Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Andora: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi

2026-yil 19-noyabr, 20:22 dagi (joriy) koʻrinishi

Andora yoki Marina — Italiyaning Riviera sohilidagi shaharcha,Liguria mintaqasida joylashgan boʻlib,Savona provinsiyasi tarkibiga kiradi.

Geografiya va iqlim

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andora Italiya Rivierasining gʻarbiy qismida,sharqda Kapo Mele va gʻarbda Kapo Mimosa oʻrtasida joylashgan.Ushbu qirgʻoq hududi Riviera delle Palme deb ataladi,uning markazi Savonada joylashgan.Gʻarbda Riviera dei Fiore joylashgan boʻlib,u Fransiya chegarasidan Servogacha choʻzilgan.2008 yil ISTAT sanasida Andora aholisi 7638 kishini tashkil qilgan,bu yoz oylarida bu deyarli 10 baravarga oshadi.[1]

Asl shahar Merula daryosining chap qirgʻogʻidagi past tepalikda joylashgan boʻlib,u dengizga quyiladi.Marina di Andora-Oʻrta asrlardan boshlab qirgʻoq boʻylab tarqalib, avval baliq ovlash va qayiq qurish markazi,soʻngra soʻnggi 50 yil ichida sayyohlik kurorti sifatida rivojlangan.U 255 kilometr (158 mi) Savona shahridan,viloyatning asosiy shahri,Imperiyadan 100 kilometr (62 mi)Sanremodan va 200 kilometr (120 mi) Genuyadan.Hudud Ingauna togʻli hamjamiyatining bir qismini tashkil qiladi Andoraga tegishli boʻlgan baʼzi cherkovlar qatoriga Konna,Kolla Micheri, San Bartolomeo,San-Pyetro,Stellanello va Rollo kiradi.[2]

Bu yerdagi birinchi aholi punkti eramizdan avvalgi VIII asrga toʻgʻri keladi.951-yilda Gotlar bosqinidan keyin u Marca Alemanika tarkibiga kirdi va 1091-yildan Bonifacio di Vastoga oʻtdi.1125-yildan boshlab Klavesana oilasi asosan aloqa vositalarini boshqarish uchun mudofaa istehkomini oʻz qoʻliga oldi va qurdi va shaharni minoralar,cherkovlar va shahar devorlari bilan mustahkamladi.Urush tufayli oila 1252 yilda hududni va uning qalʼasini Genuya Respublikasiga sotishga majbur boʻlib,besh asrlik tinchlik davrini boshlab berdi.[3] Bu davrda zaytun daraxtlari yetishtirilib, zaytun moyi ishlab chiqarilgan,baliq ovlash bilan shugʻullangan va qayiq qurilishi boshlangan.1671 yilda Andorada Bibi Maryam paydo boʻldi.XVIII asr oxirida bu hudud Montenottening yangi departamentida Napoleon Bonapart nazoratiga oʻtdi. Keyinchalik Sardiniya va keyin Italiya hukmronligiga oʻtdi.[4]

Aholisi 1861 yilda 1940 kishidan,1961 yilda 3328 kishiga, 1981 yilda 6068 kishiga,2001 yilda esa 6767 kishiga yetdi.

Asosiy diqqatga sazovor joylar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bir vaqtlar Genuya gubernatori boʻlgan Klavesana qalʼasi qoldiqlari atrofida ichki qismdagi tepalikda tarixiy yadro mavjud.Qarama-qarshi tomonda Avliyo Nikolay ibodatxonasi va baʼzi madaviylar uylarining xarobalari joylashgan.Albengadagi soborga asoslangan Avliyo Jeyms va Avliyo Filipp cherkovi kech Romanesk uslubida ustunlar va kichik ustunlar bilan mahalliy toshdan qurilgan. Tepalikdan biroz pastroqda qal'a minorasi joylashgan boʻlib, u 1220-1240 yillarda qurilgan va hozirgacha saqlanib qolgan.

Merula daryosidagi 10 ta kamarli koʻprik Rim koʻprigi deb ataladi,ammo u oʻrta asrlarda ilgari mavjud boʻlgan eski inshoot oʻrnida qurilgan.

Oʻrta asr koʻprigi yaqinidagi daryoning oʻng qirgʻogʻida joylashgan San Giovanni Battista Avliyo Ioann Baptist cherkovi xuddi shu nomdagi cherkovda XV asrga toʻgʻri keladi.Borgata Konfredi tepasida joylashgan eski uylar majmuasi yaqin atrofdagi zaytun terrasalari ishchilarini joylashtirish uchun qurilgan.San-Jovannidan siz hali ham Cervoga boradigan oʻrta asr yoʻli boʻylab yurishingiz mumkin.

Marina di Andora markazida siz hali ham XI asrda Saracensga qarshi mudofaa sifatida qurilgan qalʼani koʻrishingiz mumkin.Bu yerda hozir pitseriya joylashgan.

Laigueglia yoʻlida Capo Mele dengiz chiroqi joylashgan. Cervodan Andoraning asosiy sayti - Sent-Jeyms cherkovi. Cervodan cherkov va butun shahar koʻrinishi mavjud. Merule daryosidagi koʻprik Andoraning eng tarixiy shahri boʻlgan San-Jovanni shahriga etib boradi.

Turizm va dam olish

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andora uzoq qumli plyaj va tarixiy hinterland tufayli dam olish maskanidir. 1986 yildan beri Andora toza suvlar va plyajlar uchun Bandiera Blu mukofotiga ega.[5] Turar joy mehmonxonalar, yotoqxona va nonushta korxonalari va lager joylarini oʻz ichiga oladi.Quyosh toʻshagi, ijara va boshqalar kabi xizmatlarni taklif qiluvchi davlat va xususiy lidolar mavjud.Yelkanlar, kanoeda eshkak eshish, sörf, uçurtma sörfü va shamol sörfü kabi turli xil suv sportlari bilan shugʻullanadi.Sport 7 shoʻngʻin klubi marinada va portning sharqida yelkanli va kanoeda eshkak eshish klubida joylashgan.

Unda asosan mahalliy qayiq egalari uchun 850 dan ortiq bogʻlamlar mavjud,biroq 56 ta joy bu hududga tranzit boʻlgan sayyohlar uchun ajratilgan. Kitlarni tomosha qilish sayohatlari yozda marinadan joʻnaydi. San-Pietroda suv sportidan tashqari bouls klublari, tennis klublari va ot minish joylari mavjud.Hudud yurish va tog 'velosipedi uchun mashhur. Parco delle Farfalle konkida konkida uchish maydonchasiga ega va markazda velosiped velodromi mavjud.[6]

Konsertlar yozda Parco Delle Farfalledagi ochiq arenada, shuningdek, shahar markazida va Oʻrta asrlardagi Sent-Jeyms va Sent-Fillip cherkovining tarixiy muhitida oʻtkaziladi. Yoz oylarida ochiq osmon ostidagi kinoteatr ham mavjud.

Andoraning asosiy iqtisodiy faoliyati Italiyaning gʻarbiy Rivieradagi eng katta qumli plyajlardan biriga ega boʻlganligi sababli plyaj turizmiga asoslangan.Yozda koʻplab villalar va dam olish uylari tufayli aholi soni 70 000 ga etadi Aksariyat tashrif buyuruvchilar Piemont, Lombardiya va Aosta vodiysidan,shuningdek, chet eldan kelishadi.

Bu, shuningdek, dunyoga mashhur pesto sousi,mevalar, sabzavotlar,moy uchun zaytun va uzumzorlarni tayyorlash uchun etishtirilgan rayhon ekinlari bilan qishloq xoʻjaligi shaharchasidir.

Andora Via Aurelia qirgʻoq yoʻlida joylashgan.Ventimiglia va Genuya oʻrtasidagi A10 avtomagistralida Andoraga chiqish bor.

Genuya-Ventimiglia liniyasida temir yoʻl stansiyasi mavjud.

Gʻarbda Sanremoga, sharqda Finale Ligurega avtobuslar bor.

Eng yaqin aeroportlar Genuya GOA Cristforo Kolombo va Nice NCE Côte d'Azur.

Qardosh shaharlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andora bilan qardosh shaharlar:

  1. ↑ Sito Ufficiale della Provincia di Savona – Comuni
  2. ↑ Andora
  3. ↑ Riviera Ligure delle Palme
  4. ↑ Comunità Montana Ingauna, Guide Gallery, 1990
  5. ↑ „» Regione: lunedì cerimonia di premiazione per le bandiere blu“. 2022-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.
  6. ↑ „Andora“. 2008-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-noyabr.