Dzyudo - yozgi Olimpiada oʻyinlarida
Dzyudo Olimpiada oʻyinlari da | |
|---|---|
| Arena | Parij, Fransiya |
| Teams | 15 nafar (7 ta erkaklar; 7 ta ayollar, 1ta aralash) |
Dzyudo sport turi birinchi marta 1964-yilda Yaponiyaning Tokio shahrida o‘tkazilgan Yozgi Olimpiada o‘yinlariga kiritilgan[1]. 1968-yilda kiritilmaganidan keyin[2], dzyudo shu vaqtdan boshlab har bir Olimpiadada Olimpiya sport turi sifatida o‘rin olib kelmoqda. 1988-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlariga qadar, ayollar dzyudo namoyishli sport turi sifatida tashkil etilgan paytgacha faqat erkak dzyudochilar ishtirok etishgan. Dzyudochi ayollar birinchi marta 1992-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida medallar bilan taqdirlangan.
Xulosasi
| Oʻyin | Yil | Musobaqa | Eng yaxshi mamlakat | |
|---|---|---|---|---|
| 18 | 1964 | 4 | (1) | |
| 19 | ||||
| 20 | 1972 | 6 | (2) | |
| 21 | 1976 | 6 | (3) | |
| 22 | 1980 | 8 | (1) | |
| 23 | 1984 | 8 | (4) | |
| 24 | 1988 | 7 + 7 | (1) | |
| 25 | 1992 | 14 | (5) | |
| 26 | 1996 | 14 | (6) | |
| 27 | 2000 | 14 | (7) | |
| 28 | 2004 | 14 | (8) | |
| 29 | 2008 | 14 | (9) | |
| 30 | 2012 | 14 | (1) | |
| 31 | 2016 | 14 | (10) | |
| 32 | 2020 | 15 | (11) | |
| 33 | 2024 | 15 | (12) | |
Izoh: Ayollar dzyudosi birinchi marta 1988-yilgi Olimpiada o‘yinlarida ko‘rgazmali sport turi sifatida paydo bo‘lgan. Ayollar dzyudosi 1992-yilgi Barselona o‘yinlaridan boshlab Olimpiada o‘yinlarining rasmiy qismiga aylandi va o‘shandan beri o‘yinlarning ajralmas qismi bo‘lib kelmoqda.
Musobaqa formati
Dzyudochilar vazn toifalarida bellashadilar. Har bir mamlakat har bir vazn toifasida maksimal bitta sportchiga yo‘llanma berishi mumkin[3]. Oltin va kumush medallar bitta saralash guruhi asosida beriladi. Har bir vazn toifasida ikkita bronza medali beriladi; chorak finalchi mag‘lubiyatga uchraganlar oʻzaro bir xil vazn toifasida kuch sinashadi. Mag‘lublar yettinchi o‘rinni egallaydi, g‘oliblar esa jadvalning qarama-qarshi yarimidagi mag‘lub bo‘lgan yarim finalchi bilan bronza medali uchun bellashuvga o‘tadi. Ushbu bellashuvlarning g‘oliblari bronza medalini qo‘lga kiritadi, mag‘lublar esa beshinchi o‘rinni egallaydi.
Vazn toifalari
Yillar davomida 4 dan 8 gacha Olimpiada vazn toifasi mavjud edi (hozirda 7), va har bir sinfning ta’rifi bir necha marta o‘zgartirildi, bu quyidagi jadvalda ko‘rsatilgan.
Erkak
| 1964 | 1972–1976 | 1980–1984 | 1988–1996 | 2000–2024 [4] |
|---|---|---|---|---|
| Toifani ochish vazn cheklovlarisiz |
||||
| Og‘ir vazn +80 kg |
Og‘ir vazn +93 kg |
Og‘ir vazn +95 kg |
Og‘ir vazn +100 kg | |
| Yarim og‘ir vazn 90–100 kg | ||||
| Yarim og‘ir vazn 86–95 kg | ||||
| Yarim og‘ir vazn [5] 80–93 kg | ||||
| O‘rta vazn 81–90 kg | ||||
| O‘rta vazn 78–86 kg | ||||
| Yarim o‘rta vazn 73–81 kg | ||||
| O‘rta vazn 68–80 kg |
O‘rta vazn 70–80 kg | |||
| Yarim o‘rta vazn 71–78 kg | ||||
| Yengil vazn 66–73 kg | ||||
| Yengil vazn 65–71 kg | ||||
| Yarim yengil vazn [6] 63–70 kg | ||||
| Yengil vazn -68 kg | ||||
| Yarim yengil vazn 60–66 kg | ||||
| Yarim yengil vazn 60–65 kg | ||||
| Yengil vazn -63 kg | ||||
| O‘ta yengil vazn -60 kg | ||||
| 4 | 6 | 8 | 7 | 7 |
Ayol
| 1992–1996 | 2000–2024 [4] |
|---|---|
| Og‘ir vazn +72 kg |
Og‘ir vazn +78 kg |
| Yarim og‘ir vazn 70–78 kg | |
| Yarim og‘ir vazn 66–72 kg | |
| O‘rta vazn 63–70 kg | |
| O‘rta vazn 61–66 kg | |
| Yarim o‘rta vazn 57–63 kg | |
| Yarim o‘rta vazn 56–61 kg | |
| Yengil vazn 52–57 kg | |
| Yengil vazn 52–56 kg | |
| Yarim yengil vazn 48–52 kg | |
| O‘ta yengil vazn -48 kg | |
| 7 | 7 |
Aralash jamoa musobaqasi
Aralash jamoa musobaqasi ilk bor 2020-yilgi Olimpiada o‘yinlarida paydo bo‘ldi. Musobaqa turli vazn toifasidagi oltita sportchidan iborat jamoalarni o‘z ichiga oladi, shu jumladan uchta erkak (-73 kg, -90 kg va +90 kg) va uchta ayol (-57 kg, -70 kg va +70 kg). Mamlakatlar bir-biriga qarshi bellashadi, har bir raund oltita yakka tartibdagi musobaqadan tashkil topadi. Har bir jang g‘olibiga bir ochko beriladi va jamoa keyingi bosqichga chiqish uchun zarur bo‘lgan minimal ball 4:2 bo‘ladi[7]. Agar hisob 3:3 bo‘lsa, qo‘shimcha jang bo‘lib o‘tadi, unda toifa qur’a tashlash yoʻli orqali tanlanadi.
Manbalar
- ↑ Grant, T.P. „History of Jiu Jitsu: Judo Grows Into An Olympic Sport“. Bleacher Report. Qaraldi: 2017-yil 18-may.
- ↑ Japan Shocked By IOC, Pacific Stars And Stripes, October 20, 1963, p. 19.
- ↑ „QUALIFICATION SYSTEM – GAMES OF THE XXXI OLYMPIAD – RIO 2016“. Intjudo.eu. 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-avgust.
- ↑ 4,0 4,1 „Weight classes for 2016 Games“. Multimedia.olympic.org. 2006-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 8-avgust.
- ↑ Called "Light Heavyweight" in official reports for 1972 and 1976 Games.
- ↑ Called "Welterweight" in 1972 Games official report and "Light Middleweight" in 1976 Games official report.
- ↑ „What is the new judo mixed team event?“ (en-US). Tokyo 2020. 2021-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-avgust.