Kontent qismiga oʻtish

1976-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Mezbon shahar Toronto, Kanada
Millatlar 41
Atletlar 1,657 (1,404 erkak, 253 ayol)
Musobaqalar 447 ta musobaqa, 13 ta para-sport turi boʻyicha
Ochilish 1976-yil 3-avgust
Yopilish 1976-yil 11-avgust
Opened by
Ontario leytenant-gubernatori Pauline McGibbon
Stadium Woodbine Racetrack
Centennial Park stadioni

1976-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari (fransuzcha: Jeux paralympiques d'été de 1976), Torontolimpiada – 1976 Nogironlar uchun Olimpiada nomi bilan tanilgan, nogironlar oʻrtasida oʻtkazilgan beshinchi Paralimpiada oʻyinlari edi. Oʻyinlar 1976-yil 3-11-avgust kunlari Kanadaning Ontario shtatidagi Toronto shahrida boʻlib oʻtgan, bu Paralimpiyaning birinchi marta Amerikada va Kanadada oʻtkazilishi edi. Oʻyinlar Montrealda boʻlib oʻtgan 1976-yilgi Yozgi Olimpiadaning tugashidan ikki kun oʻtib boshlangan.

Tavsifi

Bu Paralimpiya oʻyinlariga birinchi marta global siyosat aralashgan voqea edi. „Muammo Janubiy Afrika terma jamoasini qabul qilish, ularning ajratish va irqchilikka nisbatan hukumat siyosatini norasmiy tasdiqlash bilan teng edi“. Garchi Janubiy Afrika terma jamoasi oʻsha paytda koʻp irqli jamoa boʻlsa-da, Kanada hukumati 500 000 Kanada dollarini asosiy byujetdan qaytarib oldi va „shahar hukumati tomonidan ham shunga oʻxshash mablagʻlar qaytarilishi mumkin“ligi maʼlum qilindi[1] Oxir-oqibat, provinsiya hukumati Queenʼs Parkda bu xarajatlarni qopladi.[2].

International Sports Organisation for the Disabled va International Stoke Mandeville Games Federation prezidenti boʻlgan Ludwig Guttmann qaror qabul qilishda ishtirok etgan. Guttman va Tashkiliy qoʻmita raisi Robert Jackson Kanada hukumati bilan delegatsiyalarni pulsiz yuborish boʻyicha vaʼdalarini bajarishga ishontirish uchun harakat qiladilar va muvaffaqiyatga erishishadi. Biroq, 1976-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 25 mamlakat oʻyinlarni boykot qilganidan keyin, bir qancha Afrika mamlakatlari Paralimpiadada ishtirok etishdan voz kechishdi va bu vaziyatdan keyin Milliy Olimpiada qoʻmitasi kelajakdagi tadbirlardan chetlashtirilishi mumkinligi eʼlon qilindi. Keyinchalik, Xalqaro Olimpiada qoʻmitasi bilan qoʻshma siyosat ishlab chiqish uchun bir qator harakatlar amalga oshirilgan[1].

Rodeziya oʻyinlarda ishtirok etishiga ruxsat berilmadi, chunki Kanada hukumati Rodeziya Paralimpiya terma jamoasiga musobaqada ishtirok etish uchun vizalar berishdan bosh tortdi[3].

Musobaqa maydonlari

1976-yilgi oʻyinlarning ochilish marosimi Etobicoke shimolidagi Woodbine Race Trackda boʻlib oʻtdi. Sportchilar qishlogʻi boʻlmagani sababli, ishtirokchilar York Universiteti (Keele kampus), Toronto Universiteti (St. George kampus) va CNIB milliy bosh qarorgohida joylashgan edi[2]. Isroil sportchilari xavfsizlik xavotirlari tufayli maxfiy joylashgan toʻrtinchi hududga joylashtirilgan, chunki terror hujumining haqiqiy xavfi mavjud edi[2]. Yopilish marosimlari va yengil atletika musobaqalari Centennial Park stadionida boʻlib oʻtdi. Centennial gimnaziyasi va Centennial Park Olympic havzasi suzish musobaqalari uchun moʻljallangan edi.

OAV qamrovi

1976-yilgi oʻyinlar Paralimpiya musobaqalarining birinchi marta televizion koʻrsatilishi bilan ajralib turgan. Baʼzi musobaqalar jonli efirda koʻrsatildi, Janubiy Ontario tomoshabinlari uchun kunlik byulletenlar tayyorlandi[4].

Toronto hududida, mahalliy kabel kompaniyalari (Trillium Cable va Rogers Cable kabi) oʻyinlarni 10-kanalda efirga uzatdi, chunki CTV va Global TV bu efirni rad etishgan[2].

Sport turlari

1976-yilgi oʻyinlarda birinchi marta amputantlar va koʻzi ojiz sportchilar ishtirok etdi, ilgari Paralimpiya oʻyinlarida faqat nogironlar aravachasida harakatlanuvchi sportchilari ishtirok etgan. Yengil atletika sporti doirasida 200 m, 400 m, 800 m va 1500 m masofalarga nogironlar aravachasida poyga qoʻshildi. Oʻq otish va goalball, ilgari ham sport turlari tarkibida boʻlgan, rasmiy medal beruvchi sport turlari sifatida esa shu Paralimpiada oʻyinlarida dasturga kiritilgan[5].

Medallar jadvali

Asosiy maqola: 1976-yilgi Yozgi Paralimpiada medallar jadvali

Oltin medallar soni boʻyicha eng yaxshi 10 MPQ roʻyxati keltirilgan. Mezbon davlat – Kanada maxsus ajratib koʻrsatilgan.

  *   Mezbon davlat (Kanada)

OʻrinDavlatOltinKumushBronzaUmumiy
1 Amerika Qoʻshma Shtatlari (USA)664445155
2 Niderlandiya (NED)45251484
3 Isroil (ISR)40131669
4 Gʻarbiy Germaniya (FRG)37342697
5 Buyuk Britaniya (GBR)29283794
6 Kanada (CAN)*25262677
7 Polsha (POL)24171253
8 Fransiya (FRA)23211458
9 Shvetsiya (SWE)21282574
10 Avstriya (AUT)17161750
11 Avstraliya (AUS)1618741
12 Meksika (MEX)1614939
13 Finlandiya (FIN)12201850
14  Shveysariya (SUI)10121032
15 Yaponiya (JPN)106319
16 Norvegiya (NOR)96419
17 Belgiya (BEL)77822
18 Yangi Zelandiya (NZL)71513
19 Janubiy Afrika (RSA)691126
20 Misr (EGY)5218
21 Irlandiya (IRL)410620
22 Ispaniya (ESP)46212
23 Argentina (ARG)34714
24 Daniya (DEN)3036
25 Italiya (ITA)251118
26 Indoneziya (INA)2136
27 Janubiy Koreya (KOR)1214
28 Myanma (MYA)1113
29 Peru (PER)1023
30 Vengriya (HUN)1012
31 Gonkong (HKG)0123
32 Braziliya (BRA)0101
33 Gvatemala (GUA)0011
Jami (33 davlat)4473783481173

Ishtirok etgan delegatsiyalar

Toronto Paralimpiadasida 41 nafar MOQ delegatsiyasi ishtirok etgan. Birma, Kolumbiya, Ekvador, Gretsiya, Gvatemala, Indoneziya va Lyuksemburg birinchi marta bu oʻyinlarda qatnashdi[6].

Janubiy Afrika toʻrtinchi marta Paralimpiadada qatnashdi. Garchi aparteid siyosati tufayli Olimpiya oʻyinlaridan chetlashtirilgan boʻlsa-da, 1980-yilgacha Paralimpiada oʻyinlaridan chetlatilmagan va Kanada, mezbon davlat sifatida, uning ishtirokiga qarshilik bildirmadi. Biroq, bu aparteid siyosati tugatilishidan oldingi uning soʻnggi Paralimpiada oʻyini boʻlgan. Niderlandiya, 1980-yilgi oʻyinlar mezbonlari sifatida, Janubiy Afrikaning keyingi ishtirokini „nomaqbul“ deb eʼlon qilgan[7][8].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Bailey, Steve. Athlete First: A history of the paralympic movement. John Wiley & Sons, 2008 — 35–36-bet. ISBN 9780470058244. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Historicist: Torontolympiad '76“. Torontoist (2014-yil 7-iyun). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
  3. ↑ Little, Cliff (2008). "The Paralympic Protest Paradox: The Politics of Rhodesian Participation in the Paralympic Games, 1960–1980". Pathways: Critiques and Discourse in Olympic Research: 123–131. Archived from the original on 2012-08-26. https://web.archive.org/web/20120826183313/http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/ISOR/isor2008p.pdf. Qaraldi: 18 May 2011. 1976-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]
  4. ↑ Sarlavhasiz. Toronotolympiad (1976-yil 4-avgust).
  5. ↑ „Toronto 1976“. Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi (2008). Qaraldi: 2015-yil 12-mart.
  6. ↑ „Medal Standings – Toronto 1976 Paralympic Games“. Xalqaro Paralimpiya Qo'mitasi (2008). Qaraldi: 2008-yil 8-avgust.
  7. ↑ „'Niderlandiya apartheidga qarshi' – 1970-yillar“, Xalqaro Ijtimoiy Tarix Instituti
  8. ↑ Janubiy Afrika Paralimpiadalarda, Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi
Oʻtmishdoshi:
Haydelberg 		Yozgi Paralimpiada
Toronto
V Yozgi Paralimpiya oʻyinlari (1976) 		Vorisi:
Arnhem 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=1976-yilgi_Yozgi_Paralimpiada_oʻyinlari&oldid=244941" dan olindi