Amhara tili: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
''[[:en:Aramaic|Aramey]] tili, [[:en:Amara language|Amara]] tili yoki [[:en:Arabic|Arab]] tillari bilan chalkashtirmaslik kerak''. {{Til | |||
| nom = Amhara tili | |||
| milliy nom = አማርኛ<br /> | |||
Amarɨñña | |||
| mamlakatlar = [[Efiopiya]] | |||
| biluvchilar = 25,820,220 (2010) | |||
| o'rin = | |||
| til oilasi = [[Som-hom tillari]] | |||
:[[Som tillari]] | |||
| rasmiy = | |||
| yozuv = | |||
| iso1 = | |||
| iso2 = amh | |||
| iso3 = amh | |||
| turkumlanishi = Turkumlanishi | |||
| til_kodlari = Til kodlari | |||
}} | |||
'''Amhara tili''' — [[som tillari]] guruhiga mansub til. [[Efiopiya]] aholisining anchagina qismi Amhara tilida gaplashadi. Bu til sintaksisi Efiopiyaning ikkinchi adabiy va davlat tili hisoblanadi. Amhara tilida faqat uchta soʻz turkumi: ot, feʼl, yuklamagina aniq farqlanadi. Urgʻu kuchsiz. Amhara yozuvida 296 belgi mavjud<ref>"{{PAGENAME}}" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{Oʻlikhavola|date=fevral 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. [[Amhara|Amharalar]] tomonidan birinchi til sifatida soʻzlashiladi va [[Efiopiya|Efiopiyaning]] yirik shaharlari va shaharchalarida yashovchi boshqa aholi uchun [[:en:Lingua_franca|umumiy til]] boʻlib xizmat qiladi. | |||
Bu til Efiopiya federal hukumatining rasmiy [[:en:Working_language|ish tili]] boʻlib xizmat qiladi, shuningdek, Efiopiyaning bir qancha [[:en:Regions_of_Ethiopia|federal hududlari]]<nowiki/>da rasmiy yoki ish tili hisoblanadi<ref>Gebremichael, M. (2011). Efiopiyada federalizm va mojarolarni boshqarish: Benishangul-Gumuz mintaqaviy davlati (PhD). Buyuk Britaniya: Bredford universiteti. [[:en:Hdl_(identifier)|hdl:]] [https://hdl.handle.net/10454%2F5388 10454/5388.]</ref>. 2018-yil holatiga koʻra 31,800,000 ona tilida soʻzlashuvchilar va yana 25,100,000 [[:en:Second_language|ikkinchi til]]<nowiki/>da soʻzlashuvchilar bilan amhara tili ([[Oromo tili|Oromodan]] keyin) Efiopiyaning ikkinchi eng koʻp soʻzlashiladigan ona tilidir, lekin jami soʻzlashuvchilar soni boʻyicha eng keng tarqalgan. Bu, shuningdek, dunyodagi ikkinchi eng koʻp gapiriladigan semit tilidir (arab tilidan keyin)<ref>"Amharic". Ethnologue. Retrieved 27 April 2021.</ref>. Amharcha [[:en:Geʽez_script|Geʽez yozuvi]]<nowiki/>dan oʻsgan tizim yordamida chapdan oʻngga yoziladi. Undosh-unli qatorlari birlik sifatida yoziladigan segmental yozuv tizimi abugida ('''አቡጊዳ''') deb ataladi. Grafemalar ''fidäl'' ('''ፊደል''') deb ataladi, bu „skript“, „<nowiki/>[[alifbo]]<nowiki/>“, „harf“ yoki „belgi“ degan maʼnoni anglatadi. Amhara tilini [[Lotin alifbosi|lotin alifbosiga]] oʻtkazish boʻyicha umumiy qabul qilingan [[:en:Latin_script|rimlashtirish]] yoʻq. Quyidagi boʻlimlardagi amhar misollarida Efiopiya semit tillarida ixtisoslashgan tilshunoslar orasida keng tarqalgan bitta tizim qoʻllanadi. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
<!-- Bot tomonidan yaratildi --> | |||
{{OʻzME}} | |||
{{lang-stub}} | |||
2026-yil 19-noyabr, 20:04 dagi (joriy) koʻrinishi
Aramey tili, Amara tili yoki Arab tillari bilan chalkashtirmaslik kerak.
| Amhara tili | |
|---|---|
| Milliy nomi |
አማርኛ |
| Mamlakatlar | Efiopiya |
| Soʻzlashuvchilarning umumiy soni | 25,820,220 (2010) |
| Turkumlanishi | |
| Til oilasi | |
| Til kodlari | |
| ISO 639-2 | amh |
| ISO 639-3 | amh |
Amhara tili — som tillari guruhiga mansub til. Efiopiya aholisining anchagina qismi Amhara tilida gaplashadi. Bu til sintaksisi Efiopiyaning ikkinchi adabiy va davlat tili hisoblanadi. Amhara tilida faqat uchta soʻz turkumi: ot, feʼl, yuklamagina aniq farqlanadi. Urgʻu kuchsiz. Amhara yozuvida 296 belgi mavjud[1]. Amharalar tomonidan birinchi til sifatida soʻzlashiladi va Efiopiyaning yirik shaharlari va shaharchalarida yashovchi boshqa aholi uchun umumiy til boʻlib xizmat qiladi.
Bu til Efiopiya federal hukumatining rasmiy ish tili boʻlib xizmat qiladi, shuningdek, Efiopiyaning bir qancha federal hududlarida rasmiy yoki ish tili hisoblanadi[2]. 2018-yil holatiga koʻra 31,800,000 ona tilida soʻzlashuvchilar va yana 25,100,000 ikkinchi tilda soʻzlashuvchilar bilan amhara tili (Oromodan keyin) Efiopiyaning ikkinchi eng koʻp soʻzlashiladigan ona tilidir, lekin jami soʻzlashuvchilar soni boʻyicha eng keng tarqalgan. Bu, shuningdek, dunyodagi ikkinchi eng koʻp gapiriladigan semit tilidir (arab tilidan keyin)[3]. Amharcha Geʽez yozuvidan oʻsgan tizim yordamida chapdan oʻngga yoziladi. Undosh-unli qatorlari birlik sifatida yoziladigan segmental yozuv tizimi abugida (አቡጊዳ) deb ataladi. Grafemalar fidäl (ፊደል) deb ataladi, bu „skript“, „alifbo“, „harf“ yoki „belgi“ degan maʼnoni anglatadi. Amhara tilini lotin alifbosiga oʻtkazish boʻyicha umumiy qabul qilingan rimlashtirish yoʻq. Quyidagi boʻlimlardagi amhar misollarida Efiopiya semit tillarida ixtisoslashgan tilshunoslar orasida keng tarqalgan bitta tizim qoʻllanadi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ "Amhara tili" OʻzME. A-harfi[sayt ishlamaydi] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
- ↑ Gebremichael, M. (2011). Efiopiyada federalizm va mojarolarni boshqarish: Benishangul-Gumuz mintaqaviy davlati (PhD). Buyuk Britaniya: Bredford universiteti. hdl: 10454/5388.
- ↑ "Amharic". Ethnologue. Retrieved 27 April 2021.
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Jahon tillaridan biri haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |