Avtobus: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
[[Fayl:Erste_Benzin-Omnibus_der_Welt.jpg|thumb|Benz-Omnibus, 1896-yil]] | [[Fayl:Erste_Benzin-Omnibus_der_Welt.jpg|thumb|Benz-Omnibus, 1896-yil]] | ||
[[Fayl:Mercedes-Benz O345 Conecto U в Ташкенте.png|thumb|Mercedes-Benz O345 Concto U avtobus, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]], 2013-yil]] | [[Fayl:Mercedes-Benz O345 Conecto U в Ташкенте.png|thumb|Mercedes-Benz O345 Concto U avtobus, [[Toshkent]], [[Oʻzbekiston]], 2013-yil]] | ||
'''Avtobus''' 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan [[avtomobil]]dir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari [[haydovchi]] va [[chiptachi]] ham boʻladi (lekin | '''Avtobus''' 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan [[avtomobil]]dir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari [[haydovchi]] va [[chiptachi]] ham boʻladi (lekin baʼzi avtobuslarda chiptani [[komposter]]dan olish mumkin; serqatnov yoʻlda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda). | ||
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->[[Fayl:Solaris Urbino 15III, -403, PKM Sosnowiec (17177805691).jpg|thumb|15 metrli avtobus Solaris Urbino 15]] | <!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->[[Fayl:Solaris Urbino 15III, -403, PKM Sosnowiec (17177805691).jpg|thumb|15 metrli avtobus Solaris Urbino 15]] | ||
Fayl:DBY433 Solaris "Valletta" bus, Malta . Route 45 March 2010 - Flickr - sludgegulper.jpg|Shahar atrofi avtobusi Solaris Valetta | Fayl:DBY433 Solaris "Valletta" bus, Malta . Route 45 March 2010 - Flickr - sludgegulper.jpg|Shahar atrofi avtobusi Solaris Valetta | ||
</gallery> | </gallery> | ||
=== | === Oʻlcham va sigʻim === | ||
* Mikroavtobus | * Mikroavtobus | ||
* Klassik avtobus | * Klassik avtobus | ||
* | * Boʻgʻimli avtobus | ||
* Ikki gavatli avtobus | * Ikki gavatli avtobus | ||
<gallery> | <gallery> | ||
Fayl:Mercedes Citaro C2 n°462 Université STRAN.jpg|Klassik Avtobus Mercedes-Benz Citaro | Fayl:Mercedes Citaro C2 n°462 Université STRAN.jpg|Klassik Avtobus Mercedes-Benz Citaro | ||
Fayl:LAZ A292 in Lviv on bus stop.jpg| | Fayl:LAZ A292 in Lviv on bus stop.jpg|Boʻgʻimli avtobus LAZ-A292 | ||
Fayl:Jrbuskanto neoplan N112 3 SKYLINER Fantasiagou.jpg|Neoplan Skyliner | Fayl:Jrbuskanto neoplan N112 3 SKYLINER Fantasiagou.jpg|Neoplan Skyliner | ||
</gallery> | </gallery> | ||
* Past polli avtobus | * Past polli avtobus | ||
* Past kirish avtobus | * Past kirish avtobus | ||
* | * Oʻrtacha poli avtobus | ||
* Yuqori poli avtobus | * Yuqori poli avtobus | ||
<gallery> | <gallery> | ||
* Dizel dvigateri avtobus | * Dizel dvigateri avtobus | ||
* Gazda yuradigan avtobus | * Gazda yuradigan avtobus | ||
* | * Bioyoqilgʻida yuradigan avtobus | ||
* Gibrid avtobus | * Gibrid avtobus | ||
* Elektrobus | * Elektrobus | ||
2026-yil 19-noyabr, 21:49 dagi (joriy) koʻrinishi


Avtobus 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan avtomobildir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari haydovchi va chiptachi ham boʻladi (lekin baʼzi avtobuslarda chiptani komposterdan olish mumkin; serqatnov yoʻlda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda).


Avtobus (avto (mobil) va lotincha: (omni) dus– hamma uchun) – 9 va undan ortiq oʻrinli yoʻlovchilar tashiydigan avtomobil. Vazifasiga koʻra, shahar Avtobuslari, shaharlararo Avtobuslar, shahar atrofi Avtobuslari va maxsus Avtobuslarga boʻlinadi. Shahar Avtobuslari aholi yashaydigan punktlarda, shaharlararo Avtobuslar aholi yashaydigan punktlar orasida yoʻlovchilarni tashiydi. Maxsus Avtobuslar sayyoxlar, dam oluvchilar, samolyotga chiquvchilar, ayrim idoralar va boshqa uchun moʻljallangan. Shaharlararo Avtobusda yukxona boʻladi va oʻrindiqlari uxlab ketish uchun moslashtiriladi. Avtobuslar ikki qavatli qilib ham ishlanadi. Avtobuslar qishda isitiladi, yozda esa shamollatib turiladi. Avtobuslar 110 km/soat gacha tezlik bilan yura oladi. Avtobusning oʻlchami (uzunligi) 5 m dan ( mikroavtobuslar) 24 m gacha (qoʻsh Avtobuslar). Oʻzbekistonda avtobus ishlab chiqarish istiqlol yillaridagina yoʻlga qoʻyildi.1999-yildan Samarqand shahridagi "SamKochAvto" qoʻshma korxonasida shaharlararo qatnashga moʻljallangan M 23.9 (23 oʻrindikli; dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) va M 29 (29 oʻrindiqli; dvigatelining quvvati 84,6 kVt, maksimal tezligi 105 km/soat) rusumli, shuningdek shahar ichida qatnashga moʻljallangan M 24.9 (23 oʻrindiqli, dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95 km/soat) rusumli Avtobus ishlab chiqariladi[1] .
Etimologiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Avtobus atamasi avtomobil hamda lotincha omnibus – "har yerda" soʻzlaridan qisqartmadir.
Avtobus turlali
[tahrir | manbasini tahrirlash]Taqdir
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Shahar avtobuslari
- Shahar atrofi avtobuslari
- Uzoq masofaga qatnaayadan avtobus
- Maktab avtobuslari
- Aeroport avtobuslari
- Maxsus maqsadli avtobusar
-
Maktab avtobusi PAZ-32053
-
Avtobus Mercedes-Benz Travego
-
Shahar avtobusi MAZ-203
-
Shahar atrofi avtobusi Solaris Valetta
Oʻlcham va sigʻim
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Mikroavtobus
- Mini sinf
- Midi sinf
- Maxi sinf
- Mega sinf
-
Karsan Jest
-
Kapena Urby
-
Solaris Alpino
-
Volvo 7700
-
Mercedes-Benz Conecto G
Tana tuzilishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Klassik avtobus
- Boʻgʻimli avtobus
- Ikki gavatli avtobus
-
Klassik Avtobus Mercedes-Benz Citaro
-
Boʻgʻimli avtobus LAZ-A292
-
Neoplan Skyliner
Pol balandligi
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Past polli avtobus
- Past kirish avtobus
- Oʻrtacha poli avtobus
- Yuqori poli avtobus
-
Past poli avtobus Scania Citywide LF 12
-
Past kirish avtobus Volvo B10BLE
-
Yuqori avtobus Ikarus 260
Haydash tizmi va energiya manbai
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Dizel dvigateri avtobus
- Gazda yuradigan avtobus
- Bioyoqilgʻida yuradigan avtobus
- Gibrid avtobus
- Elektrobus
- Vodorodli avtobus
-
Dizel dvigateri avtobus Ikarus 415
-
Volvo 7900 gibrid
-
Elektrobus Yutong U12
-
Vodorodli avtobus NesoBus
Shuningdek
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |