Dürrüşehvar Xonim
| Dürrüşehvar Xonim | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
tax. 1767 Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Vafoti |
1831-yil 11-may Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Dafn etilgan joy | |||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Nishonchi Ahmad Naşîf afandi (turm. 1784; death 1789) | ||||
| Farzandlari |
Atiyatulloh Xonim Zaynab Xonim | ||||
| |||||
| Sulola | Usmoniylar | ||||
| Otasi | Abdulhamid I | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Oysha Athermelik Dürrüşehvar Xonim (usmonli turkcha: عایشه درشھوار خانم; tax. 1767 – 1831-yil 11-may) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulhamid I ning eng katta qizi.
Yoshligi
Dürrüşehvar 1767-yilda Istanbulda tugʻilgan[1]. U tugʻilgan paytda otasi Abdulhamid hali shahzoda edi[2]. Shahzodalarga taxtga chiqishlaridan oldin farzand koʻrish taqiqlangan boʻlib, Dürrüşehvarning tugʻilishi uning oʻldirilishi kerakligini anglatardi. Biroq Abdulhamid uni Istanbuldan olib chiqib, taxtga chiqquniga qadar xavfsiz joyda yashirishga muvaffaq boʻlgan[3][4][1].
Nikohi
Otasi 1774-yilda taxtga chiqqach, Dürrüşehvar Istanbulga qaytarildi. Shunda Abdulhamid hammaning oldida uning oʻz qizi ekanini aytdi[3][4]. Biroq Dürrüşehvarga sulton xonim unvoni berilmadi, shu bois unga sultonning asrab olingan qizi sifatida qaraldi[1].
1784-yilda Dürrüşehvar 17 yoshida otasi uni Hoji Salim ogʻaning oʻgʻli Nishonchi Ahmad Nazif afandiga turmushga berdi[5]. Ularning nikohi Istanbulda boʻlib oʻtdi. Juftlikning Atiyatulloh Xonim va Zaynab Athermelik Xonim ismli ikki qizi boʻlgan[3][4][5].
Oysha Dürrüşehvar otasi vafot etgunga qadar farovon va huzur-halovatda hayot kechirdi. 1789-yilda eri hamda qaynotasi jiddiy ayblovlar sabab sulton Salim III tomonidan qatl etildi. Erining oʻlimidan keyin Dürrüşehvar beva qoldi va Usmoniylar imperiyasining koʻplab boshqa malikalari singari qayta turmush qurmadi[3][4][1].
Nakşidil Volida Sulton boʻlgach, Dürrüşehvar uni Topkapı saroyiga olib borishga mas’ul boʻlgan[6].
Vafoti
Oysha Athermelik Dürrüşehvar Xonim 1831-yil 11-may kuni 64 yoshida Kuruçeşmedagi saroyida vafot etgan va Istanbulning Fotih tumanidagi Nakşidil Sulton maqbarasiga dafn qilingan[3][4][5].
Farzandlari
Dürrüşehvar Xonimning ikki qizi boʻlgan[3][4][5]:
- Atiyatulloh Xonim (1785–1848) Koca Yusuf poshoning oʻgʻli Mulla Mehmedbeyga (vaf. 1824-yil 4-sentyabr) turmushga chiqqan. Ularning Ahmed Muhtar Mullabey afandi (1807-yil 10-iyul – 1882-yil 22-dekabr) ismli bir oʻgʻli boʻlib, ikki marta shayx ul-islom boʻlgan.
- Zaynab Athermelik Xonim (1789–1805) Izmir qozisi Ismoil Rahmi afandiga turmushga chiqqan.
Izohlar
.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Sakaoğlu 2008, s. 508.
- ↑ Sakaoğlu 2015, s. 354.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Uluçay 2011, s. 165.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Uluçay 1992, s. 165.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Sakaoğlu 2008, s. 509.
- ↑ „NAKŞİDİL SULTAN (ö. 1817): Sultan II.Mahmud'un annesi“. İslam Ansiklopedisi. 2020-yil 7-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 5-aprel.
Adabiyotlar
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Sultanları. Alfa Yayıncılık, 2015. ISBN 978-6-051-71080-8.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara, Ötüken, 1992.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.