Abdulla Nurali oʻgʻli
| Abdulla Nurali oʻgʻli | |
|---|---|
| Tavalludi |
1874-yil Qashqadaryo viloyati Kitob tumani Qaynar qishlogʻi |
| Vafoti | 1957-yil |
| Taxallusi | Abdulla shoir |
| Yoʻnalish | Baxshi-shoir |
| Mukofotlari | Oʻzbekiston xalq dostonchisi (1938) |
Abdulla Nurali oʻgʻli (1874-1957-yillar Qashqadaryo viloyati Kitob tumani Qaynar qishlogʻi) – baxshi-shoir. Oʻzbekiston xalq dostonchisi (1938-yil). Yoshligidanoq choʻponlardan doʻmbira chertishni oʻrgangan.
Hayoti
Abdulla shoirning hayoti va ijodi haqida soʻz yuritganda, eng avvalo, uning „Doʻmbiram“ sheʼridagi misralarni eslamoq joizdir:
Joyim Qaynarbuloq, togʻlar orasi, Oʻzim Nurali podachining bolasi.
Oddiy kambagʻal oilasidan chiqqan Abdulla yoshligini shunday eslaydi: „Toʻqqiz yoshimda otam oʻldi. Sherali, Poʻlat degan akalarimning qaramogʻida qoldim. Yorboy degan boy yiliga bir botmon bugʻdoy beraman, deb akalarimdan meni oʻziga yetimlikka oldi. Oʻn olti yoshga yetganimda Yorboyning bosh choʻponi boʻlib, yetimlik haqimni oʻzim oladigan boʻldim. Doʻmbira chertish, termalar aytishni choʻponlik paytlarimda mashq qilar edim. Yillar oʻtib borar, men toʻylarda baxshi shoirlardan eshitganlarimni takrorlab, doʻmbira mashqiga solib yurar edim. Bashir qishlogʻida katta toʻy ekan, xoʻjayinimdan soʻrab oʻsha toʻyga bordim. Shu toʻyda Rajab shoirga yaqin boʻlib, unga shogird tutindim, u bilan toʻy-maʼrakalarda ishtirok qilib yurdim“[1].
Ijodiy faoliyati
XIX asr 2-yarmi va XX asr boshlarida yashagan Shahrisabz dostonchilik maktabining yirik vakili Rajab shoirga shogird tushdi. Undan dostonchilik yoʻllarini oʻrgandi va 25 yoshida mustaqil dostonchi boʻlib yetishdi. 1937-yilda Moskvada oʻtkazilgan oʻzbek adabiyoti dekadasiga va 1938-yilda Toshkentda boʻlib oʻtgan xalq ijodchilari olimpiadasiga qatnashib, muvaffaqiyatga erishdi. „Alpomish“, „Saydimxon“, „Malika ayyor“, „Avazxon“, „Hilomon“, „Qironxon“, „Kuntugʻmish“, „Yusuf bilan Ahmad“ kabi xalq dostonlarini kuylagan, zamonaviy mavzularda termalar yaratgan. U qahramonlik dostonlarini shoʻx aytishi, kuylarining yoqimliligi bilan boshqa dostonchilardan ajralib turgan[2].
Asarlari
Abdulla shoir yaratgan termalar mavzu jihatdan nihoyatda rang-barangdir. Uning „Goʻroʻgʻli tilidan“, „Navroʻz“, „Shuni aytadi“, „Unutmagin“, „Terim polvoni“, „Aytishuv“, „Koʻchma, elim“, „Kuylarim“, „Doʻmbiram“, „Otangman“, „Choʻpon qoʻshigʻi“, „Zamon bu“, „Dangasa“, „Yo ramazon“ kabi termalari „Kunlarim“, „Jongul va Ali“, „Mardonning doʻsti“ kabi dostonlari xalqimizning bebaho mulkiga aylanib qolgan. Shoirning juda koʻp termalarida vatanparvarlik, insoniylik ulugʻlanadi, qahramonlikka daʼvat etiladi, qoʻrqoq va xoinlar, el boyligini talovchilar ayovsiz fosh etilgan[3].
Manbalar
Havolalar
- Surxondaryo xalq dostonchilik anʼnalari va ularning etnografiyasi[sayt ishlamaydi]
- Abdulla Nurali oʻgʻli haqida maʼlumotlar
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |