor1=David A.Warrell |editor2=Timothy M. Cox |editor3=John D. Firth |editor24=Estée Török |title=Oxford textbook of medicine infection |date=2012|publisher=Oxford University Press |location=Oxford|isbn=9780191631733 |pages=280–281|url=https://books.google.com/books?id=qkLibW2ZikYC&pg=PA280|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010214543/https://books.google.com/books?id=qkLibW2ZikYC&pg=PA280|archive-date=2016-10-10}}</ref>. Asoratlar orasida [[sinusit]] va [[Otit|oʻtkir oʻrta otit]] ham bor<ref name="EB2015" />. Faringit yuqori nafas yoʻllari infeksiyasining bir turidir<ref>{{cite web|title=Pharyngitis|url=https://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?mode=&term=Pharyngitis&field=entry#TreeC08.730.561|website=National Library of Medicine|access-date=4 August 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520133301/http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?mode=&term=Pharyngitis&field=entry#TreeC08.730.561|archive-date=20 May 2016|df=dmy-all}}</ref>.


Ogʻriqlarni oldini olish uchun [[ibuprofen]] kabi yalligʻlanishga qarshi dorilarlardan foydalanish mumkin<ref name="EB2015" />. Bu holatda mahalliy [[lidokain]] ham yordam berishi mumkin<ref name="Web2014">{{cite journal|last1=Weber|first1=R|title=Pharyngitis.|journal=Primary Care|date=March 2014|volume=41|issue=1|pages=91–8|pmid=24439883|doi=10.1016/j.pop.2013.10.010|pmc=7119355}}</ref>. [[Streptokokk]] odatda [[antibiotiklar]] hisoblangan [[penitsillin]] yoki [[amoksitsillin]] bilan davolanadi<ref name="EB2015" />. Oʻtkir faringitda kortikosteroidlar foydali yoki foydasizligi aniq emas, ammo yaqinda oʻtkazilgan tekshiruv shuni koʻrsatdiki, antibiotiklar bilan birgalikda qoʻllaganda ular ogʻriqni va davolanish ehtimolini oʻrtacha darajada kamaytiradi<ref name="ReferenceA">{{cite journal|last1=Principi|first1=N|last2=Bianchini|first2=S|last3=Baggi|first3=E|last4=Esposito|first4=S|title=No evidence for the effectiveness of systemic corticosteroids in acute pharyngitis, community-acquired pneumonia and acute otitis media.|journal=European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases|date=February 2013|volume=32|issue=2|pages=151–60|pmid=22993127|doi=10.1007/s10096-012-1747-y|pmc=7087613}}</ref><ref name=":0">{{Cite journal|last1=de Cassan|first1=Simone|last2=Thompson|first2=Matthew J.|last3=Perera|first3=Rafael|last4=Glasziou|first4=Paul P.|last5=Del Mar|first5=Chris B.|last6=Heneghan|first6=Carl J.|last7=Hayward|first7=Gail|date=1 May 2020|title=Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2020|issue=5|pages=CD008268|doi=10.1002/14651858.CD008268.pub3|issn=1469-493X|pmc=7193118|pmid=32356360}}</ref>.
Ogʻriqlarni oldini olish uchun [[ibuprofen]] kabi yalligʻlanishga qarshi dorilarlardan foydalanish mumkin<ref name="EB2015" />. Bu holatda mahalliy [[lidokain]] ham yordam berishi mumkin<ref name="Web2014">{{cite journal|last1=Weber|first1=R|title=Pharyngitis.|journal=Primary Care|date=March 2014|volume=41|issue=1|pages=91–8|pmid=24439883|doi=10.1016/j.pop.2013.10.010|pmc=7119355}}</ref>. [[Streptokokk]] odatda [[antibiotiklar]] hisoblangan [[penitsillin]] yoki [[amoksitsillin]] bilan davolanadi<ref name="EB2015" />. Oʻtkir faringitda kortikosteroidlar foydali yoki foydasizligi aniq emas, ammo yaqinda oʻtkazilgan tekshiruv shuni koʻrsatdiki, antibiotiklar bilan birgalikda qoʻllaganda ular ogʻriqni va davolanish ehtimolini oʻrtacha darajada kamaytiradi<ref name="ReferenceA">{{cite journal|last1=Principi|first1=N|last2=Bianchini|first2=S|last3=Baggi|first3=E|last4=Esposito|first4=S|title=No evidence for the effectiveness of systemic corticosteroids in acute pharyngitis, community-acquired pneumonia and acute otitis media.|journal=European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases|date=February 2013|volume=32|issue=2|pages=151–60|pmid=22993127|doi=10.1007/s10096-012-1747-y|pmc=7087613}}</ref><ref name=":0">{{Cite journal|last1=de Cassan|first1=Simone|last2=Thompson|first2=Matthew J.|last3=Perera|first3=Rafael|last4=Glasziou|first4=Paul P.|last5=Del Mar|first5=Chris B.|last6=Heneghan|first6=Carl J.|last7=Hayward|first7=Gail|date=1 May 2020|title=Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2020|issue=5|pages=CD008268|doi=10.1002/14651858.CD008268.pub3|issn=1469-493X|pmc=7193118|pmid=32356360}}</ref>.


== Tasnifi ==
== Tasnifi ==
Faringit bu yalligʻlanishning bir turi boʻlib, yuqori nafas yoʻllari infeksiyasidir. U oʻtkir yoki surunkali boʻlishi mumkin. Oʻtkir faringit kasallik qoʻzgʻatuvchisi va zararlangan odamning immunitetiga qarab [[Kataral yallig'lanish|kataral]], yiringli yoki yarali boʻlishi mumkin. Surunkali faringit ham kataral, [[Gipertrofiya|gipertrofik]] yoki [[Atrofiya|atrofik]] ham boʻlishi mumkin.
Faringit bu yalligʻlanishning bir turi boʻlib, yuqori nafas yoʻllari infeksiyasidir. U oʻtkir yoki surunkali boʻlishi mumkin. Oʻtkir faringit kasallik qoʻzgʻatuvchisi va zararlangan odamning immunitetiga qarab [[Kataral yalligʻlanish|kataral]], yiringli yoki yarali boʻlishi mumkin. Surunkali faringit ham kataral, [[Gipertrofiya|gipertrofik]] yoki [[Atrofiya|atrofik]] ham boʻlishi mumkin.


Tonzillit faringitning bir turi hisoblanadi<ref>{{cite web |title=Tonsillitis |url=https://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069 |access-date=4 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325080921/http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069 |archive-date=25 March 2016 |df=dmy-all}}</ref>. Agar yalligʻlanish bodomsimon bezlarni ham, tomoqning boshqa qismlarini ham qamrab olgan boʻlsa, bu holatni ''faringotonzillit'' yoki ''tonzillofaringit'' deb atash mumkin<ref name=Ped2006>{{cite journal |vauthors=Rafei K, Lichenstein R | title = Airway Infectious Disease Emergencies |url=https://archive.org/details/sim_pediatric-clinics-of-north-america_2006-04_53_2/page/n63 | journal = Pediatric Clinics of North America | volume = 53 | issue = 2 | pages = 215–242 | year = 2006 | pmid = 16574523 | doi = 10.1016/j.pcl.2005.10.001 }}</ref>.
Tonzillit faringitning bir turi hisoblanadi<ref>{{cite web |title=Tonsillitis |url=https://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069 |access-date=4 August 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325080921/http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2016/MB_cgi?field=uid&term=D014069 |archive-date=25 March 2016 |df=dmy-all}}</ref>. Agar yalligʻlanish bodomsimon bezlarni ham, tomoqning boshqa qismlarini ham qamrab olgan boʻlsa, bu holatni ''faringotonzillit'' yoki ''tonzillofaringit'' deb atash mumkin<ref name=Ped2006>{{cite journal |vauthors=Rafei K, Lichenstein R | title = Airway Infectious Disease Emergencies |url=https://archive.org/details/sim_pediatric-clinics-of-north-america_2006-04_53_2/page/n63 | journal = Pediatric Clinics of North America | volume = 53 | issue = 2 | pages = 215–242 | year = 2006 | pmid = 16574523 | doi = 10.1016/j.pcl.2005.10.001 }}</ref>.

2026-yil 20-noyabr, 06:43 dagi (joriy) koʻrinishi

Faringit
Pharyngitis
Koʻrinadigan qizarishga olib keladigan virusli faringit.
Belgilari Tomoq ogʻrigʻi, isitma, burun oqishi, yoʻtal, bosh ogʻrigʻi, boʻgʻiq ovoz[1][2]
Mutaxassislik Yuqumli kasalliklar
Asoratlari Sinusit, oʻtkir oʻrta otit[2]
Davomiyligi Sababiga qarab 3-10 kun[2][3]
Sabablari Odatda virusli infeksiya
Tashxis usullari Simptomlar asosida, tezkor antigenni aniqlash testi orqali
Oldini olish Lidokain
Takrorlanishi ~7.5% odamlar har 3 oyda

Faringit (yunoncha: pharynx – halqum va itis – yalligʻlanish) — halqum (yutqin) shilliq pardasining yalligʻlanishi[2]. Bu kasallik odatda tomoqda ogʻriq va isitmaga sabab boʻladi[2]. Kasallik alomatlari orasida yana burun oqishi, yoʻtal, bosh ogʻrigʻi, tupuk yutishda qiyinchilik, limfa tugunlarining shishi va ovoz boʻgʻilishi boʻlishi mumkin[1][4]. Simptomlar odatda 3-5 kun davom etadi, lekin sabablarga qarab uzoqroq davom etishi mumkin[2][3]. Asoratlar orasida sinusit va oʻtkir oʻrta otit ham bor[2]. Faringit yuqori nafas yoʻllari infeksiyasining bir turidir[5].

Ogʻriqlarni oldini olish uchun ibuprofen kabi yalligʻlanishga qarshi dorilarlardan foydalanish mumkin[2]. Bu holatda mahalliy lidokain ham yordam berishi mumkin[6]. Streptokokk odatda antibiotiklar hisoblangan penitsillin yoki amoksitsillin bilan davolanadi[2]. Oʻtkir faringitda kortikosteroidlar foydali yoki foydasizligi aniq emas, ammo yaqinda oʻtkazilgan tekshiruv shuni koʻrsatdiki, antibiotiklar bilan birgalikda qoʻllaganda ular ogʻriqni va davolanish ehtimolini oʻrtacha darajada kamaytiradi[7][8].

Faringit bu yalligʻlanishning bir turi boʻlib, yuqori nafas yoʻllari infeksiyasidir. U oʻtkir yoki surunkali boʻlishi mumkin. Oʻtkir faringit kasallik qoʻzgʻatuvchisi va zararlangan odamning immunitetiga qarab kataral, yiringli yoki yarali boʻlishi mumkin. Surunkali faringit ham kataral, gipertrofik yoki atrofik ham boʻlishi mumkin.

Tonzillit faringitning bir turi hisoblanadi[9]. Agar yalligʻlanish bodomsimon bezlarni ham, tomoqning boshqa qismlarini ham qamrab olgan boʻlsa, bu holatni faringotonzillit yoki tonzillofaringit deb atash mumkin[10].

Amigdalas (cropped)
Sogʻlom tomoq

Koʻpgina holatlarda infeksiyaga chalingan shaxs bilan yaqin aloqada boʻlgan organizm bu kasallikka chalinadi. Ular barcha yuqumli holatlarning taxminan 40-80% ni tashkil qiladi va turli xil virusli infeksiyalarning xususiyati boʻlishi mumkin[11].

Adenovirus faringitni keltirib chiqaruvchi viruslarning eng keng tarqalgan turidir. Odatda, boʻyin limfa tugunining kengayishi kichikroq va tomoq ogʻrigʻi bilan boʻlsa ham, koʻpincha qizil koʻrinmaydi.

Tomoq ogʻrigʻining virus yoki bakteriya sababli ekanligini faqat belgilariga qarab farqlash qiyin. Shunday qilib, bakterial sabab bor yoki yoʻq ekanligini bilish maqsadida koʻpincha tomoqdan surtma olinadi[12].

Kasallikni davolash

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻp hollarda davolanish simptomlar bilan kechadi. Bakterial, zamburugʻli va herpes infeksiyalari uchun maxsus davolash usullari samaralidir.

  1. ↑ 1,0 1,1 Rutter, Paul Professor; Newby, David. Community Pharmacy ANZ: Symptoms, Diagnosis and Treatment (en). Elsevier Health Sciences, 2015 — 19-bet. ISBN 9780729583459 (2017-yil 8-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Hildreth, AF; Takhar, S; Clark, MA; Hatten, B (September 2015). "Evidence-Based Evaluation And Management Of Patients With Pharyngitis In The Emergency Department.". Emergency Medicine Practice 17 (9): 1–16; quiz 16–7. PMID 26276908. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Oxford textbook of medicine infection. Oxford: Oxford University Press, 2012 — 280–281-bet. ISBN 9780191631733 (2016-yil 10-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  4. ↑ Neville, Brad W.; Damm, Douglas D.; Allen, Carl M.; Chi, Angela C.. Oral and maxillofacial pathology, 4th, St. Louis, MO: Elsevier, 2016 — 166-bet. ISBN 9781455770526. OCLC 908336985. Qaraldi: 2020-yil 17-mart (2021-yil 28-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  5. ↑ „Pharyngitis“. National Library of Medicine. 2016-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 4-avgust.
  6. ↑ Weber, R (March 2014). "Pharyngitis.". Primary Care 41 (1): 91–8. doi:10.1016/j.pop.2013.10.010. PMID 24439883. PMC 7119355. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7119355. 
  7. ↑ Principi, N; Bianchini, S; Baggi, E; Esposito, S (February 2013). "No evidence for the effectiveness of systemic corticosteroids in acute pharyngitis, community-acquired pneumonia and acute otitis media.". European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases 32 (2): 151–60. doi:10.1007/s10096-012-1747-y. PMID 22993127. PMC 7087613. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7087613. 
  8. ↑ de Cassan, Simone; Thompson, Matthew J.; Perera, Rafael; Glasziou, Paul P.; Del Mar, Chris B.; Heneghan, Carl J.; Hayward, Gail (1 May 2020). "Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat". The Cochrane Database of Systematic Reviews 2020 (5): CD008268. doi:10.1002/14651858.CD008268.pub3. ISSN 1469-493X. PMID 32356360. PMC 7193118. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7193118. 
  9. ↑ „Tonsillitis“. 2016-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 4-avgust.
  10. ↑ "Airway Infectious Disease Emergencies". Pediatric Clinics of North America 53 (2): 215–242. 2006. doi:10.1016/j.pcl.2005.10.001. PMID 16574523. https://archive.org/details/sim_pediatric-clinics-of-north-america_2006-04_53_2/page/n63. 
  11. ↑ Acerra JR. „Pharyngitis“. eMedicine. 2010-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 28-aprel.
  12. ↑ Del Mar C (1992). "Managing sore throat: a literature review. I. Making the diagnosis". Medical Journal of Australia 156 (8): 572–5. doi:10.5694/j.1326-5377.1992.tb121422.x. PMID 1565052. https://archive.org/details/sim_medical-journal-of-australia_1992-04-20_156_8/page/n84.