Arab Muhammadxon: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
{{Davlat arbobi bilgiqutisi|tasvir=|uzunlik=180px|tugʻilgan sanasi=[[1570]] yoki [[XVI asr]]ning 2-yarmi|oʻtmishdoshi=[[Hoji Muhammadxon]]|vorisi=Habash sulton|otasi=[[Hoji Muhammadxon]]|mansubligi=*[[Shayboniylar]] | {{Davlat arbobi bilgiqutisi|tasvir=|uzunlik=180px|tugʻilgan sanasi=[[1570]] yoki [[XVI asr]]ning 2-yarmi|oʻtmishdoshi=[[Hoji Muhammadxon]]|vorisi=Habash sulton|otasi=[[Hoji Muhammadxon]]|mansubligi=*[[Shayboniylar]] | ||
*[[Arabshohiylar]]|boshlanish davri=[[1603 ]]|tugash davri=[[1621]]}} | *[[Arabshohiylar]]|boshlanish davri=[[1603]]|tugash davri=[[1621]]}} | ||
'''Arab Muhammadxon''' (XV-asrning 2-yarmi — 1623) — [[Xorazm]] ([[Xiva xonligi]])da 1602-1623-yillarda hukmronlik qilgan Arabshohiylar [[oʻzbek]] sulolasining oʻn birinchi vakili (1602-1623). | '''Arab Muhammadxon''' (XV-asrning 2-yarmi — 1623) — [[Xorazm]] ([[Xiva xonligi]])da 1602-1623-yillarda hukmronlik qilgan Arabshohiylar [[oʻzbek]] sulolasining oʻn birinchi vakili (1602-1623). | ||
Xorazm xoni [[Hoji Muhammadxon]] (Hojimxon) (1598-1602)ning kenja oʻgʻli. Otasi hayotligida [[Xiva]] hokimi boʻlgan. Otasi vafotidan soʻng 1602-yil xonlik taxtiga chiqqan. Abulgʻoziy Bahodirxonning yozishicha, uning davrida Xiva xonligiga Yoyiq kazaklari ataman Aborkin (1602) va ataman Nechay boshchiligida (1603) bostirib kirib yurtni va poytaxt Urganchni talon-toroj etganlar. 1604-yilda ataman Shamay 1000kishlik qóshin bilan xorazmga yurish qiladi biroq Aborkin va Nechay kabi mağlubiyatga uchraydi<ref>{{Jurnal manbasi |last=Buchard |first=Benjamin |last2=Sévigné |first2=Luc |last3=Darcha |first3=Claude |last4=Muti |first4=Leon |last5=Joubert |first5=Juliette |last6=Abergel |first6=Armand |date=2021-04-21 |title=Letter: is the AHHS score really useful in clinically severe alcoholic hepatitis? |url=http://dx.doi.org/10.1111/apt.16307 |magazine=Alimentary Pharmacology & Therapeutics |volume=53 |issue=10 |pages=1160–1161 |doi=10.1111/apt.16307 |issn=0269-2813}}</ref>1620 va 1621-yilda qalmoqlar Xorazmga yurish qilib, kishilarni asirga olganlar. Uning davrida ichki nizolar avj olib, xonlikning maʼmuriy tuzilishiga salbiy taʼsir etgan. Chunonchi, har bir shahzodaning oʻz yerida shaxsiy idora apparati — oʻz aʼyonlari, xazinasi, yasovullari, bojxona xizmatchilari va boshqa boʻlgan. 1623-yilda oʻgʻillari Habash va Elbars sultonlar taxt talashib unga qarshi urush boshladilar. Bu urushda Arab Muhammadxon yengilib, Qum qalʼaga qamalgan va oʻsha yerda vafot qilgan. Arab Muhammadxon mamlakat obodonchiligiga katta eʼtibor bergan, chunonchi u [[Arab Muhammadxon madrasasi]]ni qurdirgan va Toʻq qalʼa yonida kanal qazdirgan. | Xorazm xoni [[Hoji Muhammadxon]] (Hojimxon) (1598-1602)ning kenja oʻgʻli. Otasi hayotligida [[Xiva]] hokimi boʻlgan. Otasi vafotidan soʻng 1602-yil xonlik taxtiga chiqqan. Abulgʻoziy Bahodirxonning yozishicha, uning davrida Xiva xonligiga Yoyiq kazaklari ataman Aborkin (1602) va ataman Nechay boshchiligida (1603) bostirib kirib yurtni va poytaxt Urganchni talon-toroj etganlar. 1604-yilda ataman Shamay 1000kishlik qóshin bilan xorazmga yurish qiladi biroq Aborkin va Nechay kabi mağlubiyatga uchraydi<ref>{{Jurnal manbasi |last=Buchard |first=Benjamin |last2=Sévigné |first2=Luc |last3=Darcha |first3=Claude |last4=Muti |first4=Leon |last5=Joubert |first5=Juliette |last6=Abergel |first6=Armand |date=2021-04-21 |title=Letter: is the AHHS score really useful in clinically severe alcoholic hepatitis? |url=http://dx.doi.org/10.1111/apt.16307 |magazine=Alimentary Pharmacology & Therapeutics |volume=53 |issue=10 |pages=1160–1161 |doi=10.1111/apt.16307 |issn=0269-2813}}</ref>1620 va 1621-yilda qalmoqlar Xorazmga yurish qilib, kishilarni asirga olganlar. Uning davrida ichki nizolar avj olib, xonlikning maʼmuriy tuzilishiga salbiy taʼsir etgan. Chunonchi, har bir shahzodaning oʻz yerida shaxsiy idora apparati — oʻz aʼyonlari, xazinasi, yasovullari, bojxona xizmatchilari va boshqa boʻlgan. 1623-yilda oʻgʻillari Habash va Elbars sultonlar taxt talashib unga qarshi urush boshladilar. Bu urushda Arab Muhammadxon yengilib, Qum qalʼaga qamalgan va oʻsha yerda vafot qilgan. Arab Muhammadxon mamlakat obodonchiligiga katta eʼtibor bergan, chunonchi u [[Arab Muhammadxon madrasasi]]ni qurdirgan va Toʻq qalʼa yonida kanal qazdirgan. | ||
2026-yil 19-noyabr, 20:50 dagi (joriy) koʻrinishi
|
Mansab davri 1603 – 1621 | |
| Oʻtmishdoshi | Hoji Muhammadxon |
|---|---|
| Vorisi | Habash sulton |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | 1570 yoki XVI asrning 2-yarmi |
| Otasi | Hoji Muhammadxon |
| Mansubligi | |
Arab Muhammadxon (XV-asrning 2-yarmi — 1623) — Xorazm (Xiva xonligi)da 1602-1623-yillarda hukmronlik qilgan Arabshohiylar oʻzbek sulolasining oʻn birinchi vakili (1602-1623).
Xorazm xoni Hoji Muhammadxon (Hojimxon) (1598-1602)ning kenja oʻgʻli. Otasi hayotligida Xiva hokimi boʻlgan. Otasi vafotidan soʻng 1602-yil xonlik taxtiga chiqqan. Abulgʻoziy Bahodirxonning yozishicha, uning davrida Xiva xonligiga Yoyiq kazaklari ataman Aborkin (1602) va ataman Nechay boshchiligida (1603) bostirib kirib yurtni va poytaxt Urganchni talon-toroj etganlar. 1604-yilda ataman Shamay 1000kishlik qóshin bilan xorazmga yurish qiladi biroq Aborkin va Nechay kabi mağlubiyatga uchraydi[1]1620 va 1621-yilda qalmoqlar Xorazmga yurish qilib, kishilarni asirga olganlar. Uning davrida ichki nizolar avj olib, xonlikning maʼmuriy tuzilishiga salbiy taʼsir etgan. Chunonchi, har bir shahzodaning oʻz yerida shaxsiy idora apparati — oʻz aʼyonlari, xazinasi, yasovullari, bojxona xizmatchilari va boshqa boʻlgan. 1623-yilda oʻgʻillari Habash va Elbars sultonlar taxt talashib unga qarshi urush boshladilar. Bu urushda Arab Muhammadxon yengilib, Qum qalʼaga qamalgan va oʻsha yerda vafot qilgan. Arab Muhammadxon mamlakat obodonchiligiga katta eʼtibor bergan, chunonchi u Arab Muhammadxon madrasasini qurdirgan va Toʻq qalʼa yonida kanal qazdirgan.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Yoʻldoshev M., Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi, T., 1959;
- Gulyamov Ya. G., Pamyatniki goroda Xivi, T., 1941;
- Xudoyberganov K., Xiva — 2500. Xiva xonlari shajarasi, Xiva, 1996.
- Gulyamov Y. G., Istoriya orosheniya Xorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent. 1957
- Istoriya Uzbekistana. T.3. T.,1993.
- Istoriya Xorezma. Pod redaktsiyey I. M. Muminova. Tashkent, 1976
- OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
- ↑ Buchard, Benjamin; Sévigné, Luc; Darcha, Claude; Muti, Leon; Joubert, Juliette; Abergel, Armand (2021-04-21). „Letter: is the AHHS score really useful in clinically severe alcoholic hepatitis?“. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. 53-jild, № 10. 1160–1161-bet. doi:10.1111/apt.16307. ISSN 0269-2813.