Bab Zuvayla
Bab Zuvayla yoki Bab Zuveyla (arabcha: باب زويلة) Misrdagi tarixiy Qohiraning shahar devorlarida saqlanib qolgan uch darvozadan biridir. U, shuningdek, Bavabat al-Mitvaliy yoki Bab al-Mitvaliy nomi bilan ham tanilgan. Darvoza 1092-yilda Fotimiylar vaziri Badr al-Jamaliy tomonidan qurilgan. Uning ustidagi ikki minora 1415–1422-yillar orasida yonidagi Sulton al-Muayyad masjidi qurilishi doirasida qoʻshilgan. Bugungi kunda u Qohiraning yirik yodgorliklaridan biri boʻlib qolmoqda.
Nomlanishi
Uning nomi „darvoza“ maʼnosini anglatuvchi Bab va aslida Fetssandagi Zavila shahridan boʻlgan berber qabilasi Zuveyla nomlaridan kelib chiqqan[1]. Bu nom Qohira Fotimiylar tomonidan 969-yilda tashkil etilgan paytda shu qabilaga mansub fotimiy askarlari darvoza ilk bor barpo etilgan vaqtda berilgan. Koptik anʼanaga koʻra, bu nom Bibliyadagi Zebulun (qibtiycha: ⲍⲉⲃⲩⲗⲱⲛ) bilan bogʻlangan[2].
Keyinchalik darvoza omma orasida Bab al-Mitvaliy yoki Bavabbat al-Mitvaliy[3] nomini oldi. Sanʼat tarixchisi Caroline Williams fikricha, bu nom Usmonlilar davriga taalluqlidir. Tarixchi Nairi Hampikyan fikricha esa, bu nom yaqin atrofdagi al-Muayyad masjidi qurilgan 15-asr davriga mansub[3](p206) va oʻsha paytga kelib Zuveyla qabilasi bilan Fotimiylar davriga oid dastlabki bogʻliqlik unutila boshlagan edi[4]. Mitvaliy nomi darvoza atrofidagi hudud bilan bogʻlangan, ehtimol toʻqima shaxs boʻlgan, vali maqomidagi musulmon avliyosi Mitvali al-Qutub nomidan kelib chiqqan[3].(p206).
Galereya
-
Darvoza arkasi -
Darvozaning bezakli arkasidagi naqshlar -
Darvoza ichidagi gumbaz -
Ichki tomondagi gumbaz -
Darvozaning g'arbiy qismi -
Ko'rgazmalar zali -
Tashqi tomonda ko'rinishi -
Darvoza minorasidagi bezaklar
Manbalar
- ↑ Vikør, K. S. (2002). "Zawīla". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume XI: W–Z (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 466. ISBN 978-90-04-12756-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Zaw%C4%ABla&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- ↑ Amélineau, Émile (1850-1915) Auteur du texte. La géographie de l'Égypte à l'époque copte / par E. Amélineau,... (EN), 1893.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Hampikian, Nairy „Medievalization of the Old City as an Ingredient of Cairo's Modernization: Case Study of Bab Zuwayla“, . Making Cairo Medieval (en). Lexington Books, 2005 — 201–234-bet. ISBN 978-0-7391-5743-5.
- ↑ AlSayyad, Nezar. Cairo: Histories of a City (en). Harvard University Press, 2013 — 119-bet. ISBN 978-0-674-07245-9.