Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Ali: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
  | tasvir              = Istanbul_-_Santa_Sofia_-_Medalló_(cropped).JPG
  | tasvir              = Istanbul_-_Santa_Sofia_-_Medalló_(cropped).JPG
}}
}}
'''Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|عَلِيُّ بْن أَبِي طَالِب}}; {{taxminan}} 600-yil – 661-yil, Koʻfa) – [[islom]]da „xulafo ar-roshidin“ („toʻgʻri yoʻldan borgan xalafalar“), dindorlar oʻrtasida „chohoryorlar“ deb atalgan dastlabki 4 [[xalifa]]dan toʻrtinchisi. [[Quraysh]] qabilasining hoshimiylar xonadonidan. Paygʻambar [[Muhammad]]ning amakivachchasi va kuyovi (Fotima zahroning eri). Islomda vujudga kelgan shialik harakati bevosita Ali ismi bilan bogʻliqdir.
'''Ali ibn Abu Tolib''' ({{Lang-ar|عَلِيُّ بْن أَبِي طَالِب}}; {{taxminan}} 600-yil – 661-yil, Koʻfa) — [[islom]]da „xulafo ar-roshidin“ („toʻgʻri yoʻldan borgan xalafalar“), dindorlar oʻrtasida „chohoryorlar“ deb atalgan dastlabki 4 [[xalifa]]dan toʻrtinchisi. [[Quraysh]] qabilasining hoshimiylar xonadonidan. Paygʻambar [[Muhammad]]ning amakivachchasi va kuyovi (Fotima zahroning eri). Islomda vujudga kelgan shialik harakati bevosita Ali ismi bilan bogʻliqdir.


[[VII asr]] oʻrtalarida xalifa [[Usmon]] ( siyosatidan norozilik ommaviy tus oldi. Paygʻambar [[Muhammad]]ning barcha yurishlarida ishtirok etgan, qoʻrqmas va sodiq jangchi, oʻta taqvodor inson, mohir notiq Ali xalifalikka munosib nomzod sifatida koʻpchilikka maʼqul edi. [[656]] – yil [[iyun]]da [[Usmon]] oʻldirildi va Ali xalifa deb eʼlon qilindi. Ammo sahobalardan Talha va az-Zubayr hamda Aliga nisbatan adovatda boʻlgan paygʻambarning bevasi Oisha tarafdorlari unga qarshi bosh koʻtardilar. Qatl etilgan Usmonning qarindoshi [[Suriya]] hokimi Muoviya ham Aliga qarshi urush eʼlon qildi. [[657-yil]] Furot daryosi oʻng qirgʻogʻidagi [[Siffin jangi|Siffin]] degan joyda yuz bergan jangda Ali qoʻli baland kelgan boʻlsada, u raqiblari bilan kelishishga koʻndi. Bundan norozi boʻlgan Ali askarlaridan 12 ming kishi jang maydonini tark etdilar va xorijiylar deb atalgan diniy-siyosiy oqimni tashkil qildilar. Xorijiylar raqiblariga nisbatan yakka terror usulini qoʻllay boshladilar. [[661]]-yil [[19-yanvar]]da Ali Ibn Muljam degan shaxs tomonidan [[masjid]]dan chiqish paytida jarohatlanadi va ikki kundan soʻng vafot etadi. [[Islom]]da Ali shaxsiga munosabat turlichadir. Xorijiylar unga oʻta salbiy munosabat bildirgan boʻlsalar, shialar aksincha uni ilohiylashtirib yuborganlar. Ahli sunna Ali shaxsiga moʻtadil va toʻgʻri baho beradi. Shubhasiz, Ali Umar al-Xattob singari [[islom]] gʻalabasi yoʻlida katta xizmat koʻrsatgan arbob, islom ahkomlari, [[Qurʼon]] va uning tafsirlari hamda [[hadis]] rivoyatlari bilan bogʻliq koʻp masalalarning chuqur bilimdoni boʻlgan. Ali tarafdorlari keyinchalik [[islom]]dagi [[shia]]lik (arab. – „shia“ – guruh, bu oʻrinda „Ali tarafdorlari“ mazmunida) oqimini tashkil etganlar. Ali shialarning qahramonliklari va sarguzashtlarini tasvirlovchi juda koʻp rivoyatlar toʻqilgan va bu [[Sunniy mazhab|sunniylar]] oʻrtasida ham keng yoyilgan. [[Oʻrta Osiyo]], xususan [[Oʻzbekiston]]da bir necha qadamjo va [[mozor]]lar Ali nomi bilan bogʻlanib, muqaddaslashtirilgan. Haqiqatda esa Ali [[Oʻrta Osiyo]] va [[Eron]]da hech qachon boʻlmagan<ref>Hasanov, Ahadjon. „Ali“ ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{dead link|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.</ref>.
[[VII asr]] oʻrtalarida xalifa [[Usmon]] ( siyosatidan norozilik ommaviy tus oldi. Paygʻambar [[Muhammad]]ning barcha yurishlarida ishtirok etgan, qoʻrqmas va sodiq jangchi, oʻta taqvodor inson, mohir notiq Ali xalifalikka munosib nomzod sifatida koʻpchilikka maʼqul edi. [[656]] – yil [[iyun]]da [[Usmon]] oʻldirildi va Ali xalifa deb eʼlon qilindi. Ammo sahobalardan Talha va az-Zubayr hamda Aliga nisbatan adovatda boʻlgan paygʻambarning bevasi Oisha tarafdorlari unga qarshi bosh koʻtardilar. Qatl etilgan Usmonning qarindoshi [[Suriya]] hokimi Muoviya ham Aliga qarshi urush eʼlon qildi. [[657-yil]] Furot daryosi oʻng qirgʻogʻidagi [[Siffin jangi|Siffin]] degan joyda yuz bergan jangda Ali qoʻli baland kelgan boʻlsada, u raqiblari bilan kelishishga koʻndi. Bundan norozi boʻlgan Ali askarlaridan 12 ming kishi jang maydonini tark etdilar va xorijiylar deb atalgan diniy-siyosiy oqimni tashkil qildilar. Xorijiylar raqiblariga nisbatan yakka terror usulini qoʻllay boshladilar. [[661]]-yil [[19-yanvar]]da Ali Ibn Muljam degan shaxs tomonidan [[masjid]]dan chiqish paytida jarohatlanadi va ikki kundan soʻng vafot etadi. [[Islom]]da Ali shaxsiga munosabat turlichadir. Xorijiylar unga oʻta salbiy munosabat bildirgan boʻlsalar, shialar aksincha uni ilohiylashtirib yuborganlar. Ahli sunna Ali shaxsiga moʻtadil va toʻgʻri baho beradi. Shubhasiz, Ali Umar al-Xattob singari [[islom]] gʻalabasi yoʻlida katta xizmat koʻrsatgan arbob, islom ahkomlari, [[Qurʼon]] va uning tafsirlari hamda [[hadis]] rivoyatlari bilan bogʻliq koʻp masalalarning chuqur bilimdoni boʻlgan. Ali tarafdorlari keyinchalik [[islom]]dagi [[shia]]lik (arab. – „shia“ – guruh, bu oʻrinda „Ali tarafdorlari“ mazmunida) oqimini tashkil etganlar. Ali shialarning qahramonliklari va sarguzashtlarini tasvirlovchi juda koʻp rivoyatlar toʻqilgan va bu [[Sunniy mazhab|sunniylar]] oʻrtasida ham keng yoyilgan. [[Oʻrta Osiyo]], xususan [[Oʻzbekiston]]da bir necha qadamjo va [[mozor]]lar Ali nomi bilan bogʻlanib, muqaddaslashtirilgan. Haqiqatda esa Ali [[Oʻrta Osiyo]] va [[Eron]]da hech qachon boʻlmagan<ref>Hasanov, Ahadjon. „Ali“ ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20A%20harfi.pdf A-harfi]{{dead link|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.</ref>.

2026-yil 19-noyabr, 19:40 dagi (joriy) koʻrinishi

Vikipediyada ismi Ali boʻlgan boshqa kishilar haqida ham maqolalar mavjud.
Ali
Istanbul - Santa Sofia - Medalló (cropped)

Ali ibn Abu Tolib (arabcha: عَلِيُّ بْن أَبِي طَالِب‎‎; tax. 600-yil – 661-yil, Koʻfa) — islomda „xulafo ar-roshidin“ („toʻgʻri yoʻldan borgan xalafalar“), dindorlar oʻrtasida „chohoryorlar“ deb atalgan dastlabki 4 xalifadan toʻrtinchisi. Quraysh qabilasining hoshimiylar xonadonidan. Paygʻambar Muhammadning amakivachchasi va kuyovi (Fotima zahroning eri). Islomda vujudga kelgan shialik harakati bevosita Ali ismi bilan bogʻliqdir.

VII asr oʻrtalarida xalifa Usmon ( siyosatidan norozilik ommaviy tus oldi. Paygʻambar Muhammadning barcha yurishlarida ishtirok etgan, qoʻrqmas va sodiq jangchi, oʻta taqvodor inson, mohir notiq Ali xalifalikka munosib nomzod sifatida koʻpchilikka maʼqul edi. 656 – yil iyunda Usmon oʻldirildi va Ali xalifa deb eʼlon qilindi. Ammo sahobalardan Talha va az-Zubayr hamda Aliga nisbatan adovatda boʻlgan paygʻambarning bevasi Oisha tarafdorlari unga qarshi bosh koʻtardilar. Qatl etilgan Usmonning qarindoshi Suriya hokimi Muoviya ham Aliga qarshi urush eʼlon qildi. 657-yil Furot daryosi oʻng qirgʻogʻidagi Siffin degan joyda yuz bergan jangda Ali qoʻli baland kelgan boʻlsada, u raqiblari bilan kelishishga koʻndi. Bundan norozi boʻlgan Ali askarlaridan 12 ming kishi jang maydonini tark etdilar va xorijiylar deb atalgan diniy-siyosiy oqimni tashkil qildilar. Xorijiylar raqiblariga nisbatan yakka terror usulini qoʻllay boshladilar. 661-yil 19-yanvarda Ali Ibn Muljam degan shaxs tomonidan masjiddan chiqish paytida jarohatlanadi va ikki kundan soʻng vafot etadi. Islomda Ali shaxsiga munosabat turlichadir. Xorijiylar unga oʻta salbiy munosabat bildirgan boʻlsalar, shialar aksincha uni ilohiylashtirib yuborganlar. Ahli sunna Ali shaxsiga moʻtadil va toʻgʻri baho beradi. Shubhasiz, Ali Umar al-Xattob singari islom gʻalabasi yoʻlida katta xizmat koʻrsatgan arbob, islom ahkomlari, Qurʼon va uning tafsirlari hamda hadis rivoyatlari bilan bogʻliq koʻp masalalarning chuqur bilimdoni boʻlgan. Ali tarafdorlari keyinchalik islomdagi shialik (arab. – „shia“ – guruh, bu oʻrinda „Ali tarafdorlari“ mazmunida) oqimini tashkil etganlar. Ali shialarning qahramonliklari va sarguzashtlarini tasvirlovchi juda koʻp rivoyatlar toʻqilgan va bu sunniylar oʻrtasida ham keng yoyilgan. Oʻrta Osiyo, xususan Oʻzbekistonda bir necha qadamjo va mozorlar Ali nomi bilan bogʻlanib, muqaddaslashtirilgan. Haqiqatda esa Ali Oʻrta Osiyo va Eronda hech qachon boʻlmagan[1].

  1. ↑ Hasanov, Ahadjon. „Ali“ OʻzME. A-harfi[sayt ishlamaydi] Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.