Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Darvish: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
{{koʻchirishga |1= Darvesh|sabab= [[Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)|OʻTIL]]da shunday yozilgan. }}[[Tasvir:Sudan Dervish 1920s.jpg|thumb|270px|<center>Sudan darvish 1920 yil]]
{{koʻchirishga |1= Darvesh|sabab= [[Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)|OʻTIL]]da shunday yozilgan. }}[[Tasvir:Sudan Dervish 1920s.jpg|thumb|270px|<center>Sudan darvish 1920 yil]]
'''Darvish''' ({{lang-fa|درویش}} — [[Turk tili|turkcha]] ''derviš'' — kambagʻal) qalandar -qashshoq, - o‘zini [[Alloh]] yo‘lida xizmat qilishga bag‘ishlagan va o‘zini o‘zi kamolotga yetishtirish yo‘liga kirgan [[inson]]. „[[So’fiy]]“ so‘ziga sinonim. Darvishlik taʼlimotining asosini [[zikr]] tushish orqali xudo bilan „yaqinlashish“ va, hatto, u bilan „qo‘shilib ketish“ mumkin, degan g‘oya tashkil qiladi. [[Eron]], [[Oʻrta Osiyo]], [[Turkiya]]da Darvish so‘zi tor maʼnoda — shaxsiy mulki bo‘lmagan kambag‘al, daydi [[zohid]]ni (16-[[asr]] boshigacha -"qalandar" atamasining sinonimi) anglatgan. Darvishning boshlang‘ich maʼnosini bildirgan „kambag‘al“ so‘zi soʻfiylikning ixtiyoriy kambag‘allik, oz narsaga qanoat qilish haqidagi taʼlimotidan kelib chiqqan. Darvishlar muayyan maslak (suluk)ka birlashgan va uning goyalarini targ‘ib qilgan. Darvishlikning mashhur suluklari:
'''Darvish''' ({{lang-fa|درویش}} — [[Turk tili|turkcha]] ''derviš'' — kambagʻal) qalandar -qashshoq, - oʻzini [[Alloh]] yoʻlida xizmat qilishga bagʻishlagan va oʻzini oʻzi kamolotga yetishtirish yoʻliga kirgan [[inson]]. „[[Soʻfiy]]“ soʻziga sinonim. Darvishlik taʼlimotining asosini [[zikr]] tushish orqali xudo bilan „yaqinlashish“ va, hatto, u bilan „qoʻshilib ketish“ mumkin, degan gʻoya tashkil qiladi. [[Eron]], [[Oʻrta Osiyo]], [[Turkiya]]da Darvish soʻzi tor maʼnoda — shaxsiy mulki boʻlmagan kambagʻal, daydi [[zohid]]ni (16-[[asr]] boshigacha -"qalandar" atamasining sinonimi) anglatgan. Darvishning boshlangʻich maʼnosini bildirgan „kambagʻal“ soʻzi soʻfiylikning ixtiyoriy kambagʻallik, oz narsaga qanoat qilish haqidagi taʼlimotidan kelib chiqqan. Darvishlar muayyan maslak (suluk)ka birlashgan va uning goyalarini targʻib qilgan. Darvishlikning mashhur suluklari:
[[naqshbandiylik]], [[yassaviylik]], [[kubroviylik]] va bilan taʼlimoti, amaliyoti, odati va [[kiyim]]laridan qatʼiy nazar, Darvishlar ikki guruh — daydi, doimo darbadarlik qilib yuruvchilarga va [[shayx]], [[pir]]lar [[rahbar]]ligida muqim yashovchilarga bo‘lingan.
[[naqshbandiylik]], [[yassaviylik]], [[kubroviylik]] va bilan taʼlimoti, amaliyoti, odati va [[kiyim]]laridan qatʼiy nazar, Darvishlar ikki guruh — daydi, doimo darbadarlik qilib yuruvchilarga va [[shayx]], [[pir]]lar [[rahbar]]ligida muqim yashovchilarga boʻlingan.


Darvishlarning birinchi guruhi erta [[bahor]]da [[dunyo]] bo‘ylab [[safar]]ga otlanganlar. Shuning uchun ularni „darbadar“, eshikma-eshik yuruvchi deb ham ataydi. Ikkinchi guruhi [[hunarmand]]lar, [[savdogar]]lar, turli darajadagi [[amaldor]]lar va boshqalardan iborat bo‘lib, uyda yashab, o‘z ishlari bilan shug‘ullangan. Ular har kungi [[ibodat]]ni bajargan, [[hafta]] yoki oyning aniq belgilangan kuni umumiy [[zikr]] tushishga qatnashganlar. Inqilobdan oldin [[Oʻrta Osiyo]]da ham Darvishlik keng yoyilgan, Darvishlarning faoliyati bilan bog‘liq [[qalandarxona]]lar va [[xonaqox]]lar mavjud bo‘lgan.
Darvishlarning birinchi guruhi erta [[bahor]]da [[dunyo]] boʻylab [[safar]]ga otlanganlar. Shuning uchun ularni „darbadar“, eshikma-eshik yuruvchi deb ham ataydi. Ikkinchi guruhi [[hunarmand]]lar, [[savdogar]]lar, turli darajadagi [[amaldor]]lar va boshqalardan iborat boʻlib, uyda yashab, oʻz ishlari bilan shugʻullangan. Ular har kungi [[ibodat]]ni bajargan, [[hafta]] yoki oyning aniq belgilangan kuni umumiy [[zikr]] tushishga qatnashganlar. Inqilobdan oldin [[Oʻrta Osiyo]]da ham Darvishlik keng yoyilgan, Darvishlarning faoliyati bilan bogʻliq [[qalandarxona]]lar va [[xonaqox]]lar mavjud boʻlgan.
Darvishlik suluklarining taʼsiri [[Pokiston]], [[Hindiston]], [[Indoneziya]], [[Eron]] va [[Afrika]]ning ayrim mamlakatlarida hozir ham mavjud.
Darvishlik suluklarining taʼsiri [[Pokiston]], [[Hindiston]], [[Indoneziya]], [[Eron]] va [[Afrika]]ning ayrim mamlakatlarida hozir ham mavjud.



2026-yil 20-noyabr, 03:23 dagi (joriy) koʻrinishi

Sudan Dervish 1920s
Sudan darvish 1920 yil

Darvish (forscha: درویش‎‎ — turkcha derviš — kambagʻal) qalandar -qashshoq, - oʻzini Alloh yoʻlida xizmat qilishga bagʻishlagan va oʻzini oʻzi kamolotga yetishtirish yoʻliga kirgan inson. „Soʻfiy“ soʻziga sinonim. Darvishlik taʼlimotining asosini zikr tushish orqali xudo bilan „yaqinlashish“ va, hatto, u bilan „qoʻshilib ketish“ mumkin, degan gʻoya tashkil qiladi. Eron, Oʻrta Osiyo, Turkiyada Darvish soʻzi tor maʼnoda — shaxsiy mulki boʻlmagan kambagʻal, daydi zohidni (16-asr boshigacha -"qalandar" atamasining sinonimi) anglatgan. Darvishning boshlangʻich maʼnosini bildirgan „kambagʻal“ soʻzi soʻfiylikning ixtiyoriy kambagʻallik, oz narsaga qanoat qilish haqidagi taʼlimotidan kelib chiqqan. Darvishlar muayyan maslak (suluk)ka birlashgan va uning goyalarini targʻib qilgan. Darvishlikning mashhur suluklari: naqshbandiylik, yassaviylik, kubroviylik va bilan taʼlimoti, amaliyoti, odati va kiyimlaridan qatʼiy nazar, Darvishlar ikki guruh — daydi, doimo darbadarlik qilib yuruvchilarga va shayx, pirlar rahbarligida muqim yashovchilarga boʻlingan.

Darvishlarning birinchi guruhi erta bahorda dunyo boʻylab safarga otlanganlar. Shuning uchun ularni „darbadar“, eshikma-eshik yuruvchi deb ham ataydi. Ikkinchi guruhi hunarmandlar, savdogarlar, turli darajadagi amaldorlar va boshqalardan iborat boʻlib, uyda yashab, oʻz ishlari bilan shugʻullangan. Ular har kungi ibodatni bajargan, hafta yoki oyning aniq belgilangan kuni umumiy zikr tushishga qatnashganlar. Inqilobdan oldin Oʻrta Osiyoda ham Darvishlik keng yoyilgan, Darvishlarning faoliyati bilan bogʻliq qalandarxonalar va xonaqoxlar mavjud boʻlgan. Darvishlik suluklarining taʼsiri Pokiston, Hindiston, Indoneziya, Eron va Afrikaning ayrim mamlakatlarida hozir ham mavjud.

Islom ensiklopediyasi — Toshkent 2004