Dushak-Erekdogʻ rasadxonasi
| Dushak-Erekdogʻ rasadxonasi | |
|---|---|
| Umumiy maʼlumot | |
| Maqomi | Rasadxona |
| Joylashuvi | Kopetdogʻ togʻlari va Qoraqum choʻli oʻrtasida |
| Shahar | Ashxobod |
| Mamlakat |
 Turkmaniston |
| Koordinatalar | 37°57′21″N 57°54′21″E / 37.95583°N 57.90583°E |
| Qurilishi tugagan | 1991-yil |
| Egasi | Turkmaniston Fanlar akademiyasi Fizika va texnologiya instituti |
| Balandligi | |
| Balandligi | 2020 metr |
| Tomi | 3 ta gumbaz va suriluvchi tom |
| Rasadxona | + |
Dushak-Erekdogʻ rasadxonasi — 1991-yilda Dushak-Erekdogʻ togʻining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida, Kopetdogʻ togʻlari va Qoraqum choʻli oʻrtasida, Ashxoboddan 45 km gʻarbda, Turkmanistonning janubida tashkil etilgan astronomik rasadxona. Milliy fanlar akademiyasi tugatilgunga qadar rasadxona Turkmaniston Fanlar akademiyasi Fizika va texnologiya institutiga qarashli boʻlgan. Rasadxona tarkibiga kamida 3 ta gumbaz va suriluvchi tomli bitta pavilon kiradi. Rasadxona hududida 1992-yildan beri Odessa rasadxonasining kuzatuv stansiyasi joylashgan. 2005-yilda ukrainalik astronomlarning rasadxonaga kirishida muammolar yuzaga keldi. Hozirgi paytda rasadxona vayron qilingan.
Rasadxona rahbarlari
- Bayramov Soxanberdi — Gidrometeorologiya qoʻmitasi rahbari (2001-yilda rasadxona Turkmaniston Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya qoʻmitasi tasarrufida boʻlgan)
Rasadxona asbob-uskunalari
- 1 metrlik keng burchakli teleskop (D=1 m, f/1.8, tezkor Shvarschild tizimi, Odessa rasadxonasida ishlab chiqarilgan)
- 65 sm li teleskop (Odessa rasadxonasida ishlab chiqarilgan)
- ikki trubkali AZT-28 teleskopi (2 × 0,5 m) (AZT-30 — ?), Kassegren tizimi
- „RK-800“ (D = 80 sm, f/14.3, koʻrish maydoni 20', 1991-yil) — ikki kanalli fotometrga ega Ritchie–Chretien tizimidagi teleskop (Odessa rasadxonasiga tegishli)
- Oʻrnatilishi rejalashtirilgan teleskoplar: 1,25; 1,5 va 2 metr
Tadqiqot yoʻnalishlari
- Yuqori aniqlikdagi fotometriya
- Astroseysmologiya
- Kometalar
- Asteroidlar
- Sunʼiy Yer yoʻldoshlari
Asosiy yutuqlar
- WET (Whole Earth Telescope) va DSN (Delta Scuti Network) loyihalarida ishtirok etish[1].
- Uzluksiz fotometriya aniqligi yulduz kattaligini 1–2 mingdan bir qismigacha tashkil etadi[2].
Sobiq SSSR hududidagi eng janubiy astronomik rasadxona. Yer yuzidagi faol rasadxonalar soni eng kam boʻlgan uzunlik mintaqasi — „provall“ deb ataladigan hududda joylashgan. Dushak-Erekdogʻ rasadxonasidan 4 km janubroqda hali qurib bitkazilmagan „Orion“ harbiy majmuasi joylashgan.
Manbalar
- ↑ „World Map of DSN Observation Sites“. 2010-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 6-sentyabr.
- ↑ „Одесские астрономы в Туркменистане.“. 2009-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 6-sentyabr.
Havolalar
- wikimapia.org saytida rasadxona hududidagi obyektlar koʻrsatilgan holda
- Dushak-Erekdogʻ shahridagi rasadxona (Wayback Machine saytida 2025-12-15 sanasida arxivlangan)
- Rasadxonaning qisman tavsifi (Odessa qismi)
- Odessa astronomlari Turkmanistonda.
- „Mt. Dushak-Erekdag Observatory as a potential site for the Future International Observatory“, S.Mukhamednazarov, G.Tadjibayeva
- Dushak-Erekdogʻ rasadxonasida olib borilgan kuzatuvlar asosida Astro-seysmologiya tadqiqotlari (Wayback Machine saytida 2016-03-05 sanasida arxivlangan)
- Rasadxona toʻgʻrisida maʼlumotlar toʻplami
- Rasadxona haqida qisqacha maʼlumot
- Dushak-Erekdogʻ Odessa stansiyasi tarixi
- Ukraina va Turkmaniston olimlarining xalqaro dasturlardagi hamkorligi — rasadxona tarixi haqida batafsil maʼlumot
- Welcome to the Mount Dushak-Erekdag Observatory!
- Mt. Dushak-Erekdag Observatory: A Chance to Close the Asian Gaps in WET Coverage
- „Dushak“ soʻzi qidiruvi
