Agstafa: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
== Tarixi == | == Tarixi == | ||
Agstafaning tarixiy | Agstafaning tarixiy maʼlumotnomalarida shahar XIX asrning ikkinchi yarmida paydo boʻlganligi, asosan Boku-Tbilisi temir yoʻli qurilishi atrofida yangi shaharcha sifatida qurilganligi koʻrsatilgan. Shahar dastlab rus qirolligi uchun Elisavetinka nomi bilan atalgan, garchi stansiya oʻz nomini avvaldan mavjud boʻlgan kichik Agstafa qishlogʻidan olgan boʻlsa-da, <ref>Акстафа // Большой Энциклопедический словарь (рус.). — 2000</ref> bu 1914-yildan boshlab Yerevanga yangi tarmoq liniyasining tutashgan bekati sifatida ahamiyati oshgan. . 1920-yilda mintaqa 1920-yildagi Ganja qoʻzgʻolonining oqibati hali ham larzaga kelgan bir paytda, bu yerda yangi Sovetlashgan [[Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi|Ozarbayjon Respublikasi]] va oʻsha paytdagi mustaqil [[Gruziya Demokratik Respublikasi]] oʻrtasida Agstafa shartnomasi boʻyicha muzokaralar olib borildi. <ref>Saralidze L., "Democratic Republic of Georgia (1918-1921), Encyclopedia-Dictionary", University Press, p. 367-368, Tbilisi, 2018.</ref> | ||
Agstafa 1941- yilda shahar maqomini oldi. | Agstafa 1941- yilda shahar maqomini oldi. | ||
== Geografik joylashuvi == | == Geografik joylashuvi == | ||
Viloyatda bir shahar (Agstafa), 9 aholi punkti (Vurgʻun, Poylu, Shekarli, Jeyranchoʻl, Salogʻlu, Soyugʻbulogʻ, Soyugʻbulogʻ, Hazi Aslanov, Garayazi) va 29 qishloq bor. Ushbu aholi punktlari 29 ta | Viloyatda bir shahar (Agstafa), 9 aholi punkti (Vurgʻun, Poylu, Shekarli, Jeyranchoʻl, Salogʻlu, Soyugʻbulogʻ, Soyugʻbulogʻ, Hazi Aslanov, Garayazi) va 29 qishloq bor. Ushbu aholi punktlari 29 ta maʼmuriy hududiy vakolatxonalar va 29 ta munitsipalitet tomonidan boshqariladi. <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Coğrafi mövqeyi {{!}} Azərbaycan Respublikası Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti|url=http://agstafa-ih.gov.az/az/cografi-movqeyi.html|qaralgan sana=2022-07-29|ish=agstafa-ih.gov.az}}</ref> | ||
== Aholisi == | == Aholisi == | ||
Agstafa asosan, Transport vazirligi tomonidan boshqariladigan yirik shahar transport tizimiga ega. | Agstafa asosan, Transport vazirligi tomonidan boshqariladigan yirik shahar transport tizimiga ega. | ||
=== Temir | === Temir yoʻli === | ||
[[Fayl:Baku-Tbilisi-Kars_Railway_Map.svg|thumb| Kars-Tbilisi-Boku temir yo'li shaharni Turkiya va Gruziya bilan bevosita bog'laydi.]] | [[Fayl:Baku-Tbilisi-Kars_Railway_Map.svg|thumb| Kars-Tbilisi-Boku temir yo'li shaharni Turkiya va Gruziya bilan bevosita bog'laydi.]] | ||
Shahar poytaxt [[Boku|Bokuni]] mamlakatning qolgan qismi bilan | Shahar poytaxt [[Boku|Bokuni]] mamlakatning qolgan qismi bilan bogʻlaydigan sharqdan gʻarbga oʻtadigan Ozarbayjonning asosiy temir yoʻllaridan birida joylashgan. Kars-Tbilisi-Boku temir yoʻli shahar boʻylab oʻtadi. Temir yoʻl odamlarni tashish va neft , shagʻal kabi tovarlar va tovarlarni tashishni taʼminlaydi. | ||
Agstafaning markaziy temir | Agstafaning markaziy temir yoʻl vokzali shaharga milliy va xalqaro temir yoʻl aloqalari uchun toʻxtash joyidir. [[Turkiya]], Gruziya va [[Ozarbayjon|Ozarbayjonni]] toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydigan Kars-Tbilisi-Boku temir yoʻli 2007- yilda qurila boshlandi va 2015-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Azerbaijani FM: Baku-Tbilisi-Kars railroad to be built in 2012|sana=15 October 2010|url=http://en.trend.az/capital/business/1767013.html|nashriyot=trend.az|qaralgan sana=26 January 2011}}</ref> Tugallangan filial shaharni Gruziyadagi [[Tbilisi]] bilan bogʻlaydi va u yerdan poyezdlar Turkiyaning [[Akhalkalaki|Axalkalaki]] va [[Kars|Karsga]] davom etadi. <ref>[[Railway Gazette International]] February 2009 p54 with map</ref> | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
2026-yil 19-noyabr, 18:53 dagi (joriy) koʻrinishi
Agstafa Ağstafa | |
|---|---|
| City and Municipality | |
|
| |
| Mamlakat | Ozarbayjon |
| Aholisi (2010) |
20,200 |
| Vaqt mintaqasi | UTCAZT |

Agstafa ( ozarbayjoncha: Ağstafa ) — shahar, munisipalitet (1941- yilda tashkil etilgan) va Ozarbayjonning Agstafa tumanining markazi . Agstafa tumani 1939-yilda tashkil etilgan, 1959-yilda tugatilib, Gʻazax tumani bilan birlashtirilgan, 1990-yilda yana mustaqil tuman boʻlgan [1]
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Agstafaning tarixiy maʼlumotnomalarida shahar XIX asrning ikkinchi yarmida paydo boʻlganligi, asosan Boku-Tbilisi temir yoʻli qurilishi atrofida yangi shaharcha sifatida qurilganligi koʻrsatilgan. Shahar dastlab rus qirolligi uchun Elisavetinka nomi bilan atalgan, garchi stansiya oʻz nomini avvaldan mavjud boʻlgan kichik Agstafa qishlogʻidan olgan boʻlsa-da, [2] bu 1914-yildan boshlab Yerevanga yangi tarmoq liniyasining tutashgan bekati sifatida ahamiyati oshgan. . 1920-yilda mintaqa 1920-yildagi Ganja qoʻzgʻolonining oqibati hali ham larzaga kelgan bir paytda, bu yerda yangi Sovetlashgan Ozarbayjon Respublikasi va oʻsha paytdagi mustaqil Gruziya Demokratik Respublikasi oʻrtasida Agstafa shartnomasi boʻyicha muzokaralar olib borildi. [3]
Agstafa 1941- yilda shahar maqomini oldi.
Geografik joylashuvi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Viloyatda bir shahar (Agstafa), 9 aholi punkti (Vurgʻun, Poylu, Shekarli, Jeyranchoʻl, Salogʻlu, Soyugʻbulogʻ, Soyugʻbulogʻ, Hazi Aslanov, Garayazi) va 29 qishloq bor. Ushbu aholi punktlari 29 ta maʼmuriy hududiy vakolatxonalar va 29 ta munitsipalitet tomonidan boshqariladi. [4]
Aholisi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Agstafa viloyati aholisi 01.01.2020. holatiga koʻra, 88458 kishini tashkil etadi. Viloyat aholisining 21 ming 817 nafari shaharda, 66 ming 562 nafari qishloqda istiqomat qiladi. Viloyat aholisining 43 ming 562 nafarini erkaklar, 44 ming 817 nafarini ayollar tashkil etadi. [5]
Transporti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Agstafa asosan, Transport vazirligi tomonidan boshqariladigan yirik shahar transport tizimiga ega.
Temir yoʻli
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Shahar poytaxt Bokuni mamlakatning qolgan qismi bilan bogʻlaydigan sharqdan gʻarbga oʻtadigan Ozarbayjonning asosiy temir yoʻllaridan birida joylashgan. Kars-Tbilisi-Boku temir yoʻli shahar boʻylab oʻtadi. Temir yoʻl odamlarni tashish va neft , shagʻal kabi tovarlar va tovarlarni tashishni taʼminlaydi.
Agstafaning markaziy temir yoʻl vokzali shaharga milliy va xalqaro temir yoʻl aloqalari uchun toʻxtash joyidir. Turkiya, Gruziya va Ozarbayjonni toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydigan Kars-Tbilisi-Boku temir yoʻli 2007- yilda qurila boshlandi va 2015-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan [6] Tugallangan filial shaharni Gruziyadagi Tbilisi bilan bogʻlaydi va u yerdan poyezdlar Turkiyaning Axalkalaki va Karsga davom etadi. [7]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Rayon haqqında | Azərbaycan Respublikası Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti“. agstafa-ih.gov.az. Qaraldi: 2022-yil 28-iyul.
- ↑ Акстафа // Большой Энциклопедический словарь (рус.). — 2000
- ↑ Saralidze L., "Democratic Republic of Georgia (1918-1921), Encyclopedia-Dictionary", University Press, p. 367-368, Tbilisi, 2018.
- ↑ „Coğrafi mövqeyi | Azərbaycan Respublikası Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti“. agstafa-ih.gov.az. Qaraldi: 2022-yil 29-iyul.
- ↑ „Əhalisi | Azərbaycan Respublikası Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyəti“. agstafa-ih.gov.az. Qaraldi: 2022-yil 28-iyul.
- ↑ „Azerbaijani FM: Baku-Tbilisi-Kars railroad to be built in 2012“. trend.az (2010-yil 15-oktyabr). Qaraldi: 2011-yil 26-yanvar.
- ↑ Railway Gazette International February 2009 p54 with map
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Agstafa GEOnet nomlar serverida
- World Gazetteer: Azerbaijan[sayt ishlamaydi] – World-Gazetteer.