Darvish: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 03:23 dagi (joriy) koʻrinishi
| Ushbu sahifani Darveshga qayta nomlash taklif etiladi.
Sababi: OʻTILda shunday yozilgan. Biror maqolani qayta nomlashga taklif qilishda, iltimos, andozasidan foydalaning. Havolalar: koʻchirish qaydlari • taklif etilgan nomga koʻchirish |

Darvish (forscha: درویش — turkcha derviš — kambagʻal) qalandar -qashshoq, - oʻzini Alloh yoʻlida xizmat qilishga bagʻishlagan va oʻzini oʻzi kamolotga yetishtirish yoʻliga kirgan inson. „Soʻfiy“ soʻziga sinonim. Darvishlik taʼlimotining asosini zikr tushish orqali xudo bilan „yaqinlashish“ va, hatto, u bilan „qoʻshilib ketish“ mumkin, degan gʻoya tashkil qiladi. Eron, Oʻrta Osiyo, Turkiyada Darvish soʻzi tor maʼnoda — shaxsiy mulki boʻlmagan kambagʻal, daydi zohidni (16-asr boshigacha -"qalandar" atamasining sinonimi) anglatgan. Darvishning boshlangʻich maʼnosini bildirgan „kambagʻal“ soʻzi soʻfiylikning ixtiyoriy kambagʻallik, oz narsaga qanoat qilish haqidagi taʼlimotidan kelib chiqqan. Darvishlar muayyan maslak (suluk)ka birlashgan va uning goyalarini targʻib qilgan. Darvishlikning mashhur suluklari: naqshbandiylik, yassaviylik, kubroviylik va bilan taʼlimoti, amaliyoti, odati va kiyimlaridan qatʼiy nazar, Darvishlar ikki guruh — daydi, doimo darbadarlik qilib yuruvchilarga va shayx, pirlar rahbarligida muqim yashovchilarga boʻlingan.
Darvishlarning birinchi guruhi erta bahorda dunyo boʻylab safarga otlanganlar. Shuning uchun ularni „darbadar“, eshikma-eshik yuruvchi deb ham ataydi. Ikkinchi guruhi hunarmandlar, savdogarlar, turli darajadagi amaldorlar va boshqalardan iborat boʻlib, uyda yashab, oʻz ishlari bilan shugʻullangan. Ular har kungi ibodatni bajargan, hafta yoki oyning aniq belgilangan kuni umumiy zikr tushishga qatnashganlar. Inqilobdan oldin Oʻrta Osiyoda ham Darvishlik keng yoyilgan, Darvishlarning faoliyati bilan bogʻliq qalandarxonalar va xonaqoxlar mavjud boʻlgan. Darvishlik suluklarining taʼsiri Pokiston, Hindiston, Indoneziya, Eron va Afrikaning ayrim mamlakatlarida hozir ham mavjud.
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Islom ensiklopediyasi — Toshkent 2004
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiiqtibosda Darvishga tegishli iqtiboslar mavjud. |
| Vikiomborda „Darvish“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |