Agrokimyoviy xaritagramma

Agrokimyoviy xaritagramma — tuproqning oʻsimliklar oziqlanadigan elementlar bilan taʼminlanganlik darajasini ifodalovchi xarita sxemasi. Agrokimyoviy xaritagramma tuzishda tuproqlar tarkibidagi oʻsimliklar oʻzlashtira oladigan shakldagi fosfor va kaliy, mikroelementlar va boshqa miqdoriga koʻra 5161 guruhga ajratiladi (azotni aniqlash kam qoʻllanadi). Agrokimyoviy xaritagramma tuzish uchun maydoni 5-20 ga li raqamlangan maydonlardan olingan aralash tuproq namunalari tahlili natijalaridan foydalaniladi. Namuna haydalma qatlamning 20 joyidan (diagonali yoki oʻqi boʻyicha) 300–400 gramm miqdorda olinadi. Ayni paytda haydalma qatlam ostidan (30-40 santimetr chuqurlikdan) olingan alohida tuproq namunalari ham oʻrganiladi. Barcha aralash tuproq namunalaridagi harakatchan fosfor va kaliy miqdori aniqlanadi. Tahlil natijalariga qarab Agrokimyoviy xaritagrammalar tuziladi. Xaritaga tushuntirish tuziladi, xoʻjalik haqidagi maʼlumotlar, agrokimyoviy tekshirish natijalari, mineral oʻgʻitlardan foydalanish boʻyicha tavsiyalar beriladi. Respublika „Oʻzdaverloyiha“ instituti beradigan xoʻjaliklarning yerlaridan foydalanish tarxlari Agrokimyoviy xaritagrammalar tuzish uchun xaritagrafik asos boʻlib xizmat qiladi. Ularning masshtabi sugʻoriladigan yerlar uchun 1:10000, lalmi yerlar uchun 1:25000. Ilmiy tavsiyalarga koʻra har 5 yilda tuproqning agronomik holati tekshiriladi va yangi Agrokimyoviy xaritagramma tuziladi.

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil