Abu Ja’far Tabariy

Tabariy (toʻliq ismi: Abu Jaʼfar Muhammad ibn Jarir at-Tabariy; 839-923) butun dunyoga mashhur qomusiy olim.

Faoliyati

Eronning Tabariston viloyatiga qarashli Omul shaharida dunyoga kelgan; asli fors. Lekin umrining koʻp qismini xalifalik poytaxti boʻlmish Bagdodda oʻtkazgan va oʻsha yerda vafot etgan. Tabariy xalifalikka qarashli koʻpgina shahar va viloyatlarni aylanib chiqqan. Birmuncha vaqt Ray, Basra, Kufa va Misrda turgan. At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, ilohiyot, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U oʻsha sohalar boʻyicha oʻndan ortiq asar yozib qoldirgan.

Asarlari

At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U oʻsha sohalar boʻyicha oʻndan ortiq asar yozib qoldirgan. Ulardan uch nafari: 1) Kitob ixtilof al-fuqaho (Faqihlar oʻrtasidagi ixtiloflar haqida kitob); 2) Jomeʼ ul-bayon an tavil al-qur’on(Qur’on sozlari maʼnosining keng bayoni majmuasi); 3) Tarix ar-rusul va-l-muluk (Paygʻambarlar va podsholar tarixi) alohida ahamiyatga ega. Kitob ixtilof al-fuqaho musulmon qonunshunosligi masalalariga bagʻishlangan boʻlib, unda faqihlar oʻrtasidagi baʼzi kelishmovchiliklarga toʻxtab oʻtiladi.