Boshqird tili
| Boshqird tili | |
|---|---|
 | |
| Milliy nomi | Башҡорт теле |
| Mamlakatlar |
 Qozogʻiston Rossiya |
| Rasmiylik holati |
 Boshqiriston |
| Soʻzlashuvchilarning umumiy soni | 1 223 744 (2010-yilgi)[1] |
| Turkumlanishi | |
| Til oilasi | Oltoy |
| Alifbosi | kirill |
| Til kodlari | |
| ISO 639-1 | ba |
| ISO 639-2 | bak |
| ISO 639-3 | bak |
Boshqird tili (boshqirdcha: башҡорт теле, башҡортса)— boshqird xalqining tili. Turkiy tillar gʻarbiy tarmogʻining qipchoq guruhiga kiradi. Boshqird tili da 1 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi (1992). Uchta dialekt mavjud. Boshqird tili turkiy tillardan tatar tiliga yaqin turadi, faqat talaffuz jihatdan va qisman grammatik tomondan farqlanadi. Boshqird tilining fonetik oʻziga xos jihatlari quyidagicha: 1) umumturkiy ye, o va v tovushlar i, u, ch tarzida talaffuz etiladi; 2) lablashgan a mavjud (tatar tilida ham shunday); 3) umumturkiy s, z tovushlari qattiqroq — 9 va z talaffuz etiladi; 4) h tovushi mavjud, bu soʻz boshida umumturkiy s ga toʻgʻri keladi (mas, tatarcha soʻylamhoʻylam); 5) Boshqird tili dagi s umumturkiy ch ga moye keladi; 6) toʻla shakllanmagan unlilar — i, yo, ye, v (i, ye, o, v) mavjud. Yozuvi arab (1929-yilgacha), lotin (1929— 39) va kirillitsa (1940-yildan) alifbolari asosida[2].
Boshqird tili (<phonos file="Ba-башҡорт теле.oga">tinglang</phonos> [bɑʃqɵrt tɨlɨ]) — Boshqirdistonda rasmiy til maqomiga ega. Turkiy tillarining qipchoq guruhiga kiradi. Boshqird tilida 1 379 000 kishi gapiradi (2002).
| birlik | koʻplik | ||
|---|---|---|---|
| Boshqirdcha | Oʻzbekcha | Boshqirdcha | Oʻzbekcha |
| Min | Men | Beҙ | Biz |
| Һin | Sen | Һeҙ | Senlar |
| Ul | U | Ular | Ular |
Fayl:Стихотворение Шайехзады Бабича "Халҡым өсөн" - пример звучания башкирского языка.webm
Boshqird alifbosi
| A a | B b | V v | G g | Gʻ gʻ | D d | Ҙ ҙ | Ye e |
| Yo yo | J j | Z z | I i | Y y | K k | Ҡ ҡ | L l |
| M m | N n | Ң ң | O o | Ө ө | P p | R r | S s |
| Ҫ ҫ | T t | U u | Ү ү | F f | X x | Һ һ | Ts s |
| Ch ch | Sh sh | Щ щ | Ъ ʼ | I i | E e | Ә ә | |
| Yu yu | Ya ya |
Manbalar
- ↑ Lewis, M. Paul (ed.). „Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition.“ (en). Dallas, Tex.: SIL International. (2009). 2011-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ "Boshqird tili" OʻzME. B-harfi (Wayback Machine saytida 2019-12-11 sanasida arxivlangan) Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |