Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

C++

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

{{Infobox programming language | name = C++ | logo = ISO C++ Logo.svg | logo caption = Logotip C++ standartlari qo‘mitasi tomonidan tasdiqlangan | logo size = 120px | paradigms = Koʻp paradigmali: protsessual, imperativ, funksional, obyektga yoʻnaltirilgan, umumlashtirilgan, modulli | family = C | designer = Bjarne Stroustrup | developer = ISO/IEC JTC 1 (Joint Technical Committee 1) / SC 22 (Subcommittee 22) / WG 21 (Working Group 21) | released = {{Start date and age|df=yes|1985}} | latest release version = C++20 (ISO/IEC 14882:2020) | latest release date = {{Start date and age|2020|12|15|df=yes}} | latest preview version = C++23 | latest preview date = {{Start date and age|2023|03|19|df=yes}} | typing = Static, strong, nominative, partially inferred | scope = | platform = | operating system = Kross-platformali | file ext = .C, .cc, .cpp, .cxx, {{nowrap|.c++}}, .h, .H, .hh, .hpp, .hxx, {{nowrap|.h++}} .cppm, .ixx<ref>{{veb manbasi|url=https://learn.microsoft.com/en-us/cpp/cpp/modules-cpp?view=msvc-170|title=Overview of modules in C++|date=24 April 2023 |publisher=Microsoft}}</ref> | file format = | implementations = {{nowraplinks| GCC, LLVM Clang, Microsoft Visual C++, Embarcadero C++Builder, Intel C++ Compiler, IBM XL C++, EDG}} | dialects = | wikibooks = C++ Programming | influenced by = Ada, ALGOL 68 <ref name="history-cpp-paper">{{kitob manbasi |last=Stroustrup |first=Bjarne |date=1996 |pages=699–769 |chapter=A history of C++: 1979-1991 |title=History of programming languages---II |publisher=ACM |doi=10.1145/234286.1057836 |doi-access=free }}</ref> BCPL <ref name="cppcon21_bj">{{veb manbasi |url=https://www.youtube.com/watch?v=15QF2q66NhU |title=C++20: Reaching for the Aims of C++ - Bjarne Stroustrup - CppCon 2021 |first=Bjarne |last=Stroustrup |publisher=CppCon |date=December 16, 2021 |access-date=30 December 2021 |archive-date=30 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211230092718/https://www.youtube.com/watch?v=15QF2q66NhU |url-status=live }}</ref>, C, CLU <ref name="history-cpp-paper" />, F# <ref>{{jurnal manbasi | last=Stroustrup | first=Bjarne | title=Thriving in a crowded and changing world: C++ 2006–2020 | journal=Proceedings of the ACM on Programming Languages | publisher=Association for Computing Machinery (ACM) | volume=4 | issue=HOPL | date=2020-06-12 | issn=2475-1421 | doi=10.1145/3386320 | pages=1–168| s2cid=219603741 | doi-access=free }}</ref>, ML, Mesa <ref name="history-cpp-paper" /> Modula-2 <ref name="history-cpp-paper" />, Simula, Smalltalk <ref name="history-cpp-paper" /> | influenced = Ada 95<!-- 1995 -->, C#<!-- 2001 --> <ref name="influenceSharp">{{jurnal manbasi |last=Naugler |first=David |date=May 2007 |title=C# 2.0 for C++ and Java programmer: conference workshop |journal=Journal of Computing Sciences in Colleges |volume=22 |issue=5 |quote=Although C# has been strongly influenced by Java it has also been strongly influenced by C++ and is best viewed as a descendant of both C++ and Java.}}</ref>, C99<!-- 1999 -->, Carbon, Chapel <ref name="chplspec">{{veb manbasi|title=Chapel spec (Acknowledgements)|url=https://chapel-lang.org/spec/spec-0.98.pdf|date=1 October 2015|access-date=14 January 2016|publisher=Cray Inc|archive-date=24 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180624150422/https://chapel-lang.org/spec/spec-0.98.pdf|url-status=live}}</ref>, Clojure <ref>{{veb manbasi |url=http://www.codequarterly.com/2011/rich-hickey/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170111184835/http://www.codequarterly.com/2011/rich-hickey/ |url-status=dead |archive-date=2017-01-11 |title=Rich Hickey Q&A |first1=Michael |last1=Fogus |website=Code Quarterly |access-date=2017-01-11}}</ref>, D<!-- 1999 -->, Java<!-- 1995 --> <ref>{{veb manbasi |url=https://books.google.com/books?id=0rUtBAAAQBAJ&pg=PA133 |title=Cracking The Java Programming Interview :: 2000+ Java Interview Que/Ans |author=Harry. H. Chaudhary |access-date=29 May 2016 |date=28 July 2014 |archive-date=27 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210527025512/https://books.google.com/books?id=0rUtBAAAQBAJ&pg=PA133 |url-status=live }}</ref>, JS++ <ref>{{veb manbasi|url=https://www.onux.com/jspp/blog/scaling-jspp-abstraction-performance-and-readability/|title=Scaling JS++: Abstraction, Performance, and Readability|author=Roger Poon|date=1 May 2017|access-date=21 April 2020|archive-date=11 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511095442/https://www.onux.com/jspp/blog/scaling-jspp-abstraction-performance-and-readability/|url-status=live}}</ref>, Lua<!-- 1993 --> <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.lua.org/history.html|title=The evolution of an extension language: a history of Lua|website=www.lua.org|access-date=2023-01-04}}</ref>, Nim <ref>{{veb manbasi|url=https://nim-lang.org/faq.html|title=FAQ Nim Programming Language|access-date=2020-04-21|archive-date=11 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170711004631/https://nim-lang.org/faq.html|url-status=live}}</ref>, Objective-C++, Perl<!-- 1987 -->, PHP<!-- 1995 -->, Python <ref>{{Veb manbasi|url=https://docs.python.org/tutorial/classes.html|title=9. Classes — Python 3.6.4 documentation|website=docs.python.org|access-date=2018-01-09|archive-date=23 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023030209/http://docs.python.org/tutorial/classes.html|url-status=live}}</ref>, Rust <ref>{{Veb manbasi|url=https://doc.rust-lang.org/reference/influences.html|title=Influences - The Rust Reference|website=doc.rust-lang.org|access-date=2023-01-04}}</ref>, Seed7 }} '''C++''' – C tiliga asoslangan dasturlash tili boʻlib, C ham oʻz navbatida B va BCPL tillaridan kelib chiqqan. BCPL 1967-yilda Martin Richards tomonidan tuzilgan va operatsion sistemalarni yozish uchun moʻljallangan edi.

Ken Thompson oʻzining B tilida BCPL ning koʻp hossalarini kiritgan va B da UNIX operatsion tizimining birinchi versiyalarini yozgan. BCPL ham, B ham tipsiz til boʻlgan. Ya'ni oʻzgaruvchilarning maʼlum bir tili boʻlmagan – har bir oʻzgaruvchi kompyuter hotirasida faqat bir bayt yer egallagan. Oʻzgaruvchini qanday sifatda ishlatish esa, yani butun sonmi, kasrli sonmi yoki harfdekmi, dasturchi vazifasi boʻlgan.

C tilini Dennis Ritchie B dan keltirib chiqardi va uni 1972-yili ilk bor Bell Laboratoriyasida, DEC PDP-11 kompyuterida qoʻlladi. C oʻzidan oldingi B va BCPL tillarining juda koʻp muhim tomonlarini oʻz ichiga olish bilan bir qatorda oʻzgaruvchilarni tiplashtirdi va bir qator boshqa yangiliklarni kiritdi. Boshlanishda C asosan UNIX sistemalarida keng tarqaldi. Hozir operatsion sistemalarning asosiy qismi C/C++ da yozilmoqda. C mashina arhitekturasiga bogʻlangan tildir. Lekin yashi rejalashtirish orqali dasturlarni turli kompyuter platformalarida ishlaydigan qilsa boʻladi.

1983-yilda, C tili keng tarqalgani sababli, uni standartlash harakati boshlandi. Buning uchun Amerika Milliy Standartlar Komiteti (ANSI) qoshida X3J11 tehnik komitet tuzildi. Va 1989-yilda ushbu standart qabul qilindi. Standartni dunyo boʻyicha keng tarqatish maqsadida 1990-yilda ANSI va Dunyo Standartlar Tashkiloti (ISO) hamkorlikda C ning ANSI/ISO 9899:1990 standartini qabul qilishdi. Shu sababli C da yozilgan dasturlar kam miqdordagi oʻzgarishlar yoki umuman oʻzgarishlarsiz juda koʻp kompyuter platformalarida ishlaydi.

C++ 1980-yillar boshida Bjarne Stroustrup tomonidan C ga asoslangan tarzda tuzildi. C++ juda koʻp qoʻshimchalarni oʻz ichiga olgan, lekin eng asosiysi u obyektlar bilan dasturlashga imkon beradi.

Dasturlarni tez va sifatli yozish hozirgi kunda katta ahamiyat kasb etmoda. Buni taʼminlash uchun obyektli dasturlash gʻoyasi ilgari surildi. Huddi 70-chi yillar boshida strukturali dasturlash kabi, programmalarni hayotdagi jismlarni modellashtiruvchi obyektlar orqali tuzish dasturlash sohasida inqilob qildi.

C++ dan tashqari boshqa koʻp obyektli dasturlshga yoʻnaltirilgan tillar paydo boʻldi. Shulardan eng koʻzga tashlanadigani Xerox ning Palo Altoda joylashgan ilmiy-qidiruv markazida (PARC) tuzilgan Smalltalk dasturlash tilidir. Smalltalk da hamma narsa obyektlarga asoslangan. C++ esa gibrid tildir. Unda C ga oʻhshab strukturali dasturlash yoki yangicha, obyektlar bilan dasturlash mumkin. Yangicha deyishimiz ham nisbiydir. Obyektli dasturlash falsafasi paydo boʻlganiga ham yigirma yildan oshayapti.

C++ funksiya va obyektlarning juda boy kutubhonasiga ega. Yani C++ da dasturlashni oʻrganish ikki qismga boʻlinadi. Birinchisi bu C++ ni oʻzini oʻrganish, ikkinchisi esa C++ ning standart kutubhonasidagi tayyor obyekt/funksiyalarni qoʻllashni oʻrganishdir. == Manbalar == {{manbalar}} {{chala}}