Kontent qismiga oʻtish

1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Mezbon shahar Los-Anjeles, AQSh
Millatlar 37
Atletlar 1,332 (1,206 erkak, 126 ayol)
Musobaqalar 14 ta sport turi boʻyicha 117 ta (20 ta yoʻnalish)
Ochilish 1932-yil 30-iyul
Yopilish 1932-yil 14-avgust
Marosimini ochib beruvchi
Vitse-prezident Charles Curtis[1]
Stadion Los Angeles Memorial Coliseum

1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari (rasman X Olimpiada oʻyinlari, shuningdek, Los Angeles 1932 nomi bilan ham tanilgan) – xalqaro koʻp sport turlari boʻyicha musobaqa boʻlib, 1932-yil 30-iyuldan 14-avgustgacha AQShning Kaliforniya shtati, Los-Anjeles shahrida oʻtkazilgan. Ushbu oʻyinlar jahon miqyosidagi Buyuk depressiya davrida boʻlib oʻtganligi sababli, baʼzi davlatlar Los-Anjelesga kelmagan; jami 37 mamlakat musobaqada ishtirok etgan. Shu bilan birga, oʻsha paytdagi AQSh prezidenti Herbert Hoover oʻyinlarda ishtirok etmagan. Tashkiliy qoʻmita oʻyinlarning moliyaviy tafsilotlarini eʼlon qilmagan, ammo zamonaviy gazetalarda oʻyinlar 1 million AQSh dollari foyda keltirgani taʼkidlangan (bu 2024-yil qiymati bilan 18,67 million AQSh dollariga teng)[2].

Mezbon shaharni tanlash

1923-yil 9-aprel kuni Italiyaning Rim shahrida oʻtkazilgan 23-XOQ sessiyasida Los-Anjeles shahri 1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlariga mezbon sifatida bir ovozdan tanlandi. Shahar nomzodi 1922-yilda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasiga aʼzo etib saylangan Los-Anjeleslik koʻchmas mulk sohasidagi tadbirkor William May Garland tomonidan ilgari surilgan. Avvalroq boshqa shaharlar ham Olimpiadaga mezbonlik qilish istagini bildirgan boʻlsa-da, Los-Anjeles tanlab olingan paytda undan boshqa rasmiy takliflar koʻrib chiqilmagan[3].

Musobaqa oʻtkazilgan joylar

1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun jami oʻn beshta sport inshooti foydalanilgan. Buyuk depressiya davrida xarajatlarni nazorat qilish maqsadida avvaldan mavjud boʻlgan inshootlar tanlangan. Ular tarkibiga ikkita golf maydoni, ikkita shahar bogʻi, uchta umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻli va bitta shahar yoʻli kirgan. Ushbu Olimpiada uchun faqat bitta yangi inshoot – Swimming Stadium qurilgan. Rose Bowl 1921-yilda barpo etilgan boʻlib, 1932-yilgi oʻyinlar vaqtida Union Cycliste Internationale (UCI) homiyligida velosport musobaqalari uchun vaqtincha velodromga aylantirilgan[4][5]. Los Angeles Memorial Coliseum 1923-yilda qurilgan va Olimpiya stadioni vazifasida foydalanilgan[6][7]. Olympic Auditorium 1924-yilda Los Angeles shahrining oʻyinlar mezbonligini qoʻlga kiritishga tayyorgarlik jarayonida barpo etilgan. Keyinchalik u boks, ogʻir atletika va kurash boʻyicha xalqaro sport federatsiyalari talablariga mos holda qayta oʻzgartirilgan. Long Beach Marine stadioni 1925-yilda Alamitos Bay hududini chuqurlashtirish ishlari natijasida yaratilgan[8]. Elysian Park Los-Anjeles shahridagi eng qadimiy shahar bogʻi boʻlib, 1886-yilda asos solingan. 1925-yildan boshlab u Los Angeles Police Department (LAPD) tasarrufidagi oʻquv va mashgʻulot akademiyasi tarkibiga kirgan[9][10]. Riviera Country Club 1926-yilda dastlab Los Angeles Athletic Club Golf Course nomi bilan ochilgan, 1932-yilgi oʻyinlar vaqtiga kelib esa Riviera deb qayta nomlangan[11]. Swimming Stadium 1932-yilda Coliseum yonida qurilgan va vaqtinchalik inshoot boʻlishi rejalashtirilgan. 1932-yilgi Olimpiada davrida Kaliforniyada Riverside Drive, Los Angeles Avenue, Vineyard Avenue va Pacific Coast Highway kabi aholi tomonidan koʻp foydalaniladigan asosiy avtomobil qatnov yoʻnalishlari boʻlgan.

Ishtirokchi mamlakatlar

Ishtirokchi davlatlar (koʻk= birinchi marotaba)
Sportchilar soni

1932-yilgi oʻyinlarda jami 37 ta davlat vakillari ishtirok etdi. Kolumbiya Olimpiada oʻyinlarida ilk bor qatnashdi, Xitoy Respublikasi esa 1924-yilgi oʻyinlardagi muvaffaqiyatsizlikdan keyin birinchi marta musobaqalarda qatnashdi.

Oldingi, 1928-yilda Amsterdamda oʻtkazilgan oʻyinlarda qatnashib, biroq 1932-yilda Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan oʻyinlarda ishtirok etmagan davlatlar quyidagilar edi: Bolgariya, Chili, Misr, Litva, Lyuksemburg, Malta, Monako, Panama, Rodeziya va Ruminiya.

Oʻsha davrda Avstraliya va Yangi Zelandiya Britaniya imperiyasining dominioni edi. Hindiston ham Britaniya imperiyasi tarkibiga kirardi, biroq dominion maqomida emas edi. 1931-yilgi Vestminster statuti hujjati bilan Irlandiya, Kanada va Janubiy Afrika oʻz-oʻzidan suveren davlatlar sifatida tan olindi. Ushbu hujjat bu uch davlatga hech qanday ratifikatsiya toʻgʻrisidagi qoʻshimcha qonunlarga ehtiyoj qolmagan holda toʻliq tatbiq etildi.

Filippin orollari esa oʻsha paytda Amerika Qoʻshma Shtatlarining inkorporatsiya qilinmagan hududi hisoblangan.

Ishtirokchi Milliy olimpiya qoʻmitalari

 Argentina (32)

 Avstraliya (12)

 Avstriya (19)

 Belgiya (36)

 Braziliya (82)

 Kanada (102)

 Xitoy Respublikasi (1)

 Kolumbiya (1)

 Chexoslovakiya (7)

 Daniya (43)

 Estoniya (2)

 Finlandiya (40)

 Fransiya (103)

 Germaniya (134)

 Buyuk Britaniya (108)

 Gretsiya (10)

 Gaiti (2)

 Vengriya (58)

 Hindiston (19)

 Irlandiya (8)

 Italiya (112)

 Yaponiya (157)

 Latviya (2)

 Meksika (73)

 Niderlandiya (45)

 Yangi Zelandiya (21)

 Norvegiya (5)

 Filippin (8)

 Polsha (51)

 Portugaliya (6)

 Janubiy Afrika (12)

 Ispaniya (6)

 Shvetsiya (81)

 Shveysariya (6)

 AQSh (474) (mezbon)

 Urugvay (1)

 Yugoslaviya (1)

Milliy olimpiya qo‘mitalari bo‘yicha sportchilar soni

Medallar jamgʻarmasi

Oʻrin Mamlakat Oltin Kumush Bronza Jami
1 AQSH bayrogʻi AQSH 41 32 30 103
2 Italiya bayrogʻi Italiya 12 12 12 36
3 Fransiya bayrogʻi Fransiya 10 5 4 19
4 Shvetsiya bayrogʻi Shvetsiya 9 5 9 23
5 Yaponiya bayrogʻi Yaponiya 7 7 4 18
6 Vengriya bayrogʻi Vengriya 6 4 5 15
7 Finlandiya bayrogʻi Finlandiya 5 8 12 25
8 Buyuk Britaniya bayrogʻi Buyuk Britaniya 4 7 5 16
9 Olmoniya bayrogʻi Germaniya 3 12 5 20
10 Avstraliya bayrogʻi Avstraliya 3 1 1 5
11 Argentina bayrogʻi Argentina 3 1 0 4
12 Kanada bayrogʻi Kanada 2 5 8 15
13 Niderlandlar bayrogʻi Niderlandiya 2 5 0 7
14 Polsha bayrogʻi Polsha 2 1 4 7
15 Janubiy Afrika bayrogʻi JAR 2 0 3 5
16 Irlandiya bayrogʻi Irlandiya 2 0 0 2
17 Chexoslovakiya bayrogʻi Chexoslovakiya 1 2 1 4
18 Avstriya bayrogʻi Avstriya 1 1 3 5
19 Hindiston bayrogʻi Hindiston 1 0 0 1
20 Daniya bayrogʻi Daniya 0 3 3 6
21 Meksika bayrogʻi Meksika 0 2 0 2
22 Latviya bayrogʻi Latviya 0 1 0 1
22 Yangi Zelandiya bayrogʻi Yangi Zelandiya 0 1 0 1
22 Shveytsariya bayrogʻi Shveysariya 0 1 0 1
25 Filippin bayrogʻi Filippin 0 0 3 3
26 Ispaniya bayrogʻi Ispaniya 0 0 1 1
26 Urugvay bayrogʻi Urugvay 0 0 1 1
Jami 116 116 114 346

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ International Olympic Committee (2024-yil 25-iyun). „Factsheet - Opening Ceremony of the Games of the Olympiad“. Press-reliz.  „Los Angeles 1932 Vice-President Charles Curtis“
  2. ↑ Zarnowski, C. Frank (Summer 1992). "A Look at Olympic Costs". Citius, Altius, Fortius (Emmitsburg, Maryland USA) 1 (1): 16–32. Archived from the original on 2008-05-28. https://web.archive.org/web/20080528012143/http://www.la84foundation.org/SportsLibrary/JOH/JOHv1n1/JOHv1n1f.pdf. Qaraldi: March 24, 2007. 1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]
  3. ↑ „Los Angeles gets Olympics of 1932“. The New York Times (1923-yil 10-aprel), s. 17.
  4. ↑ 1932 Summer Olympics official report. (Wayback Machine saytida April 10, 2008, sanasida arxivlangan) p. 74.
  5. ↑ History of the Rose Bowl Stadium. (Wayback Machine saytida October 15, 2010, sanasida arxivlangan) Accessed 13 October 2010.
  6. ↑ 1932 Summer Olympics official report. (Wayback Machine saytida April 10, 2008, sanasida arxivlangan) pp. 61-8.
  7. ↑ History of the Los Angeles Memorial Coliseum. (Wayback Machine saytida October 27, 2010, sanasida arxivlangan) Accessed 13 October 2010.
  8. ↑ Long Beach Marine Stadium information. (Wayback Machine saytida October 2, 2010, sanasida arxivlangan) Accessed 13 October 2010.
  9. ↑ History of Elysian Park. (Wayback Machine saytida December 18, 2005, sanasida arxivlangan) Accessed 13 October 2010.
  10. ↑ History of the Los Angeles Department Police Academy. (Wayback Machine saytida August 19, 2016, sanasida arxivlangan) Accessed 13 October 2010.
  11. ↑ History of the Riveria Country Club in Pacific Palisades, CA: 1931-8. (Wayback Machine saytida March 25, 2010, sanasida arxivlangan) Accessed 14 October 2010.

Havolalar

Vikiomborda „1932-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.

„Los Angeles 1932“. Olympics.com. International Olympic Committee. 


"https://ziyosfera.uz/index.php?title=1932-yilgi_Yozgi_Olimpiada_oʻyinlari&oldid=244605" dan olindi