18-oktyabr: Versiyalar orasidagi farq
Qiyofa
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
# | '''18-oktyabr''' — [[Grigoriy taqvimi]]da [[yil]]ning 291- ([[kabisa yili]]da 292-) [[kun]]i. Yil yakuniga 74 kun qoladi. | ||
{{OktyabrTaqvimi}} | |||
== Voqealar == | |||
=== 1600-yildan oldingi voqealar === | |||
* [[33]] – Oʻgʻillari [[Neron Yuliy Tsezar|Neron]] va [[Drusus Tsezar|Drusning]] oʻlimidan yuragi ezilib, [[Tiberiy]] tomonidan [[Pandateriya]] oroliga surgun qilingan [[Oqsoqol Agrippina|Agrippina oqsoqol]] oʻz-oʻzidan ochlikdan vafot etdi. <ref>{{Kitob manbasi|first=Jacques|last=Legrand|title=Chronicle of the World|url=https://archive.org/details/chronicleofworld00jero|publisher=Ecam Publication|year=1989|page=210|isbn=0-13-133463-8}}</ref> | |||
* [[320]] – [[Iskandariya pappasi|Pappa Iskandariya]], yunon faylasufi, [[Quyosh tutilishi|Quyosh tutilishini]] kuzatadi va ''"Buyuk astronom"'' ga (''[[Al-Majistiy|Almagest]]'') sharh yozadi. | |||
* [[614]] – Qirol [[Xlotar II]] [[Frank davlati|Franklar qirolligidagi]] barcha fuqarolik ishlaridan [[Antisemitizm|yahudiylarni istisno]] qilgan holda Frank zodagonlarining huquqlarini himoya qiluvchi [[Franklar]] [[Buyuk ozodlik xartiyasi|Magna]] Kartasining bir turi [[Parij farmoni|boʻlgan Parij]] Farmonini (''Edictum Chlotacharii'') eʼlon qildi. | |||
* [[629]] – [[Dagobert I]] [[Franklar qiroli]] tojini egalladi. | |||
* [[1009]] – [[Quddus|Quddusdagi]] nasroniy cherkovi [[Muqaddas qabr cherkovi|boʻlgan Muqaddas qabr]] cherkovi [[fotimiylar xalifasi]] [[Hakim|Al-Hakim bi-Amr Alloh]] tomonidan butunlay vayron qilingan, u cherkov [[Asosiy tosh|poydevorini]] tagiga qadar buzib tashlagan. | |||
* [[1016]] – [[Danlar|Daniyaliklar]] [[Assandun jangi|Assandun jangida]] [[Angliya|inglizlarni]] magʻlub etishdi. | |||
* [[1081]] – [[Normannlar|Normanlar]] [[Battle of Dyrrhachium (1081)|Dyrrachium jangida]] [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya imperiyasini]] magʻlub etishdi. | |||
* [[1356]] – [[1356 Basel earthquake|Bazel zilzilasi]], Alp togʻlarining shimolidagi eng muhim tarixiy seysmologik hodisa, Shveysariyaning [[Bazel]] shahrini vayron qildi. | |||
* [[1540]] – Ispaniya konkistadori [[Hernando de Soto|Ernando de Soto]] kuchlari hozirgi [[Alabama|Alabama shtatidagi]] mustahkamlangan [[Mabila]] shahrini vayron qilib, [[Tuskaloosa|Tuskaluzani]] oʻldirdi. | |||
* [[1561]] yil – [[Yaponiya|Yaponiyada]] toʻrtinchi [[Battle of Kawanakajima|Kavanakajima jangi]] [[Uesugi Kenshin]] va [[Takeda Shingen]] kuchlari oʻrtasida boʻlib oʻtdi, natijada durang natija qayd etildi. | |||
* [[1565]] – Yaponiyaning Matsura urugʻiga tegishli kemalar Yaponiya va Gʻarb oʻrtasidagi birinchi qayd etilgan dengiz jangi boʻlgan [[Carrack|Fukuda]] [[Battle of Fukuda Bay|koʻrfazidagi jangda]] Portugaliya savdo kemasini qoʻlga kirita olmadi. | |||
* [[1597]] – [[King Philip II of Spain|Ispaniya qiroli Filipp II]] [[3rd Spanish Armada|Angliyaga qarshi uchinchi va soʻnggi armadasini yubordi]], ammo boʻronlar tufayli muvaffaqiyatsiz tugadi. Qolgan kemalar inglizlar tomonidan qoʻlga olinadi yoki choʻktiriladi. <ref name="Schomberg32">{{Kitob manbasi|last=Schomberg, Isaac|title=Naval Chronology, Or an Historical Summary of Naval and Maritime Events from the Time of the Romans, to the Treaty of Peace 1802: With an Appendix, Volume 1|date=1802|pages=32–33|url=https://books.google.com/books?id=lAE-AAAAcAAJ}}</ref> | |||
* [[1599|1599 yil]] – Valaxiya shahzodasi [[Michael the Brave|Maykl Jasur]], [[Valaxiya|Şelimbar]] [[Battle of Șelimbăr|jangida]] [[Andrew Báthory|Endryu]] Batori armiyasini magʻlub etib, Ruminiya xalqining birinchi qayd etilgan birlashuviga olib keldi. | |||
=== 1601–1900 yillar === | |||
* [[1630]] yil – Shotlandiyadagi [[Frendrat qalʼasi]], [[Frendratdan Jeyms Krikton|Frendratlik Jeyms Kriktonning]] uyi yonib ketdi. <ref>Robert Chambers, ''Domestic Annals of Scotland'', vol. 2 (Edinburgh, 1859), pp. 43-50.</ref> | |||
* [[1648]] – Boston poyabzalchilari birinchi Amerika [[Kasaba uyushmasi|mehnat tashkilotini]] tuzdilar. | |||
* [[1748]] – [[Ikkinchi Axen tinchligi|Eks-la-Chapelle shartnomasining]] imzolanishi [[Avstriya vorisligi urushi|Avstriya vorisligi urushini]] tugatdi. | |||
* [[1775]] – [[Afroamerikaliklar|afro-amerikalik]] shoir [[Phillis Wheatley|Fillis Uitli]] qullikdan ozod qilindi. | |||
* 1775 – [[Amerika inqilobiy urushi]] : [[Falmutning yonishi]] (hozirgi [[Portlend, Men]]). | |||
* [[1779]] – Amerika inqilobiy urushi: Franko-Amerika [[Savannani qamal qilish|Savanna qamalini]] olib tashladi. | |||
* [[1797|1797 yil]] – Fransiya va Avstriya oʻrtasida [[Campo Formio shartnomasi|Campo Formio]] shartnomasi imzolandi | |||
* [[1851|1851 yil]] – [[Herman Melville|Herman Melvilning]] ''[[Mobi-Dik|Moby-Dik]]'' asari birinchi marta Londonlik [[Richard Bentli (noshir)|Richard Bentli]] tomonidan ''"Kit'' " nomi bilan nashr etilgan. | |||
* [[1860]] – [[Ingliz-fransuz-xitoy urushi|Ikkinchi afyun urushi]] nihoyat [[Pekin konvensiyasi|Pekin konventsiyasida]] [[Teng boʻlmagan shartnoma|tengsiz shartnoma]] [[Tyansin shartnomasi|boʻlgan Tyentsin shartnomasini]] ratifikatsiya qilish bilan yakunlandi. | |||
* [[1867]] – Qoʻshma Shtatlar Alyaskani [[Rossiya imperiyasi|Rossiyadan]] 7,2 dollarga sotib [[Alyaska sotib olish|olib, egallab]] oldi. million. Har yili shtatda [[Alyaska kuni]] sifatida nishonlanadi. | |||
* [[1898]] – Qoʻshma Shtatlar Ispaniyadan [[Puerto-Riko|Puerto-Rikoni]] egallab oldi. | |||
* [[1900|1900 yil]] – graf [[Bernhard von Bülow|Bernxard fon Byulov]] Germaniya kansleri boʻldi. <ref>{{Kitob manbasi|first=Jacques|last=Legrand|title=Chronicle of the 20th Century|publisher=Ecam Publication|year=1987|page=20|isbn=0-942191-01-3}}</ref> | |||
=== 1901 – hozirgi kungacha === | |||
* [[1912|1912 yil]] – [[Birinchi Bolqon urushi]] : [[Serbiya Pyotr I|Serbiya qiroli Pyotr I]] „Serb xalqiga“ deklaratsiyasini eʼlon qildi, chunki uning mamlakati urushga qoʻshildi. | |||
* [[1914|1914 yil]] – Germaniyada [[Schoenstatt Apostol harakati|Schoenstatt Apostol Harakati]] tashkil topdi. | |||
* [[1921|1921 yil]] – [[Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi]] Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi tarkibiga kirdi. | |||
* [[1922|1922 yil]] – [[Britaniya radioeshittirish kompaniyasi]] (keyinchalik korporatsiya) milliy [[Eshittirish|radioeshittirish]] xizmatini taqdim etish uchun milliy [[Radiouzatgich|radiouzatuvchilar]] tarmogʻini yaratish uchun [[Konsorsium|konsortsium]] tomonidan tashkil etilgan. | |||
* [[1929|1929 yil]] – [[Xususiy Kengashning Sud qoʻmitasi|Maxfiylik kengashining sud qoʻmitasi]] ''[[Edvards - Kanada (AG)|Edvardsga qarshi]]'' [[Kanada Oliy sudi|Kanada Oliy sudini]] bekor qildi. ''[[Edvards - Kanada (AG)|Kanada]]'', [[Kanada qonuni|Kanada qonunlariga]] koʻra, ayollar „Shaxslar“ deb eʼlon qilinganida. | |||
* [[1944|1944 yil]] – [[Ikkinchi jahon urushi|Ikkinchi Jahon urushi]] : [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqi]] [[Chexoslovakiya|Chexoslovakiyani]] [[Uchinchi reyx|fashistlar Germaniyasidan]] ozod qilishni boshladi. | |||
* [[1944|1944 yil]] – Ikkinchi Jahon urushi: Feldmarshal [[Ervin Rommel|Ervin Rommelning]] davlat dafn marosimi Germaniyaning Ulm shahrida boʻlib oʻtdi. | |||
* [[1945|1945 yil]] – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRning]] yadroviy dasturi [[Los Alamos milliy laboratoriyasi|Los-Alamos milliy laboratoriyasida]] [[Klaus Fuchs|Klaus Fuchsdan]] Amerika Qoʻshma Shtatlarining [[Yadro quroli|plutoniy bombasi]] rejalarini oldi. | |||
* 1945 yil – Mario Vargas, [[Markos Peres Ximenes]] va [[Karlos Delgado Chalboud|Karlos Delgado Chalbaud]] boshchiligidagi [[Venesuela]] Qurolli Kuchlari guruhi kun oxirida agʻdarilgan prezident [[Isaías Medina Angarita|Isaias Medina Angaritaga]] qarshi [[1945 yil Venesuelada davlat toʻntarishi|davlat toʻntarishini amalga]] oshirdi. | |||
* 1945 yil – [[Argentina|Argentinalik]] harbiy ofitser va siyosatchi [[Xuan Peron]] aktrisa [[Eva Perón|Eva Duartega uylandi]] . | |||
* [[1954]] – [[Texas asboblari|Texas Instruments]] birinchi [[Transistorli radio|tranzistorli radioni]] eʼlon qildi. | |||
* [[1963|1963 yil]] – [[Félicette]], qora va oq urgʻochi parijlik adashgan mushuk kosmosga uchirilgan birinchi mushuk boʻldi. | |||
* [[1967|1967 yil]] – [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] [[Venera 4]] zondi [[Venera (sayyora)|Veneraga]] etib bordi va boshqa sayyora atmosferasini oʻlchaydigan birinchi kosmik kemaga aylandi. | |||
* [[1977|1977 yil]] – [[Nemis kuzi|Germaniya kuzi]] : [[Xans Martin Shleyer|Hanns Martin Shleyerning]] oʻgʻirlanishi va [[Qizil Armiya fraktsiyasi]] (RAF) tomonidan [[Lufthansa]] reysini [[Samolyotni oʻgʻirlash|oʻgʻirlab]] ketishi bilan bogʻliq voqealar toʻplami Shleyer oʻldirilishi va RAFning turli aʼzolari oʻz joniga qasd qilishlari bilan yakunlanadi. | |||
* [[1979|1979 yil]] – [[Federal aloqa komissiyasi (FCC)|Federal Aloqa Komissiyasi (FCC)]] odamlarga federal hukumat litsenziyasisiz uy sunʼiy yoʻldoshli yer stantsiyalariga ega boʻlishga ruxsat berishni boshladi. | |||
* [[1991|1991 yil]] – [[Ozarbayjon]] Oliy Kengashi [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqidan]] mustaqillik deklaratsiyasini qabul qildi. | |||
* [[1992|1992 yil]] – [[Merpati Nusantara Airlines 5601 reysi|Merpati Nustantara Airlines aviakompaniyasining 5601 reysi]] [[Indoneziya|Indoneziyaning]] [[Gʻarbiy Java]] shtatidagi [[Garut]] shahri yaqinidagi [[Papandayan togʻi|Papandayan togʻiga]] qulab tushdi va 31 kishi halok boʻldi. <ref>{{Veb manbasi|muallif=Ranter|ism=Harro|sarlavha=ASN Aircraft accident IPTN/CASA CN-235-10 PK-MNN Garut|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19921018-0|kirish sanasi=2021-10-18|ish=aviation-safety.net|nashriyot=[[Aviation Safety Network]]}}</ref> | |||
* [[2003|2003 yil]] – [[Boliviya gaz mojarosi|Boliviyadagi gaz mojarosi]] : [[Boliviya]] prezidenti [[Gonsalo Sanches de Lozada]] isteʼfoga chiqishga va Boliviyani tark etishga majbur boʻldi. | |||
* [[2007|2007 yil]] – [[2007 yil Karachidagi portlash|Karachidagi portlash]] : [[Pokiston Bosh vaziri|Pokistonning sobiq bosh vaziri]] [[Benazir Bhutto|Benazir Bxuttoni]] olib ketayotgan kortejga xudkushlik hujumi natijasida 139 kishi halok boʻldi va 450 kishi yaralandi. Bxuttoning oʻzi ham jarohat olmadi. | |||
* [[2019]] – [[NASA astronavtlar korpusi|NASA astronavtlari]] [[Jessica Meir|Jessika Meir]] va [[Christina Koch|Kristina Koch]] [[Xalqaro kosmik stansiya|Xalqaro kosmik stansiyadan]] quvvat boshqaruvchini almashtirish uchun chiqqanlarida birinchi ayollardan iborat [[Ekstravegikulyar faoliyat|kosmik yurishda]] qatnashadilar. <ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Zraick |first=Karen |date=2019-10-18 |title=NASA Astronauts Complete the First All-Female Spacewalk |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2019/10/18/science/space/nasa-female-spacewalk.html |access-date=2020-08-25 |issn=0362-4331}}</ref> | |||
* 2019 yil – [[2019–2020 Chili noroziliklari|Chili poytaxti Santyagodagi tartibsizliklar]] ochiq janglarga aylanib bormoqda, hujumlar shaharning deyarli barcha 164 [[Santyago metropoliteni|metro]] stantsiyalarida qayd etilgan. Prezident [[Sebastián Piñera|Sebastyan Pinyera]] keyinroq poytaxtda 15 kunlik favqulodda holat eʼlon qildi. <ref name="Aljazeera191019051808789">{{Veb manbasi|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/10/chile-protests-state-emergency-declared-santiago-191019051808789.html|sarlavha=Chile protests: State of emergency declared in Santiago|ish=aljazeera.com|kirish sanasi=21 October 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191020062524/https://www.aljazeera.com/news/2019/10/chile-protests-state-emergency-declared-santiago-191019051808789.html|arxivsana=20 October 2019}}</ref><ref name="BBC50113090">{{Yangiliklar manbasi |date=20 October 2019 |title=Three dead in Chile supermarket fire amid riots |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50113090 |url-status=live |access-date=21 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021030406/https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50113090 |archive-date=21 October 2019}}</ref> | |||
== Tugʻilganlar == | |||
=== 1600 dan oldin === | |||
* [[1127]] – – Yaponiya [[Imperator Go-Shirakava|imperatori Go-Shirakava]] (1192-yilda vafot etgan). | |||
* [[1130]] – [[Chju Si]], xitoy faylasufi (1200-yilda vafot etgan) | |||
* [[1405]] -yil – [[Papa Pius II|Papa Piy II]] (1464-yilda vafot etgan) <ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Pius II {{!}} pope|url=https://www.britannica.com/biography/Pius-II|ish=Encyclopedia Britannica|kirish sanasi=28 June 2020|til=en}}</ref> | |||
* [[1444]] – [[Jon de Moubrey, Norfolkning 4-gersogi]] (1476-yilda vafot etgan) | |||
* [[1482]] – [[Filipp III, Hanau-Lichtenberg grafi|Filipp III, graf Xanau-Lixtenberg]] (1538 yil vafot etgan) | |||
* [[1517]] – [[Manuel da Nobrega]], portugal-braziliyalik ruhoniy va missioner (1570-yilda vafot etgan) | |||
* [[1523]] – [[Anna Jagiellon|Anna Yagellon]], polshalik Sigismund I ning qizi (1596 yilda vafot etgan) | |||
* [[1536]] – [[Uilyam Lambarde]], ingliz antikvari va siyosatchisi (1601-yilda vafot etgan) | |||
* [[1547]] – [[Yustus Lipsius]], belgiyalik filolog va olim (1606-yilda vafot etgan) | |||
* [[1553]] -yil – [[Luka Marenzio]], italyan bastakori (1599-yilda vafot etgan) | |||
* [[1569]] – [[Giambattista Marino]], italyan shoiri (vaf. 1625). | |||
* [[1587]] – [[Ledi Meri Wroth|Ledi Meri Vrot]], ingliz shoiri (1651-yilda vafot etgan) | |||
* [[1595]] – [[Edvard Uinslou]], amerikalik ziyoratchilar yetakchisi (1655-yilda vafot etgan) | |||
=== 1601–1900 yillar === | |||
* [[1616]] – [[Nikolas Kulpeper|Nikolas Kalpeper]], ingliz botaniki (1654 yil vafot etgan) | |||
* [[1630]] – [[Genri Poul|Genri Paul]], ingliz siyosatchisi (1692-yilda vafot etgan) | |||
* [[1634]] -yil – [[Luka Giordano]], italyan rassomi va illyustrator (1705-yilda vafot etgan) | |||
* [[1653|1653 yil]] – [[Avraam van Riebek|Abraham van Riebek]], janubiy afrikalik gollandiyalik savdogar va siyosatchi, [[Gollandiyaning Sharqiy Hindistoni general-gubernatori]] (1713 yilda vafot etgan) | |||
* [[1662]] – [[Metyu Genri]], Uels vaziri va olimi (1714-yilda vafot etgan) | |||
* [[1663]] – [[Yevgeniy Savoyskiy|Savoy shahzodasi Yevgeniy]] (vaf. 1736). | |||
* [[1668]] – [[Jon Jorj IV, Saksoniya saylovchisi]] (1694-yilda vafot etgan). | |||
* [[1701]] – [[Charlz le Bo|Sharl le Bo]], fransuz tarixchisi va yozuvchisi (1778-yilda vafot etgan) | |||
* [[1706]] – [[Baldassare Galuppi]], italyan [[klavesin]] va bastakor (1785-yilda vafot etgan) | |||
* [[1741]] – [[Per Choderlos de Laklos]], fransuz generali va yozuvchi (1803-yilda vafot etgan) | |||
* [[1777]] -yil – [[Heinrich von Kleist|Geynrix fon Kleyst]], nemis yozuvchisi va shoiri (1811-yilda vafot etgan) | |||
* [[1785]] – [[Tomas Love Peacock|Tomas Lav Peacock]], ingliz yozuvchisi va shoiri (1866 y. vafot etgan) | |||
* [[1792]] -yil – [[Lukas Alaman]], meksikalik siyosatchi va tarixchi (1853-yilda vafot etgan) | |||
* [[1804]] – [[Mongkut]], Tailand qiroli (1868-yilda vafot etgan) | |||
* [[1822|1822 yil]] – [[Midxat Posho|Midhat Posho]], Usmonli davlat xizmatchisi va siyosatchisi, [[Usmonlilar imperiyasi Buyuk vazirlarining roʻyxati|Usmonlilar imperiyasining]] 238-Sadr Vaziri (vaf. 1883). | |||
* [[1831]] – [[Fridrix III, Germaniya imperatori]] (1888-yilda vafot etgan). | |||
* [[1836|1836 yil]] – [[Frederik Avgust Otto Shvarts|Frederik Avgust Otto Shvars]], amerikalik tadbirkor, [[FAO Shvarts|FAO Shvartsga]] asos solgan (1911 yilda vafot etgan) | |||
* [[1850]] – [[Basil Hall Chamberlain|Basil Xoll Chemberlen]], ingliz-shveytsariyalik tarixchi, yozuvchi va akademik (1935-yilda vafot etgan) | |||
* [[1854]] – [[Billi Merdok]], avstraliyalik kriketchi (1911-yilda vafot etgan) | |||
* [[1859]] – [[Henri Bergson|Anri Bergson]], fransuz faylasufi va ilohiyotchisi, [[Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti|Nobel mukofoti]] laureati (1941-yilda vafot etgan) | |||
* [[1862]] – [[Mehmet Esat Bulkat]], Usmonli generali (1952 y.) | |||
* [[1865|1865 yil]] – [[Arie de Jong|Arie de Yong]], gollandiyalik tilshunos va yozuvchi (1957-yilda vafot etgan) | |||
* 1865-yil – [[Logan Pearsall Smit|Logan Pirsal Smit]], amerikalik-ingliz yozuvchi va tanqidchi (1946-yilda vafot etgan) | |||
* [[1868]] -yil – [[Ernst Didring]], shved yozuvchisi (1931-yilda vafot etgan) | |||
* [[1869]] – [[Yoxannes Linnankoski]], fin yozuvchisi (1913-yilda vafot etgan) <ref>[https://www.doria.fi/handle/10024/103140 Linnankoski, Johannes – Doria] (in Finnish)</ref> | |||
* [[1870]] -yil – [[DT Suzuki]], yapon yozuvchisi va olimi (1966-yilda vafot etgan) | |||
* [[1872]] – [[Mixail Kuzmin]], rus shoiri va yozuvchisi (1936 y. t.) | |||
* [[1873]] – [[Ivanoe Bonomi]], italiyalik huquqshunos va siyosatchi, [[Italiya Bosh vaziri|Italiyaning 25-bosh vaziri]] (1951-yilda vafot etgan) | |||
* [[1875|1875 yil]] – [[Len Braund]], ingliz kriketchisi, murabbiyi va hakami (1955 yilda vafot etgan) | |||
* [[1878]] – [[Jeyms Truslow Adams|Jeyms Truslou Adams]], amerikalik tarixchi va yozuvchi (1949-yilda vafot etgan) | |||
* [[1880|1880 yil]] – [[Zeev Jabotinskiy]], ukrain-rus generali, jurnalist va nazariyotchi (1940-yilda vafot etgan) | |||
* [[1881]] -yil – [[Maks Gerson]], germaniyalik amerikalik shifokor (1959-yilda vafot etgan) | |||
* [[1882]] -yil – [[Lyusen Petit-Breton]], fransuz velosipedchisi (1917-yilda vafot etgan) | |||
* [[1887|1887 yil]] – [[Takashi Sakay|Takashi Sakai]], yapon generali va siyosatchisi, [[Gonkong gubernatori]] (1946 y. vafot etgan) | |||
* [[1888]] – [[Pol Vermoyal]], fransuz aktyori (1925-yilda vafot etgan). | |||
* [[1893|1893 yil]] – [[Sidney Gollandiya|Sidney Golland]], Yangi Zelandiya leytenanti va siyosatchisi, Yangi Zelandiyaning 25- [[Yangi Zelandiya Bosh vaziri|Bosh vaziri]] (1961-yilda vafot etgan) | |||
* 1893-yil – [[Jorj Ohsava]], yapon faylasufi va akademiki (1966-yilda vafot etgan) | |||
* [[1894]] – [[HL Devis]], amerikalik yozuvchi va shoir (1960-yilda vafot etgan) | |||
* 1894 – [[Tibor Deri]], vengriyalik yozuvchi va tarjimon (1977-yilda vafot etgan) | |||
* [[1897]] – [[Isabel Briggs Myers]], amerikalik nazariyotchi va yozuvchi (1980-yilda vafot etgan) | |||
* [[1898]] – [[Lotte Lenya]], avstriyalik qoʻshiqchi va aktrisa (1981-yilda tugʻilgan) | |||
=== 1901 – hozirgi kungacha === | |||
* [[1902]] – [[Miriam Hopkins]], Amerikalik aktrisa (1972-yili oʻlgan) | |||
* 1902 – [[Pascual Jordan]], Nemis fizigi va nazariyotchisi(1980-yili oʻlgan) | |||
* [[1903]] – [[Lina Radke]], Germaniyalik yuguruvchi va murabbiy (1983-yili oʻlgan) | |||
* [[1904]] – [[Aarne Juutilainen]], Finlandiya armiyasi kapitani (d. 1976)<ref>{{Veb manbasi|url=https://ww2gravestone.com/people/juutilainen-aarne-edward/amp/|sarlavha=Juutilainen, Aarne Edward "The Terror of Morocco"|ism=Rob|muallif=Hopmans|ish=WW2 Gravestone|kirish sanasi=October 26, 2021|qaralgan sana=2022-10-18|arxivsana=2022-10-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221018140711/https://ww2gravestone.com/people/juutilainen-aarne-edward/amp/}}</ref> | |||
* 1904 – [[A. J. Liebling]], Amerikalik jurnalist va yozuvchi (d. 1963) | |||
* 1904 – [[Haim Shirman]], Ukraina-isroillik olim va akademik (d. 1981) | |||
* [[1905]] – [[Jan Gies]], Gollandiyalik faol (d. 1993) | |||
* 1905 – [[Félix Houphouët-Boigny]], Ivuar kasaba uyushmasi rahbari va siyosatchi, [[President of Côte d'Ivoire|Côte d’Ivoire]]<nowiki/>ning birinchi Prizidenti (d. 1993) | |||
* [[1906]] – [[James Brooks (painter)|James Brooks]], Amerikalik rassom va oʻqituvchi (d. 1992) | |||
* [[1909]] – [[Norberto Bobbio]], italyan faylasufi va nazariyotchisi (d. 2004) | |||
* [[1914]] – [[Raymond Lambert]], Shveysariyalik alpinist (d. 1997) | |||
* [[1915]] – [[Victor Sen Yung]], Amerikalik aktyor (d. 1980) | |||
* [[1918]] – [[Molly Geertsema]], Gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi, Niderlandiya Bosh vazirining oʻrinbosari (d. 1991) | |||
* 1918 – [[Konstantinos Mitsotakis]], Yunon huquqshunosi va siyosatchisi, Gretsiyaning 178-bosh vaziri (d. 2017) | |||
* 1918 – [[Bobby Troup]], Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq yozuvchisi, pianinochi va aktyor (d. 1999) | |||
* [[1919]] – [[Ric Nordman]], Kanadalik kapitan va siyosatchi (d. 1996) | |||
* 1919 – [[Anita OʻDay]], Amerikalik qoʻshiqchi (d. 2006) | |||
* 1919 – [[Pierre Trudeau]], Kanadalik huquqshunos, akademik va siyosatchi, Kanadaning 15-bosh vaziri (d. 2000) | |||
* 1919 – [[Camilla Williams]], Amerikalik soprano va oʻqituvchi (d. 2012) | |||
* [[1920]] – [[Melina Mercouri]], Yunon aktrisasi, qoʻshiqchisi va siyosatchisi, Gretsiyaning 9-Madaniyat vaziri (d. 1994) | |||
* [[1921]] – [[Jerry Cooke (photographer)|Jerry Cooke]], Ukraina-amerikalik fotograf va jurnalist (d. 2005) | |||
* 1921 – [[Jesse Helms]], Amerikalik jurnalist va siyosatchi (d. 2008) | |||
* 1921 – [[Beatrice Helen Worsley]], Meksika-Kanada kompyuter olimi va akademik (d. 1972) | |||
* [[1923]] – [[Jessie Mae Hemphill]], Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (d. 2008) | |||
* [[1924]] – [[Buddy MacMaster]], Kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va skripkachi(d. 2014) | |||
* [[1925]] – [[Ramiz Alia]], Alban siyosatchisi, Albaniyaning 1-prezidenti (d. 2011) | |||
* [[1926]] – [[Chuck Berry]], Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (d. 2017) | |||
* 1926 – [[Klaus Kinski]], Nemis-amerikalik aktyor, rejissyor va ssenariy muallifi (d. 1991) | |||
* [[1927]] – [[Marv Rotblatt]], Amerikalik beysbolchi(d. 2013) | |||
* 1927 – [[George C. Scott]], Amerikalik aktyor va rejissyor (d. 1999) | |||
* [[1928]] – [[Keith Jackson]], Amerikalik sport boshlovchisi va aktyor (d. 2018) | |||
* 1928 – [[Maurice El Mediouni]], Jazoirlik pianinochi va bastakor | |||
* 1928 – [[Dick Taverne]], Ingliz huquqshunosi va siyosatchisi | |||
* [[1929]] – [[Violeta Chamorro]], Nikaragualik noshir va siyosatchi, Nikaragua prezidenti | |||
* 1929 – [[Hillard Elkins]], Amerikalik prodyuser va menejer (d. 2010) | |||
* 1929 – [[Kees Fens]], Gollandiyalik yozuvchi va tanqidchi (d. 2008) | |||
* [[1930]] – [[Flora Fraser, 21st Lady Saltoun]], Shotlandiya siyosatchisi | |||
* 1930 – [[Esther Hautzig]], Litva-amerikalik yozuvchi (d. 2009) | |||
* [[1931]] – [[Chris Albertson]], Islandiyalik-amerikalik tarixchi, jurnalist va prodyuser (d. 2019) | |||
* 1931 – [[Roger Climpson]], Ingliz-avstraliya jurnalisti | |||
* 1931 – [[Ien Dales]], Gollandiya davlat xizmatchisi va siyosatchisi, Gollandiya ichki ishlar vaziri (d. 1994) | |||
* [[1932]] – [[Vytautas Landsbergis]], Litvalik musiqashunos va siyosatchi | |||
* [[1933]] – [[Forrest Gregg]], Amerikalik futbolchi va murabbiy (d. 2019) | |||
* 1933 – [[Irwin M. Jacobs]], Amerikalik elektrotexnika muhandisi, biznesmen va tadbirkor | |||
* 1933 – [[Ludovico Scarfiotti]], Italiya poyga mashinasi haydovchisi (d. 1968) | |||
* [[1934]] – [[Inger Stevens]], Shved-Amerika aktrisasi (d. 1970) | |||
* [[1935]] – [[Peter Boyle]], Amerikalik aktyor (d. 2006) | |||
* [[1936]] – [[Jaime Lucas Ortega y Alamino]], Kuba kardinali (d. 2019)<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Seelye |first=Katharine Q. |date=26 July 2019 |title=Cardinal Jaime Ortega, a Cuban Bridge to the U.S., Dies at 82 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/07/26/world/americas/cardinal-jaime-ortega-dead.html |access-date=27 July 2019}}</ref> | |||
* [[1938]] – [[Robert Dove]], Amerikalik huquqshunos va siyosatchi (d. 2021) | |||
* 1938 – [[Dawn Wells]], Amerikalik model va aktrisa, Miss Nevada 1959 yil (d. 2020) | |||
* [[1939]] – [[Flavio Cotti]], Shveysariyalik huquqshunos va siyosatchi, Shveysariya Konfederatsiyasining 82-prezidenti (d. 2020) | |||
* 1939 – [[Mike Ditka]], Amerikalik futbolchi, murabbiy va sport boshlovchisi | |||
* 1939 – [[Lee Harvey Oswald]], Jon F. Kennedining amerikalik qotili (d. 1963) | |||
* 1939 – [[Paddy Reilly]], Irland xalq qoʻshiqchisi va gitarist<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.irelandsown.ie/paddy-reilly-celebrates-turning-80|sarlavha=Paddy Reilly celebrates turning 80|ish=[[Ireland's Own]]|sana=October 25, 2019|kirish sanasi=June 17, 2021|qaralgan sana=2022-10-18|arxivsana=2022-10-18|arxivurl=https://web.archive.org/web/20221018092844/https://www.irelandsown.ie/paddy-reilly-celebrates-turning-80/}}</ref> | |||
* 1939 – [[Jan Erik Vold]], Norvegiyalik shoir, yozuvchi va tarjimon | |||
* [[1940]] – [[Cynthia Weil]], Amerikalik qoʻshiq muallifi | |||
* 1940 – [[Talitha Getty]], Gollandiyalik ekstraktsiyaning aktrisasi va modeli (d. 1971) | |||
1902-yil – Miriam Xopkins, amerikalik aktrisa (1972-yilda vafot etgan) | |||
* 1902-yil – Paskual Jordan, nemis fizigi va nazariyotchisi (1980-yilda vafot etgan). | |||
* 1903-yil – Lina Radke, nemis yuguruvchisi va murabbiyi (1983-yilda vafot etgan) | |||
* 1904-yil – Aarne Juutilainen, Finlandiya armiyasi kapitani (1976-yilda vafot etgan) | |||
* 1904-yil – A. J. Liebling, amerikalik jurnalist va yozuvchi (1963-yilda vafot etgan) | |||
* 1904 yil – Xaim Shirman, ukrain-isroillik olim va akademik (1981-yilda vafot etgan) | |||
* 1905-yil – Yan Gies, golland faoli (1993-yilda vafot etgan) | |||
* 1905 yil – Feliks Hufouet-Boigni, Kot-d’Ivuar ittifoqi rahbari va siyosatchi, Kot-d’Ivuarning 1-prezidenti (1993-yilda vafot etgan) | |||
* 1906-yil – Jeyms Bruks, amerikalik rassom va pedagog (1992-yilda vafot etgan) | |||
* 1909-yil – Norberto Bobbio, italyan faylasufi va nazariyotchisi (2004-yilda vafot etgan) | |||
* 1914-yil – Raymond Lambert, shveytsariyalik alpinist (1997-yilda vafot etgan) | |||
* 1915-yil – Viktor Sen Yung, amerikalik aktyor (1980-yilda vafot etgan) | |||
* 1918 yil – Molli Geertsema, gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi, Niderlandiya Bosh vazirining oʻrinbosari (1991-yilda vafot etgan) | |||
* 1918 yil – Konstantinos Mitsotakis, yunon huquqshunosi va siyosatchisi, Gretsiyaning 178-bosh vaziri (2017-yilda vafot etgan) | |||
* 1918-yil – Bobbi Troup, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi, pianinochi va aktyor (1999-yilda vafot etgan) | |||
* 1919-yil – Rik Nordman, kanadalik kapitan va siyosatchi (1996-yilda vafot etgan) | |||
* 1919 – Anita OʻDay, amerikalik qoʻshiqchi (2006 y. oʻ.) | |||
* 1919 yil – Per Tryudo, kanadalik huquqshunos, akademik va siyosatchi, Kanadaning 15-Bosh vaziri (2000-yilda vafot etgan). | |||
* 1919-yil – Kamilla Uilyams, amerikalik soprano va pedagog (2012-yilda vafot etgan) | |||
* 1920 yil – Melina Merkuri, yunon aktrisasi, qoʻshiqchisi va siyosatchisi, 9-Gretsiya Madaniyat vaziri (1994 yilda vafot etgan) | |||
* 1921-yil – Jerri Kuk, ukrainalik-amerikalik fotograf va jurnalist (2005-yilda vafot etgan) | |||
* 1921-yil – Jessi Xelms, amerikalik jurnalist va siyosatchi (2008-yilda vafot etgan) | |||
* 1921-yil – Beatris Xelen Uorsli, meksikalik-kanadalik kompyuter olimi va akademik (1972-yilda vafot etgan) | |||
* 1923 yil – Jessi Mey Xemfill, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (2008-yilda vafot etgan) | |||
* 1924 yil – Buddi Makmaster, kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va skripkachi (2014-yilda vafot etgan) | |||
* 1925 yil – Ramiz Alia, alban siyosatchisi, Albaniyaning 1-prezidenti (2011-yilda vafot etgan) | |||
* 1926 yil – Chak Berri, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (2017-yilda vafot etgan) | |||
* 1926 yil – Klaus Kinski, nemis-amerikalik aktyor, rejissyor va ssenariy muallifi (1991-yilda vafot etgan) | |||
* 1927 yil – Marv Rotblatt, amerikalik beysbolchi (vaf. 2013 yil) | |||
* 1927-yil – Jorj Skott, amerikalik aktyor va rejissyor (1999-yilda vafot etgan) | |||
* 1928-yil – Keyt Jekson, amerikalik sport boshlovchisi va aktyori (2018-yilda vafot etgan) | |||
* 1928 yil – Moris El Medioni, jazoirlik pianinochi va bastakor | |||
* 1928 yil – Dik Tavern, ingliz huquqshunosi va siyosatchisi | |||
* 1929 yil – Violeta Chamorro, nikaragualik noshir va siyosatchi, Nikaragua prezidenti | |||
* 1929-yil – Xillard Elkins, amerikalik prodyuser va menejer (2010-yilda vafot etgan) | |||
* 1929 yil – Kees Fens, gollandiyalik yozuvchi va tanqidchi (2008 yil vafot etgan) | |||
* 1930 yil – Flora Freyzer, 21-xonim Saltoun, Shotlandiya siyosatchisi | |||
* 1930-yil – Ester Xautsig, litva-amerikalik yozuvchi (2009-yilda vafot etgan) | |||
* 1931 yil – Kris Albertson, island-amerikalik tarixchi, jurnalist va prodyuser (2019-yilda vafot etgan) | |||
* 1931 yil – Rojer Klimpson, ingliz-avstraliyalik jurnalist | |||
* 1931 yil – Ien Dales, Niderlandiya davlat xizmatchisi va siyosatchisi, Gollandiya ichki ishlar vaziri (1994-yilda vafot etgan) | |||
* 1932 yil – Vitautas Landsbergis, litvalik musiqashunos va siyosatchi | |||
* 1933 yil – Forrest Gregg, amerikalik futbolchi va murabbiy (2019-yilda vafot etgan) | |||
* 1933 yil – Irvin M. Jeykobs, amerikalik elektrotexnika muhandisi, biznesmen va tadbirkor | |||
* 1933 yil – Ludoviko Skarfiotti, italiyalik poyga mashinasi haydovchisi (1968 y.) | |||
* 1934-yil – Inger Stivens, shved-amerikalik aktrisa (1970-yilda vafot etgan) | |||
* 1935-yil – Piter Boyl, amerikalik aktyor (2006-yilda vafot etgan) | |||
* 1936 yil – Xayme Lukas Ortega va Alamino, kubalik kardinali (2019-yilda vafot etgan) | |||
* 1938-yil – Robert Dov, amerikalik huquqshunos va siyosatchi (2021-yilda vafot etgan) | |||
* 1938 yil – Daun Uells, amerikalik model va aktrisa, Miss Nevada 1959 (2020-yilda vafot etgan) | |||
* 1939 yil – Flavio Kotti, shveytsariyalik huquqshunos va siyosatchi, Shveysariya Konfederatsiyasining 82-prezidenti (2020-yilda vafot etgan) | |||
* 1939 yil – Mayk Ditka, amerikalik futbolchi, murabbiy va sport boshlovchisi | |||
* 1939 yil – Li Xarvi Osvald, Jon Kennedining amerikalik qotili (1963-yilda vafot etgan) | |||
* 1939 yil – Peddi Reyli, irland xalq qoʻshiqchisi va gitarachisi | |||
* 1939 yil – Yan Erik Vold, norveg shoiri, yozuvchi va tarjimon | |||
* 1940 yil – Sintia Vayl, amerikalik qoʻshiq yozuvchisi | |||
* 1940 yil – Talita Getti, aktrisa va gollandiyalik model (1971 y.) | |||
* 1941 yil – Timoti Bell, Baron Bell, ingliz tadbirkori (2019-yilda vafot etgan) | |||
* 1941 yil – Marta Burk, amerikalik psixolog va yozuvchi | |||
* 1942 yil – Janfranko Ravasi, italyan kardinali va olimi | |||
* 1943 yil – Kristin Sharbonno, kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi (2014-yilda vafot etgan) | |||
* 1943 yil – Tugʻilgan Rønn Hornbech, Daniya politsiyachisi va siyosatchisi, Daniya cherkov ishlari boʻyicha vaziri | |||
* 1945 yil – Huell Howser, amerikalik teleboshlovchi va aktyor (2013-yilda vafot etgan) | |||
* 1945 yil – Kris Sheys, amerikalik siyosatchi | |||
* 1946-yil – Jeyms Robert Beyker, amerikalik yozuvchi va ssenariynavis (1997-yilda vafot etgan) | |||
* 1946 yil – Frenk Beamer, amerikalik futbolchi va murabbiy | |||
* 1946 yil – Dafydd Elis-Tomas, uelslik akademik va siyosatchi | |||
* 1946 yil – Xovard Shor, kanadalik bastakor, dirijyor va prodyuser | |||
* 1947 yil – Pol Chakl, ingliz komediyachisi, aktyori va ssenariy muallifi | |||
* 1947 yil – Job Koen, gollandiyalik olim va siyosatchi, Amsterdam meri | |||
* 1947 yil – Laura Nyro, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va pianinochi (1997-yilda vafot etgan) | |||
* 1947 yil – Gari Sallivan, Avstraliya regbi ligasi oʻyinchisi | |||
* 1948 yil – Xans Köxler, avstriyalik faylasuf, yozuvchi va akademik | |||
* 1948 yil – Ntozake Shange, amerikalik yozuvchi, shoir va dramaturg (2018-yilda vafot etgan) | |||
* 1974 yil – Robbi Savaj, uelslik futbolchi va sport boshlovchisi | |||
* 1974 yil – Peter Svensson, shved gitarachisi va qoʻshiq yozuvchisi | |||
* 1974 yil – Chjou Xun, xitoylik aktrisa va qoʻshiqchi | |||
* 1974 yil – Amish Tripati, hind yozuvchisi | |||
* 1975 yil – Aleks Kora, Puerto-Riko-amerikalik beysbolchi va sport boshlovchisi | |||
* 1975 yil – Josh Soyer, amerikalik video oʻyinlar dizayneri | |||
* 1977 yil – Flavia Colgan, braziliyalik-amerikalik jurnalist | |||
* 1977 yil – Kunal Kapur, hind aktyori | |||
* 1977 yil – Rayan Nelsen, Yangi Zelandiya-amerikalik futbolchi va murabbiy | |||
* 1977 yil – David Vuillemin, fransuz mototsikl poygachisi | |||
* 1978 yil – Mayk Tindall, ingliz regbichisi | |||
* 1978 yil – Kenji Vu, tayvanlik qoʻshiqchi-qoʻshiq yozuvchisi va aktyori | |||
* 1979 yil – Deymon Skott, britaniyalik tomoshabin | |||
* 1979 yil – Yaroslav Drobni, chex futbolchisi | |||
* 1979 yil – Ne-Yo, amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, prodyuser, raqqosa va aktyor | |||
* 1980 yil – Birsen Yavuz, turkiyalik sprinter va toʻsiqli yuguruvchi | |||
* 1981 yil – Neytan Xaurits, avstraliyalik kriketchi | |||
* 1981 yil – Tina Hergold, sloveniyalik tennischi | |||
* 1981 yil – Greg Uorren, amerikalik futbolchi | |||
* 1982 yil – Thierry Amiel, fransuz qoʻshiqchisi-qoʻshiq yozuvchisi | |||
* 1982 yil – Maykl Dingsdag, gollandiyalik futbolchi | |||
* 1982 yil – Mark Sampson, uelslik futbolchi va murabbiy | |||
* 1982 yil – Saymon Gotch, amerikalik kurashchi | |||
* 1983 yil – Dante, braziliyalik futbolchi | |||
* 1984 yil – Robert Xarting, nemis disk uloqtiruvchisi | |||
* 1984 yil – Freida Pinto, hind aktrisasi va modeli | |||
* 1984 yil – Esperanza Spalding, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va baschi | |||
* 1984 yil – Lindsi Vonn, amerikalik changʻichi | |||
* 1984 yil – Milo Yiannopulos, britaniyalik jurnalist va notiq | |||
* 1985 yil – Yoenis Sespedes, kubalik beysbolchi | |||
* 1985 yil – Endryu Garsiya, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi | |||
* 1986 yil – Vilma Elles, nemis aktrisasi va modelyeri | |||
* 1987 yil – Zak Efron, amerikalik aktyor va qoʻshiqchi | |||
* 1987 yil – Freja Beha Erichsen, daniyalik model | |||
* 1988 yil – Tessa Shram, gollandiyalik rejissyor va aktrisa | |||
* 1989 yil – Laci Green, amerikalik YouTube shaxsiyati, videoblogger, jinsiy tarbiyachi va faol | |||
* 1989 yil – Riisa Naka, yapon modeli va aktrisasi | |||
* 1990 yil – Bristol Peylin, amerikalik notiq va realiti-televizion shaxs | |||
* 1990 yil – Brittni Griner, amerikalik professional basketbolchi | |||
* 1990 – [[Drew Crawford]], Amerikalik basketbolchi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Drew Crawford|url=https://gleague.nba.com/player/drew-crawford/|ish=NBA G League|kirish sanasi=28 June 2020}}</ref> | |||
* [[1991]] – [[Roly Bonevacia]], Gollandiyalik futbolchi | |||
* [[1992]] – [[John John Florence]], Amerikalik professional serfer | |||
* [[1993]] – [[Ivan Cavaleiro]], Portugaliyalik professional futbolchir | |||
* [[1994]] – [[Pascal Wehrlein]], Germaniya-Mavrikiyalik Formula 1 haydovchisi | |||
* 1994 – [[Enhō Akira]], Yaponiyalik sumo kurashchisi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Enhō Akira|url=https://www.sumo.or.jp/EnSumoDataRikishi/profile/3803/|ish=NSK Official Grand Sumo|kirish sanasi=20 October 2021}}</ref> | |||
== Vafot etganlar == | |||
=== 1600 dan oldin === | |||
* [[31|Miloddan avvalgi 31 yil]] – [[Seyanus|Lyusiy Aelius Seyanus]], Rim siyosatchisi (miloddan avvalgi 20-yilda tugʻilgan) | |||
* [[325]] – [[Jin imperatori Ming|Jin imperatori Min]] (299-yilda tugʻilgan) | |||
* [[707|Milodiy 707]] – [[Papa Ioann VII]] (650 yilda tugʻilgan) | |||
* [[815]] – [[Abul-Sarayo|Abul-Sarayya]], Zaydiy isyonchilari rahbari <ref>{{EI2|last=Gibb|first=H. A. R.|title=Abu 'l-Sarāyā al-Sarī b. Manṣūr al-S̲h̲aybānī|volume=1|pages=149–150|url=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_0249}}</ref> | |||
* [[1035]] – [[Pamplonadagi Sancho III|Pamploniyalik Sancho III]] (992 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1081]] – [[Nikephoros Palaiologos]], Vizantiya generali | |||
* [[1101]] – [[Xyu I, Vermandua grafi]] (1053 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1141]] – [[Leopold, Bavariya gertsogi]] (1108 yilda tugʻilgan). | |||
* [[1214]] – [[Jon de Grey]], Norvich episkopi | |||
* [[1366]] – [[Petrus Torkilsson]], Uppsala arxiyepiskopi | |||
* [[1382]] – [[Jeyms Butler, Ormondning 2-grafi|Jeyms Batler, 2-Ormon grafi]], irlandiyalik siyosatchi, Irlandiya [[Lord sudyalari (Irlandiya)|sudyasi]] (1331 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1417]] – [[Papa Grigoriy XII]] (1326-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1442]] – [[Jon, Reguengos de Monsaraz Lordi|Portugaliyalik Infante João]] (1400 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1480]] – [[Uhwudong|Uxvudong]], koreys raqqosasi va shoiri (1440-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1503]] – [[Papa Pius III|Papa Piy III]] (1439-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1508]] – [[Patrik Xepbern, Bothwellning 1-grafi|Patrik Xepbern, Botvellning 1-grafi]], Shotlandiya Lord Oliy Admirali | |||
* [[1511]] – [[Filipp de Kommines]], fransuz tilida soʻzlashuvchi Fleming Burgundiya va Fransiya sudlarida (1447 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1526]] – [[Lukas Vaskes de Aylon]], ispan tadqiqotchisi (1475-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1541]] – [[Margaret Tudor]], [[Shotlandiya qiroli Jeyms IV|Shotlandiya qirolichasi Jeyms IV]] ([[1489|1489 yilda]] tugʻilgan) | |||
* [[1545]] – [[Jon Taverner]], ingliz organist va bastakor (1490-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1558]] – [[Vengriya Meri (Niderlandiya gubernatori)|Vengriyalik Meri]] (1505 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1561|1561 yil]] – [[Yamamoto Kansuke (umumiy)|Yamamoto Kansuke]], yapon samuraylari (1501 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1564]] – [[Iogannes Akroniy Frisius|Yoxannes Akroniy Frisius]], golland shifokori va matematiki (1520-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1570|1570 yil]] – [[Manuel da Nobrega]], portugal-braziliyalik ruhoniy va missioner (1517 yilda tugʻilgan) | |||
=== 1601–1900 yillar === | |||
* [[1604|1604 yil]] – [[Igram van Achelen]], gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi (1528 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1646]] – [[Isaak Jogues]], fransuz ruhoniysi, missioner va shahid (1607 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1667]] – [[Fasilidlar|Fasilides]], Efiopiya imperatori (1603 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1678]] – [[Jeykob Jordans]], belgiyalik rassom rassom (1593 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1739]] – [[Antonio Xose da Silva]], braziliyalik-portugal dramaturgi (1705-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1744]] – [[Sara Cherchill, Marlboro gersogligi|Sara Cherchill, Marlboro gersoginyasi]] (1660 yilda tugʻilgan). | |||
* [[1770]] – [[Jon Manners, Granbi Markessi|Jon Manners, Markes Granbi]], ingliz generali va siyosatchisi, [[Derbishir lord leytenanti]] (1721 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1775]] -yil – [[Xristian Avgust Krusius|Kristian Avgust Krusius]], nemis faylasufi va ilohiyotchisi (1715-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1817]] – [[Étienne Méhul|Etyen Nikolas Mehul]], fransuz pianinochisi va bastakori (1763-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1865|1865 yil]] – [[Henry John Temple|Genri Jon Templ, 3-Vikont Palmerston]], ingliz askari va siyosatchisi, [[Birlashgan Qirollik bosh vaziri|Birlashgan Qirollik Bosh vaziri]] (1784 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1871|1871 yil]] – [[Charlz Bebbaj|Charlz Bebbij]], ingliz matematiki va muhandisi, [[Mexanik kompyuter|mexanik kompyuterni]] ixtiro qildi (1791 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1876]] – [[Frensis Preston Bler]], amerikalik jurnalist (1791-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1886]] – [[Filipp Frans fon Siebold]], nemis shifokori va botanik (1796 yilda tugʻilgan) | |||
* [[1889]] – [[Antonio Meucci|Antonio Meuchchi]], italyan-amerikalik muhandis (1808-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1892]] – [[Uilyam V. Chapman|Uilyam U.Chepmen]], amerikalik huquqshunos va siyosatchi (1808-yilda tugʻilgan) | |||
* [[1893]] -yil – [[Guno Sharl Fransua|Sharl Guno]], fransuz bastakori va pedagogi (1818-yilda tugʻilgan) | |||
=== 1901 – hozirgi kungacha === | |||
* 1908-yil – Nozu Michitsura, yapon feldmarshali (1840). | |||
* 1911-yil – Alfred Binet, fransuz psixologi va yozuvchisi (1857). | |||
* 1921-yil – Bavariyalik Lyudvig III (1845) | |||
* 1931 yil – Tomas Edison, amerikalik muhandis va tadbirkor, lampochka va fonografni ixtiro qildi (1847) | |||
* 1934 yil – Santyago Ramon y Kaxal, ispan patologi, gistologi va nevrologi, Nobel mukofoti laureati (1852) | |||
* 1935-yil – Gaston Lachaise, fransuz-amerikalik haykaltarosh (1882) | |||
* 1941 yil – Manuel Teysheyra Gomesh, portugaliyalik huquqshunos va siyosatchi, Portugaliyaning 7-prezidenti (1860) | |||
* 1942-yil – Mixail Nesterov, rus rassomi (1862). | |||
* 1947 yil – Michiaki Kamada, yapon admirali (1890) | |||
* 1948 yil – Valter fon Brauchitsch, nemis feldmarshali (1881) | |||
* 1956 yil – Yoshio Markino, yapon rassomi va yozuvchi (1869) | |||
* 1959 yil – Boughera El Ouafi, jazoirlik-fransuz yuguruvchisi (1898) | |||
* 1961-yil – Tsuru Aoki, yapon-amerikalik aktrisa (1892). | |||
* 1962-yil – Ivan Petrovich, serb-nemis aktyori va qoʻshiqchisi (1894). | |||
* 1965 yil – Genri Travers, irland-amerikalik aktyor (1874) | |||
* 1966 yil – Elizabet Arden, kanadalik amerikalik ishbilarmon ayol, Elizabeth Arden, Inc. kompaniyasiga asos solgan (1878) | |||
* 1966 yil – S. S. Kresge, amerikalik tadbirkor, Kmartga asos solgan (1867) | |||
* 1969-yil – Gyula Mandi, vengriyalik futbolchi va murabbiy (1899). | |||
* 1973 yil – Margaret Karolin Anderson, amerikalik noshir, The Little Review asoschisi (1886) | |||
* 1973-yil – Uolt Kelli, amerikalik rassom va animator (1913) | |||
* 1973 yil – Leo Strauss, nemis-amerikalik siyosatshunos, faylasuf va akademik (1899) | |||
* 1975 yil – K. C. Duglas, amerikalik qishloq blyuz qoʻshiqchisi (1913) | |||
* 1975-yil – Al Lettieri, amerikalik aktyor (1928). | |||
* 1975-yil – Grem Xaberfild, ingliz aktyori (1941) | |||
* 1976 yil – Vishvanatha Satyanarayana, hind shoiri va muallifi (1895) | |||
* 1977-yil – Andreas Baader, nemis jangari (1943) | |||
* 1977 yil – Gudrun Ensslin, nemis jangarilari rahbari, Qizil Armiya fraktsiyasiga asos solgan (1940) | |||
* 1978 yil – Ramon Merkader, ispan jurnalisti, Leon Trotskiyning qotili (1914) | |||
* 1980-yil – Edvin Uey Teale, amerikalik fotograf va yozuvchi (1899) | |||
* 1982 yil – Dwain Esper, amerikalik rejissyor va prodyuser (1892) | |||
* 1982 yil – Per Mendes Fransiya, fransuz huquqshunosi va siyosatchisi, Fransiyaning 143-bosh vaziri (1907). | |||
* 1982 yil – Jon Robarts, kanadalik huquqshunos va siyosatchi, Ontarioning 17-bosh vaziri (1917) | |||
* 1982 yil – Bess Truman, Garri S. Trumanning amerikalik rafiqasi, Qoʻshma Shtatlarning 40-birinchi xonimi (1885) | |||
* 1983 yil – Diego Abad de Santillan, ispan iqtisodchisi va yozuvchi (1897) | |||
* 1983-yil – Villi Jons, amerikalik beysbolchi (1925) | |||
* 1984 yil – Anri Mixo, fransuz rassomi va shoiri (1899) | |||
* 1987 yil – Adrian Ditvorst, gollandiyalik rejissyor va ssenariy muallifi (1940) | |||
* 2000-yil – Juli London, amerikalik qoʻshiqchi va aktrisa (1926) | |||
* 2000-yil – Gven Verdon, amerikalik aktrisa va raqqosa (1925) | |||
* 2003 yil – Preston Smit, amerikalik tadbirkor va siyosatchi, Texasning 40-gubernatori (1912) | |||
* 2003 yil – Manuel Vaskes Montalban, ispan jurnalisti, yozuvchi va tanqidchisi (1939) | |||
* 2005 yil – Jonni Xeyns, ingliz-shotland futbolchisi (1934). | |||
* 2005 yil – Bill King, amerikalik sport boshlovchisi (1927) | |||
* 2006 yil – Mario Franchesko Pompedda, italyan kardinali (1929) | |||
* 2006 yil – Anna Rassell, ingliz-kanadalik qoʻshiqchi va aktrisa (1911) | |||
* 2006 yil – Lori Taitt, gayan-ingliz toʻsiqli oʻyinchisi (1934) | |||
* 2007-yil – Alan Koren, ingliz jurnalisti va yozuvchi (1938) | |||
* 2007 yil – Uilyam J. Krou, amerikalik admiral va diplomat, AQShning Buyuk Britaniyadagi elchisi (1925) | |||
* 2007 yil – Vinsent DeDomeniko, amerikalik biznesmen, Napa vodiysi vino poyezdiga asos solgan (1915) | |||
* 2007 yil – Lucky Dube, janubiy afrikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va klaviatura ijrochisi (1964) | |||
* 2008 yil – Di Di Uorvik, amerikalik qoʻshiqchi (1945) | |||
* 2009 yil – Adrian Kortlandt, gollandiyalik etolog va biolog (1918) | |||
* 2009-yil – Nensi Spero, amerikalik rassom va akademik (1926) | |||
* 2010-yil – Marion Braun, amerikalik saksofonchi va musiqashunos (1931) | |||
* 2010 yil – Billi Raymondi, amerikalik beysbolchi (1912) | |||
* 2012 yil – Miya shikastlanishi, amerikalik kurashchi (1977) | |||
* 2012 yil – Silviya Kristel, golland modeli va aktrisasi (1952) | |||
* 2012 yil – Slater Martin, amerikalik basketbolchi va murabbiy (1925) | |||
* 2012 yil – Jorj Mattos, amerikalik tayanib sakrashchi (1929) | |||
* 2012 yil – Albert Li Ueltschi, amerikalik uchuvchi va biznesmen, FlightSafety Internationalga asos solgan (1917) | |||
* 2012 yil – Devid S. Uor, amerikalik saksofonchi va bastakor (1949) | |||
* 2013 yil – Tom Foley, amerikalik huquqshunos va siyosatchi, Qoʻshma Shtatlar Vakillar palatasining 57-spikeri (1929) | |||
* 2013 yil – Bum Fillips, amerikalik futbolchi va murabbiy (1923) | |||
* 2013 yil – Allan Stenli, kanadalik xokkeychi va murabbiy (1926) | |||
* 2013 yil – Bill Yang, amerikalik serjant va siyosatchi (1930) | |||
* 2014 yil – Mariano Lebron Saviñón, dominikanlik yozuvchi va akademik (1922) | |||
* 2014 yil – Edvard Regan, amerikalik akademik va siyosatchi (1930) | |||
* 2014 yil – Sidney Shapiro, amerikalik-xitoylik yozuvchi va tarjimon (1915) | |||
* 2015 yil – Robert Dikerson, avstraliyalik rassom (1924) | |||
* 2015-yil – Gamal El-Gitani, misrlik jurnalist va yozuvchi (1945) | |||
* 2015 yil – Robert U.Farquxar, amerikalik muhandis (1932) | |||
* 2015 yil – Frenk Uotkins, amerikalik bass ijrochi (1968) | |||
* 2015 yil – Pol Vest, ingliz-amerikalik yozuvchi, shoir va akademik (1930) | |||
* 2017 yil – Marino Perani, italiyalik futbolchi va murabbiy (1939) | |||
* 2018 yil – Lizbet Palme, shved bolalar psixologi, UNICEFning sobiq raisi (1931) | |||
* 2018 yil – Abdel Rahmon Svar al-Dahab, Sudanning 5-prezidenti (1934) | |||
* 2019 yil – Rui Jordão, Angolada tugʻilgan portugaliyalik futbolchi (1952) | |||
* 2020 yil – Rene Felber, Shveysariya Konfederatsiyasining 81-prezidenti (1933) | |||
* 2021 yil – Kolin Pauell, amerikalik harbiy yetakchi va davlat arbobi, 65-davlat kotibi (1937) | |||
== Bayramlar va marosimlar == | |||
* [[Alyaska kuni]] ([[Alaska|Alyaska]], [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]) | |||
* Xristian [[Bayram kuni|bayrami]] : | |||
** [[Yustus Beauvais]] | |||
** [[Xushxabarchi Luqo]] | |||
** [[Alkantaralik Pyotr|Alkantaralik Pyotr ,]] 19 oktyabrda ham nishonlanishi mumkin. | |||
** [[18 oktyabr (Sharqiy pravoslav liturgiyalari)]] | |||
* [[Mustaqillik kuni (Ozarbayjon)]], 1991 yilda [[Ozarbayjon|Ozarbayjonning]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet Ittifoqidan]] mustaqilligini nishonlaydi. | |||
* [[Boʻyinbogʻlar kuni]] ([[Xorvatiya]]) | |||
* [[Shaxslar kuni]] ([[Kanada]]) | |||
* [[Xalqaro menopauza jamiyati|Butunjahon menopauza kuni]] | |||
== Havolalar == | |||
* [http://days.peoples.ru/1018.html days.peoples.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120606164208/http://days.peoples.ru/1018.html |date=2012-06-06 }}{{ref-ru}} | |||
* <references group="" responsive="1"></references> | |||
== Havolalar == | |||
* {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/october/18|title=On This Day|publisher=BBC}} | |||
* {{cite web|url=https://www.onthisday.com/events/october/18|title=Historical Events on October 18|publisher=OnThisDay.com}} | |||
* {{cite web|url=http://canadachannel.ca/todayincanadianhistory/index.php/October_18|title=Today in Canadian History|publisher=Canada Channel}}{{Oʻlikhavola|date=oktyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | |||
[[Turkum:Sana]] | |||
[[Turkum:18-oktyabr|*]] | |||
2026-yil 19-noyabr, 16:35 dagi (joriy) koʻrinishi
18-oktyabr — Grigoriy taqvimida yilning 291- (kabisa yilida 292-) kuni. Yil yakuniga 74 kun qoladi.
| ← oktyabr → | ||||||
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
| 1 | 2 | 3 | 4 | |||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
| 2026-yil | ||||||
Voqealar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1600-yildan oldingi voqealar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 33 – Oʻgʻillari Neron va Drusning oʻlimidan yuragi ezilib, Tiberiy tomonidan Pandateriya oroliga surgun qilingan Agrippina oqsoqol oʻz-oʻzidan ochlikdan vafot etdi. [1]
- 320 – Pappa Iskandariya, yunon faylasufi, Quyosh tutilishini kuzatadi va "Buyuk astronom" ga (Almagest) sharh yozadi.
- 614 – Qirol Xlotar II Franklar qirolligidagi barcha fuqarolik ishlaridan yahudiylarni istisno qilgan holda Frank zodagonlarining huquqlarini himoya qiluvchi Franklar Magna Kartasining bir turi boʻlgan Parij Farmonini (Edictum Chlotacharii) eʼlon qildi.
- 629 – Dagobert I Franklar qiroli tojini egalladi.
- 1009 – Quddusdagi nasroniy cherkovi boʻlgan Muqaddas qabr cherkovi fotimiylar xalifasi Al-Hakim bi-Amr Alloh tomonidan butunlay vayron qilingan, u cherkov poydevorini tagiga qadar buzib tashlagan.
- 1016 – Daniyaliklar Assandun jangida inglizlarni magʻlub etishdi.
- 1081 – Normanlar Dyrrachium jangida Vizantiya imperiyasini magʻlub etishdi.
- 1356 – Bazel zilzilasi, Alp togʻlarining shimolidagi eng muhim tarixiy seysmologik hodisa, Shveysariyaning Bazel shahrini vayron qildi.
- 1540 – Ispaniya konkistadori Ernando de Soto kuchlari hozirgi Alabama shtatidagi mustahkamlangan Mabila shahrini vayron qilib, Tuskaluzani oʻldirdi.
- 1561 yil – Yaponiyada toʻrtinchi Kavanakajima jangi Uesugi Kenshin va Takeda Shingen kuchlari oʻrtasida boʻlib oʻtdi, natijada durang natija qayd etildi.
- 1565 – Yaponiyaning Matsura urugʻiga tegishli kemalar Yaponiya va Gʻarb oʻrtasidagi birinchi qayd etilgan dengiz jangi boʻlgan Fukuda koʻrfazidagi jangda Portugaliya savdo kemasini qoʻlga kirita olmadi.
- 1597 – Ispaniya qiroli Filipp II Angliyaga qarshi uchinchi va soʻnggi armadasini yubordi, ammo boʻronlar tufayli muvaffaqiyatsiz tugadi. Qolgan kemalar inglizlar tomonidan qoʻlga olinadi yoki choʻktiriladi. [2]
- 1599 yil – Valaxiya shahzodasi Maykl Jasur, Şelimbar jangida Endryu Batori armiyasini magʻlub etib, Ruminiya xalqining birinchi qayd etilgan birlashuviga olib keldi.
1601–1900 yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1630 yil – Shotlandiyadagi Frendrat qalʼasi, Frendratlik Jeyms Kriktonning uyi yonib ketdi. [3]
- 1648 – Boston poyabzalchilari birinchi Amerika mehnat tashkilotini tuzdilar.
- 1748 – Eks-la-Chapelle shartnomasining imzolanishi Avstriya vorisligi urushini tugatdi.
- 1775 – afro-amerikalik shoir Fillis Uitli qullikdan ozod qilindi.
- 1775 – Amerika inqilobiy urushi : Falmutning yonishi (hozirgi Portlend, Men).
- 1779 – Amerika inqilobiy urushi: Franko-Amerika Savanna qamalini olib tashladi.
- 1797 yil – Fransiya va Avstriya oʻrtasida Campo Formio shartnomasi imzolandi
- 1851 yil – Herman Melvilning Moby-Dik asari birinchi marta Londonlik Richard Bentli tomonidan "Kit " nomi bilan nashr etilgan.
- 1860 – Ikkinchi afyun urushi nihoyat Pekin konventsiyasida tengsiz shartnoma boʻlgan Tyentsin shartnomasini ratifikatsiya qilish bilan yakunlandi.
- 1867 – Qoʻshma Shtatlar Alyaskani Rossiyadan 7,2 dollarga sotib olib, egallab oldi. million. Har yili shtatda Alyaska kuni sifatida nishonlanadi.
- 1898 – Qoʻshma Shtatlar Ispaniyadan Puerto-Rikoni egallab oldi.
- 1900 yil – graf Bernxard fon Byulov Germaniya kansleri boʻldi. [4]
1901 – hozirgi kungacha
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1912 yil – Birinchi Bolqon urushi : Serbiya qiroli Pyotr I „Serb xalqiga“ deklaratsiyasini eʼlon qildi, chunki uning mamlakati urushga qoʻshildi.
- 1914 yil – Germaniyada Schoenstatt Apostol Harakati tashkil topdi.
- 1921 yil – Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi tarkibiga kirdi.
- 1922 yil – Britaniya radioeshittirish kompaniyasi (keyinchalik korporatsiya) milliy radioeshittirish xizmatini taqdim etish uchun milliy radiouzatuvchilar tarmogʻini yaratish uchun konsortsium tomonidan tashkil etilgan.
- 1929 yil – Maxfiylik kengashining sud qoʻmitasi Edvardsga qarshi Kanada Oliy sudini bekor qildi. Kanada, Kanada qonunlariga koʻra, ayollar „Shaxslar“ deb eʼlon qilinganida.
- 1944 yil – Ikkinchi Jahon urushi : Sovet Ittifoqi Chexoslovakiyani fashistlar Germaniyasidan ozod qilishni boshladi.
- 1944 yil – Ikkinchi Jahon urushi: Feldmarshal Ervin Rommelning davlat dafn marosimi Germaniyaning Ulm shahrida boʻlib oʻtdi.
- 1945 yil – SSSRning yadroviy dasturi Los-Alamos milliy laboratoriyasida Klaus Fuchsdan Amerika Qoʻshma Shtatlarining plutoniy bombasi rejalarini oldi.
- 1945 yil – Mario Vargas, Markos Peres Ximenes va Karlos Delgado Chalbaud boshchiligidagi Venesuela Qurolli Kuchlari guruhi kun oxirida agʻdarilgan prezident Isaias Medina Angaritaga qarshi davlat toʻntarishini amalga oshirdi.
- 1945 yil – Argentinalik harbiy ofitser va siyosatchi Xuan Peron aktrisa Eva Duartega uylandi .
- 1954 – Texas Instruments birinchi tranzistorli radioni eʼlon qildi.
- 1963 yil – Félicette, qora va oq urgʻochi parijlik adashgan mushuk kosmosga uchirilgan birinchi mushuk boʻldi.
- 1967 yil – Sovet Venera 4 zondi Veneraga etib bordi va boshqa sayyora atmosferasini oʻlchaydigan birinchi kosmik kemaga aylandi.
- 1977 yil – Germaniya kuzi : Hanns Martin Shleyerning oʻgʻirlanishi va Qizil Armiya fraktsiyasi (RAF) tomonidan Lufthansa reysini oʻgʻirlab ketishi bilan bogʻliq voqealar toʻplami Shleyer oʻldirilishi va RAFning turli aʼzolari oʻz joniga qasd qilishlari bilan yakunlanadi.
- 1979 yil – Federal Aloqa Komissiyasi (FCC) odamlarga federal hukumat litsenziyasisiz uy sunʼiy yoʻldoshli yer stantsiyalariga ega boʻlishga ruxsat berishni boshladi.
- 1991 yil – Ozarbayjon Oliy Kengashi Sovet Ittifoqidan mustaqillik deklaratsiyasini qabul qildi.
- 1992 yil – Merpati Nustantara Airlines aviakompaniyasining 5601 reysi Indoneziyaning Gʻarbiy Java shtatidagi Garut shahri yaqinidagi Papandayan togʻiga qulab tushdi va 31 kishi halok boʻldi. [5]
- 2003 yil – Boliviyadagi gaz mojarosi : Boliviya prezidenti Gonsalo Sanches de Lozada isteʼfoga chiqishga va Boliviyani tark etishga majbur boʻldi.
- 2007 yil – Karachidagi portlash : Pokistonning sobiq bosh vaziri Benazir Bxuttoni olib ketayotgan kortejga xudkushlik hujumi natijasida 139 kishi halok boʻldi va 450 kishi yaralandi. Bxuttoning oʻzi ham jarohat olmadi.
- 2019 – NASA astronavtlari Jessika Meir va Kristina Koch Xalqaro kosmik stansiyadan quvvat boshqaruvchini almashtirish uchun chiqqanlarida birinchi ayollardan iborat kosmik yurishda qatnashadilar. [6]
- 2019 yil – Chili poytaxti Santyagodagi tartibsizliklar ochiq janglarga aylanib bormoqda, hujumlar shaharning deyarli barcha 164 metro stantsiyalarida qayd etilgan. Prezident Sebastyan Pinyera keyinroq poytaxtda 15 kunlik favqulodda holat eʼlon qildi. [7][8]
Tugʻilganlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1600 dan oldin
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1127 – – Yaponiya imperatori Go-Shirakava (1192-yilda vafot etgan).
- 1130 – Chju Si, xitoy faylasufi (1200-yilda vafot etgan)
- 1405 -yil – Papa Piy II (1464-yilda vafot etgan) [9]
- 1444 – Jon de Moubrey, Norfolkning 4-gersogi (1476-yilda vafot etgan)
- 1482 – Filipp III, graf Xanau-Lixtenberg (1538 yil vafot etgan)
- 1517 – Manuel da Nobrega, portugal-braziliyalik ruhoniy va missioner (1570-yilda vafot etgan)
- 1523 – Anna Yagellon, polshalik Sigismund I ning qizi (1596 yilda vafot etgan)
- 1536 – Uilyam Lambarde, ingliz antikvari va siyosatchisi (1601-yilda vafot etgan)
- 1547 – Yustus Lipsius, belgiyalik filolog va olim (1606-yilda vafot etgan)
- 1553 -yil – Luka Marenzio, italyan bastakori (1599-yilda vafot etgan)
- 1569 – Giambattista Marino, italyan shoiri (vaf. 1625).
- 1587 – Ledi Meri Vrot, ingliz shoiri (1651-yilda vafot etgan)
- 1595 – Edvard Uinslou, amerikalik ziyoratchilar yetakchisi (1655-yilda vafot etgan)
1601–1900 yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1616 – Nikolas Kalpeper, ingliz botaniki (1654 yil vafot etgan)
- 1630 – Genri Paul, ingliz siyosatchisi (1692-yilda vafot etgan)
- 1634 -yil – Luka Giordano, italyan rassomi va illyustrator (1705-yilda vafot etgan)
- 1653 yil – Abraham van Riebek, janubiy afrikalik gollandiyalik savdogar va siyosatchi, Gollandiyaning Sharqiy Hindistoni general-gubernatori (1713 yilda vafot etgan)
- 1662 – Metyu Genri, Uels vaziri va olimi (1714-yilda vafot etgan)
- 1663 – Savoy shahzodasi Yevgeniy (vaf. 1736).
- 1668 – Jon Jorj IV, Saksoniya saylovchisi (1694-yilda vafot etgan).
- 1701 – Sharl le Bo, fransuz tarixchisi va yozuvchisi (1778-yilda vafot etgan)
- 1706 – Baldassare Galuppi, italyan klavesin va bastakor (1785-yilda vafot etgan)
- 1741 – Per Choderlos de Laklos, fransuz generali va yozuvchi (1803-yilda vafot etgan)
- 1777 -yil – Geynrix fon Kleyst, nemis yozuvchisi va shoiri (1811-yilda vafot etgan)
- 1785 – Tomas Lav Peacock, ingliz yozuvchisi va shoiri (1866 y. vafot etgan)
- 1792 -yil – Lukas Alaman, meksikalik siyosatchi va tarixchi (1853-yilda vafot etgan)
- 1804 – Mongkut, Tailand qiroli (1868-yilda vafot etgan)
- 1822 yil – Midhat Posho, Usmonli davlat xizmatchisi va siyosatchisi, Usmonlilar imperiyasining 238-Sadr Vaziri (vaf. 1883).
- 1831 – Fridrix III, Germaniya imperatori (1888-yilda vafot etgan).
- 1836 yil – Frederik Avgust Otto Shvars, amerikalik tadbirkor, FAO Shvartsga asos solgan (1911 yilda vafot etgan)
- 1850 – Basil Xoll Chemberlen, ingliz-shveytsariyalik tarixchi, yozuvchi va akademik (1935-yilda vafot etgan)
- 1854 – Billi Merdok, avstraliyalik kriketchi (1911-yilda vafot etgan)
- 1859 – Anri Bergson, fransuz faylasufi va ilohiyotchisi, Nobel mukofoti laureati (1941-yilda vafot etgan)
- 1862 – Mehmet Esat Bulkat, Usmonli generali (1952 y.)
- 1865 yil – Arie de Yong, gollandiyalik tilshunos va yozuvchi (1957-yilda vafot etgan)
- 1865-yil – Logan Pirsal Smit, amerikalik-ingliz yozuvchi va tanqidchi (1946-yilda vafot etgan)
- 1868 -yil – Ernst Didring, shved yozuvchisi (1931-yilda vafot etgan)
- 1869 – Yoxannes Linnankoski, fin yozuvchisi (1913-yilda vafot etgan) [10]
- 1870 -yil – DT Suzuki, yapon yozuvchisi va olimi (1966-yilda vafot etgan)
- 1872 – Mixail Kuzmin, rus shoiri va yozuvchisi (1936 y. t.)
- 1873 – Ivanoe Bonomi, italiyalik huquqshunos va siyosatchi, Italiyaning 25-bosh vaziri (1951-yilda vafot etgan)
- 1875 yil – Len Braund, ingliz kriketchisi, murabbiyi va hakami (1955 yilda vafot etgan)
- 1878 – Jeyms Truslou Adams, amerikalik tarixchi va yozuvchi (1949-yilda vafot etgan)
- 1880 yil – Zeev Jabotinskiy, ukrain-rus generali, jurnalist va nazariyotchi (1940-yilda vafot etgan)
- 1881 -yil – Maks Gerson, germaniyalik amerikalik shifokor (1959-yilda vafot etgan)
- 1882 -yil – Lyusen Petit-Breton, fransuz velosipedchisi (1917-yilda vafot etgan)
- 1887 yil – Takashi Sakai, yapon generali va siyosatchisi, Gonkong gubernatori (1946 y. vafot etgan)
- 1888 – Pol Vermoyal, fransuz aktyori (1925-yilda vafot etgan).
- 1893 yil – Sidney Golland, Yangi Zelandiya leytenanti va siyosatchisi, Yangi Zelandiyaning 25- Bosh vaziri (1961-yilda vafot etgan)
- 1893-yil – Jorj Ohsava, yapon faylasufi va akademiki (1966-yilda vafot etgan)
- 1894 – HL Devis, amerikalik yozuvchi va shoir (1960-yilda vafot etgan)
- 1894 – Tibor Deri, vengriyalik yozuvchi va tarjimon (1977-yilda vafot etgan)
- 1897 – Isabel Briggs Myers, amerikalik nazariyotchi va yozuvchi (1980-yilda vafot etgan)
- 1898 – Lotte Lenya, avstriyalik qoʻshiqchi va aktrisa (1981-yilda tugʻilgan)
1901 – hozirgi kungacha
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1902 – Miriam Hopkins, Amerikalik aktrisa (1972-yili oʻlgan)
- 1902 – Pascual Jordan, Nemis fizigi va nazariyotchisi(1980-yili oʻlgan)
- 1903 – Lina Radke, Germaniyalik yuguruvchi va murabbiy (1983-yili oʻlgan)
- 1904 – Aarne Juutilainen, Finlandiya armiyasi kapitani (d. 1976)[11]
- 1904 – A. J. Liebling, Amerikalik jurnalist va yozuvchi (d. 1963)
- 1904 – Haim Shirman, Ukraina-isroillik olim va akademik (d. 1981)
- 1905 – Jan Gies, Gollandiyalik faol (d. 1993)
- 1905 – Félix Houphouët-Boigny, Ivuar kasaba uyushmasi rahbari va siyosatchi, Côte d’Ivoirening birinchi Prizidenti (d. 1993)
- 1906 – James Brooks, Amerikalik rassom va oʻqituvchi (d. 1992)
- 1909 – Norberto Bobbio, italyan faylasufi va nazariyotchisi (d. 2004)
- 1914 – Raymond Lambert, Shveysariyalik alpinist (d. 1997)
- 1915 – Victor Sen Yung, Amerikalik aktyor (d. 1980)
- 1918 – Molly Geertsema, Gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi, Niderlandiya Bosh vazirining oʻrinbosari (d. 1991)
- 1918 – Konstantinos Mitsotakis, Yunon huquqshunosi va siyosatchisi, Gretsiyaning 178-bosh vaziri (d. 2017)
- 1918 – Bobby Troup, Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq yozuvchisi, pianinochi va aktyor (d. 1999)
- 1919 – Ric Nordman, Kanadalik kapitan va siyosatchi (d. 1996)
- 1919 – Anita OʻDay, Amerikalik qoʻshiqchi (d. 2006)
- 1919 – Pierre Trudeau, Kanadalik huquqshunos, akademik va siyosatchi, Kanadaning 15-bosh vaziri (d. 2000)
- 1919 – Camilla Williams, Amerikalik soprano va oʻqituvchi (d. 2012)
- 1920 – Melina Mercouri, Yunon aktrisasi, qoʻshiqchisi va siyosatchisi, Gretsiyaning 9-Madaniyat vaziri (d. 1994)
- 1921 – Jerry Cooke, Ukraina-amerikalik fotograf va jurnalist (d. 2005)
- 1921 – Jesse Helms, Amerikalik jurnalist va siyosatchi (d. 2008)
- 1921 – Beatrice Helen Worsley, Meksika-Kanada kompyuter olimi va akademik (d. 1972)
- 1923 – Jessie Mae Hemphill, Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (d. 2008)
- 1924 – Buddy MacMaster, Kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va skripkachi(d. 2014)
- 1925 – Ramiz Alia, Alban siyosatchisi, Albaniyaning 1-prezidenti (d. 2011)
- 1926 – Chuck Berry, Amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (d. 2017)
- 1926 – Klaus Kinski, Nemis-amerikalik aktyor, rejissyor va ssenariy muallifi (d. 1991)
- 1927 – Marv Rotblatt, Amerikalik beysbolchi(d. 2013)
- 1927 – George C. Scott, Amerikalik aktyor va rejissyor (d. 1999)
- 1928 – Keith Jackson, Amerikalik sport boshlovchisi va aktyor (d. 2018)
- 1928 – Maurice El Mediouni, Jazoirlik pianinochi va bastakor
- 1928 – Dick Taverne, Ingliz huquqshunosi va siyosatchisi
- 1929 – Violeta Chamorro, Nikaragualik noshir va siyosatchi, Nikaragua prezidenti
- 1929 – Hillard Elkins, Amerikalik prodyuser va menejer (d. 2010)
- 1929 – Kees Fens, Gollandiyalik yozuvchi va tanqidchi (d. 2008)
- 1930 – Flora Fraser, 21st Lady Saltoun, Shotlandiya siyosatchisi
- 1930 – Esther Hautzig, Litva-amerikalik yozuvchi (d. 2009)
- 1931 – Chris Albertson, Islandiyalik-amerikalik tarixchi, jurnalist va prodyuser (d. 2019)
- 1931 – Roger Climpson, Ingliz-avstraliya jurnalisti
- 1931 – Ien Dales, Gollandiya davlat xizmatchisi va siyosatchisi, Gollandiya ichki ishlar vaziri (d. 1994)
- 1932 – Vytautas Landsbergis, Litvalik musiqashunos va siyosatchi
- 1933 – Forrest Gregg, Amerikalik futbolchi va murabbiy (d. 2019)
- 1933 – Irwin M. Jacobs, Amerikalik elektrotexnika muhandisi, biznesmen va tadbirkor
- 1933 – Ludovico Scarfiotti, Italiya poyga mashinasi haydovchisi (d. 1968)
- 1934 – Inger Stevens, Shved-Amerika aktrisasi (d. 1970)
- 1935 – Peter Boyle, Amerikalik aktyor (d. 2006)
- 1936 – Jaime Lucas Ortega y Alamino, Kuba kardinali (d. 2019)[12]
- 1938 – Robert Dove, Amerikalik huquqshunos va siyosatchi (d. 2021)
- 1938 – Dawn Wells, Amerikalik model va aktrisa, Miss Nevada 1959 yil (d. 2020)
- 1939 – Flavio Cotti, Shveysariyalik huquqshunos va siyosatchi, Shveysariya Konfederatsiyasining 82-prezidenti (d. 2020)
- 1939 – Mike Ditka, Amerikalik futbolchi, murabbiy va sport boshlovchisi
- 1939 – Lee Harvey Oswald, Jon F. Kennedining amerikalik qotili (d. 1963)
- 1939 – Paddy Reilly, Irland xalq qoʻshiqchisi va gitarist[13]
- 1939 – Jan Erik Vold, Norvegiyalik shoir, yozuvchi va tarjimon
- 1940 – Cynthia Weil, Amerikalik qoʻshiq muallifi
- 1940 – Talitha Getty, Gollandiyalik ekstraktsiyaning aktrisasi va modeli (d. 1971)
1902-yil – Miriam Xopkins, amerikalik aktrisa (1972-yilda vafot etgan)
- 1902-yil – Paskual Jordan, nemis fizigi va nazariyotchisi (1980-yilda vafot etgan).
- 1903-yil – Lina Radke, nemis yuguruvchisi va murabbiyi (1983-yilda vafot etgan)
- 1904-yil – Aarne Juutilainen, Finlandiya armiyasi kapitani (1976-yilda vafot etgan)
- 1904-yil – A. J. Liebling, amerikalik jurnalist va yozuvchi (1963-yilda vafot etgan)
- 1904 yil – Xaim Shirman, ukrain-isroillik olim va akademik (1981-yilda vafot etgan)
- 1905-yil – Yan Gies, golland faoli (1993-yilda vafot etgan)
- 1905 yil – Feliks Hufouet-Boigni, Kot-d’Ivuar ittifoqi rahbari va siyosatchi, Kot-d’Ivuarning 1-prezidenti (1993-yilda vafot etgan)
- 1906-yil – Jeyms Bruks, amerikalik rassom va pedagog (1992-yilda vafot etgan)
- 1909-yil – Norberto Bobbio, italyan faylasufi va nazariyotchisi (2004-yilda vafot etgan)
- 1914-yil – Raymond Lambert, shveytsariyalik alpinist (1997-yilda vafot etgan)
- 1915-yil – Viktor Sen Yung, amerikalik aktyor (1980-yilda vafot etgan)
- 1918 yil – Molli Geertsema, gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi, Niderlandiya Bosh vazirining oʻrinbosari (1991-yilda vafot etgan)
- 1918 yil – Konstantinos Mitsotakis, yunon huquqshunosi va siyosatchisi, Gretsiyaning 178-bosh vaziri (2017-yilda vafot etgan)
- 1918-yil – Bobbi Troup, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi, pianinochi va aktyor (1999-yilda vafot etgan)
- 1919-yil – Rik Nordman, kanadalik kapitan va siyosatchi (1996-yilda vafot etgan)
- 1919 – Anita OʻDay, amerikalik qoʻshiqchi (2006 y. oʻ.)
- 1919 yil – Per Tryudo, kanadalik huquqshunos, akademik va siyosatchi, Kanadaning 15-Bosh vaziri (2000-yilda vafot etgan).
- 1919-yil – Kamilla Uilyams, amerikalik soprano va pedagog (2012-yilda vafot etgan)
- 1920 yil – Melina Merkuri, yunon aktrisasi, qoʻshiqchisi va siyosatchisi, 9-Gretsiya Madaniyat vaziri (1994 yilda vafot etgan)
- 1921-yil – Jerri Kuk, ukrainalik-amerikalik fotograf va jurnalist (2005-yilda vafot etgan)
- 1921-yil – Jessi Xelms, amerikalik jurnalist va siyosatchi (2008-yilda vafot etgan)
- 1921-yil – Beatris Xelen Uorsli, meksikalik-kanadalik kompyuter olimi va akademik (1972-yilda vafot etgan)
- 1923 yil – Jessi Mey Xemfill, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (2008-yilda vafot etgan)
- 1924 yil – Buddi Makmaster, kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va skripkachi (2014-yilda vafot etgan)
- 1925 yil – Ramiz Alia, alban siyosatchisi, Albaniyaning 1-prezidenti (2011-yilda vafot etgan)
- 1926 yil – Chak Berri, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi (2017-yilda vafot etgan)
- 1926 yil – Klaus Kinski, nemis-amerikalik aktyor, rejissyor va ssenariy muallifi (1991-yilda vafot etgan)
- 1927 yil – Marv Rotblatt, amerikalik beysbolchi (vaf. 2013 yil)
- 1927-yil – Jorj Skott, amerikalik aktyor va rejissyor (1999-yilda vafot etgan)
- 1928-yil – Keyt Jekson, amerikalik sport boshlovchisi va aktyori (2018-yilda vafot etgan)
- 1928 yil – Moris El Medioni, jazoirlik pianinochi va bastakor
- 1928 yil – Dik Tavern, ingliz huquqshunosi va siyosatchisi
- 1929 yil – Violeta Chamorro, nikaragualik noshir va siyosatchi, Nikaragua prezidenti
- 1929-yil – Xillard Elkins, amerikalik prodyuser va menejer (2010-yilda vafot etgan)
- 1929 yil – Kees Fens, gollandiyalik yozuvchi va tanqidchi (2008 yil vafot etgan)
- 1930 yil – Flora Freyzer, 21-xonim Saltoun, Shotlandiya siyosatchisi
- 1930-yil – Ester Xautsig, litva-amerikalik yozuvchi (2009-yilda vafot etgan)
- 1931 yil – Kris Albertson, island-amerikalik tarixchi, jurnalist va prodyuser (2019-yilda vafot etgan)
- 1931 yil – Rojer Klimpson, ingliz-avstraliyalik jurnalist
- 1931 yil – Ien Dales, Niderlandiya davlat xizmatchisi va siyosatchisi, Gollandiya ichki ishlar vaziri (1994-yilda vafot etgan)
- 1932 yil – Vitautas Landsbergis, litvalik musiqashunos va siyosatchi
- 1933 yil – Forrest Gregg, amerikalik futbolchi va murabbiy (2019-yilda vafot etgan)
- 1933 yil – Irvin M. Jeykobs, amerikalik elektrotexnika muhandisi, biznesmen va tadbirkor
- 1933 yil – Ludoviko Skarfiotti, italiyalik poyga mashinasi haydovchisi (1968 y.)
- 1934-yil – Inger Stivens, shved-amerikalik aktrisa (1970-yilda vafot etgan)
- 1935-yil – Piter Boyl, amerikalik aktyor (2006-yilda vafot etgan)
- 1936 yil – Xayme Lukas Ortega va Alamino, kubalik kardinali (2019-yilda vafot etgan)
- 1938-yil – Robert Dov, amerikalik huquqshunos va siyosatchi (2021-yilda vafot etgan)
- 1938 yil – Daun Uells, amerikalik model va aktrisa, Miss Nevada 1959 (2020-yilda vafot etgan)
- 1939 yil – Flavio Kotti, shveytsariyalik huquqshunos va siyosatchi, Shveysariya Konfederatsiyasining 82-prezidenti (2020-yilda vafot etgan)
- 1939 yil – Mayk Ditka, amerikalik futbolchi, murabbiy va sport boshlovchisi
- 1939 yil – Li Xarvi Osvald, Jon Kennedining amerikalik qotili (1963-yilda vafot etgan)
- 1939 yil – Peddi Reyli, irland xalq qoʻshiqchisi va gitarachisi
- 1939 yil – Yan Erik Vold, norveg shoiri, yozuvchi va tarjimon
- 1940 yil – Sintia Vayl, amerikalik qoʻshiq yozuvchisi
- 1940 yil – Talita Getti, aktrisa va gollandiyalik model (1971 y.)
- 1941 yil – Timoti Bell, Baron Bell, ingliz tadbirkori (2019-yilda vafot etgan)
- 1941 yil – Marta Burk, amerikalik psixolog va yozuvchi
- 1942 yil – Janfranko Ravasi, italyan kardinali va olimi
- 1943 yil – Kristin Sharbonno, kanadalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi (2014-yilda vafot etgan)
- 1943 yil – Tugʻilgan Rønn Hornbech, Daniya politsiyachisi va siyosatchisi, Daniya cherkov ishlari boʻyicha vaziri
- 1945 yil – Huell Howser, amerikalik teleboshlovchi va aktyor (2013-yilda vafot etgan)
- 1945 yil – Kris Sheys, amerikalik siyosatchi
- 1946-yil – Jeyms Robert Beyker, amerikalik yozuvchi va ssenariynavis (1997-yilda vafot etgan)
- 1946 yil – Frenk Beamer, amerikalik futbolchi va murabbiy
- 1946 yil – Dafydd Elis-Tomas, uelslik akademik va siyosatchi
- 1946 yil – Xovard Shor, kanadalik bastakor, dirijyor va prodyuser
- 1947 yil – Pol Chakl, ingliz komediyachisi, aktyori va ssenariy muallifi
- 1947 yil – Job Koen, gollandiyalik olim va siyosatchi, Amsterdam meri
- 1947 yil – Laura Nyro, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va pianinochi (1997-yilda vafot etgan)
- 1947 yil – Gari Sallivan, Avstraliya regbi ligasi oʻyinchisi
- 1948 yil – Xans Köxler, avstriyalik faylasuf, yozuvchi va akademik
- 1948 yil – Ntozake Shange, amerikalik yozuvchi, shoir va dramaturg (2018-yilda vafot etgan)
- 1974 yil – Robbi Savaj, uelslik futbolchi va sport boshlovchisi
- 1974 yil – Peter Svensson, shved gitarachisi va qoʻshiq yozuvchisi
- 1974 yil – Chjou Xun, xitoylik aktrisa va qoʻshiqchi
- 1974 yil – Amish Tripati, hind yozuvchisi
- 1975 yil – Aleks Kora, Puerto-Riko-amerikalik beysbolchi va sport boshlovchisi
- 1975 yil – Josh Soyer, amerikalik video oʻyinlar dizayneri
- 1977 yil – Flavia Colgan, braziliyalik-amerikalik jurnalist
- 1977 yil – Kunal Kapur, hind aktyori
- 1977 yil – Rayan Nelsen, Yangi Zelandiya-amerikalik futbolchi va murabbiy
- 1977 yil – David Vuillemin, fransuz mototsikl poygachisi
- 1978 yil – Mayk Tindall, ingliz regbichisi
- 1978 yil – Kenji Vu, tayvanlik qoʻshiqchi-qoʻshiq yozuvchisi va aktyori
- 1979 yil – Deymon Skott, britaniyalik tomoshabin
- 1979 yil – Yaroslav Drobni, chex futbolchisi
- 1979 yil – Ne-Yo, amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, prodyuser, raqqosa va aktyor
- 1980 yil – Birsen Yavuz, turkiyalik sprinter va toʻsiqli yuguruvchi
- 1981 yil – Neytan Xaurits, avstraliyalik kriketchi
- 1981 yil – Tina Hergold, sloveniyalik tennischi
- 1981 yil – Greg Uorren, amerikalik futbolchi
- 1982 yil – Thierry Amiel, fransuz qoʻshiqchisi-qoʻshiq yozuvchisi
- 1982 yil – Maykl Dingsdag, gollandiyalik futbolchi
- 1982 yil – Mark Sampson, uelslik futbolchi va murabbiy
- 1982 yil – Saymon Gotch, amerikalik kurashchi
- 1983 yil – Dante, braziliyalik futbolchi
- 1984 yil – Robert Xarting, nemis disk uloqtiruvchisi
- 1984 yil – Freida Pinto, hind aktrisasi va modeli
- 1984 yil – Esperanza Spalding, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va baschi
- 1984 yil – Lindsi Vonn, amerikalik changʻichi
- 1984 yil – Milo Yiannopulos, britaniyalik jurnalist va notiq
- 1985 yil – Yoenis Sespedes, kubalik beysbolchi
- 1985 yil – Endryu Garsiya, amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va gitarachi
- 1986 yil – Vilma Elles, nemis aktrisasi va modelyeri
- 1987 yil – Zak Efron, amerikalik aktyor va qoʻshiqchi
- 1987 yil – Freja Beha Erichsen, daniyalik model
- 1988 yil – Tessa Shram, gollandiyalik rejissyor va aktrisa
- 1989 yil – Laci Green, amerikalik YouTube shaxsiyati, videoblogger, jinsiy tarbiyachi va faol
- 1989 yil – Riisa Naka, yapon modeli va aktrisasi
- 1990 yil – Bristol Peylin, amerikalik notiq va realiti-televizion shaxs
- 1990 yil – Brittni Griner, amerikalik professional basketbolchi
- 1990 – Drew Crawford, Amerikalik basketbolchi[14]
- 1991 – Roly Bonevacia, Gollandiyalik futbolchi
- 1992 – John John Florence, Amerikalik professional serfer
- 1993 – Ivan Cavaleiro, Portugaliyalik professional futbolchir
- 1994 – Pascal Wehrlein, Germaniya-Mavrikiyalik Formula 1 haydovchisi
- 1994 – Enhō Akira, Yaponiyalik sumo kurashchisi[15]
Vafot etganlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1600 dan oldin
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Miloddan avvalgi 31 yil – Lyusiy Aelius Seyanus, Rim siyosatchisi (miloddan avvalgi 20-yilda tugʻilgan)
- 325 – Jin imperatori Min (299-yilda tugʻilgan)
- Milodiy 707 – Papa Ioann VII (650 yilda tugʻilgan)
- 815 – Abul-Sarayya, Zaydiy isyonchilari rahbari [16]
- 1035 – Pamploniyalik Sancho III (992 yilda tugʻilgan)
- 1081 – Nikephoros Palaiologos, Vizantiya generali
- 1101 – Xyu I, Vermandua grafi (1053 yilda tugʻilgan)
- 1141 – Leopold, Bavariya gertsogi (1108 yilda tugʻilgan).
- 1214 – Jon de Grey, Norvich episkopi
- 1366 – Petrus Torkilsson, Uppsala arxiyepiskopi
- 1382 – Jeyms Batler, 2-Ormon grafi, irlandiyalik siyosatchi, Irlandiya sudyasi (1331 yilda tugʻilgan)
- 1417 – Papa Grigoriy XII (1326-yilda tugʻilgan)
- 1442 – Portugaliyalik Infante João (1400 yilda tugʻilgan)
- 1480 – Uxvudong, koreys raqqosasi va shoiri (1440-yilda tugʻilgan)
- 1503 – Papa Piy III (1439-yilda tugʻilgan)
- 1508 – Patrik Xepbern, Botvellning 1-grafi, Shotlandiya Lord Oliy Admirali
- 1511 – Filipp de Kommines, fransuz tilida soʻzlashuvchi Fleming Burgundiya va Fransiya sudlarida (1447 yilda tugʻilgan)
- 1526 – Lukas Vaskes de Aylon, ispan tadqiqotchisi (1475-yilda tugʻilgan)
- 1541 – Margaret Tudor, Shotlandiya qirolichasi Jeyms IV (1489 yilda tugʻilgan)
- 1545 – Jon Taverner, ingliz organist va bastakor (1490-yilda tugʻilgan)
- 1558 – Vengriyalik Meri (1505 yilda tugʻilgan)
- 1561 yil – Yamamoto Kansuke, yapon samuraylari (1501 yilda tugʻilgan)
- 1564 – Yoxannes Akroniy Frisius, golland shifokori va matematiki (1520-yilda tugʻilgan)
- 1570 yil – Manuel da Nobrega, portugal-braziliyalik ruhoniy va missioner (1517 yilda tugʻilgan)
1601–1900 yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1604 yil – Igram van Achelen, gollandiyalik huquqshunos va siyosatchi (1528 yilda tugʻilgan)
- 1646 – Isaak Jogues, fransuz ruhoniysi, missioner va shahid (1607 yilda tugʻilgan)
- 1667 – Fasilides, Efiopiya imperatori (1603 yilda tugʻilgan)
- 1678 – Jeykob Jordans, belgiyalik rassom rassom (1593 yilda tugʻilgan)
- 1739 – Antonio Xose da Silva, braziliyalik-portugal dramaturgi (1705-yilda tugʻilgan)
- 1744 – Sara Cherchill, Marlboro gersoginyasi (1660 yilda tugʻilgan).
- 1770 – Jon Manners, Markes Granbi, ingliz generali va siyosatchisi, Derbishir lord leytenanti (1721 yilda tugʻilgan)
- 1775 -yil – Kristian Avgust Krusius, nemis faylasufi va ilohiyotchisi (1715-yilda tugʻilgan)
- 1817 – Etyen Nikolas Mehul, fransuz pianinochisi va bastakori (1763-yilda tugʻilgan)
- 1865 yil – Genri Jon Templ, 3-Vikont Palmerston, ingliz askari va siyosatchisi, Birlashgan Qirollik Bosh vaziri (1784 yilda tugʻilgan)
- 1871 yil – Charlz Bebbij, ingliz matematiki va muhandisi, mexanik kompyuterni ixtiro qildi (1791 yilda tugʻilgan)
- 1876 – Frensis Preston Bler, amerikalik jurnalist (1791-yilda tugʻilgan)
- 1886 – Filipp Frans fon Siebold, nemis shifokori va botanik (1796 yilda tugʻilgan)
- 1889 – Antonio Meuchchi, italyan-amerikalik muhandis (1808-yilda tugʻilgan)
- 1892 – Uilyam U.Chepmen, amerikalik huquqshunos va siyosatchi (1808-yilda tugʻilgan)
- 1893 -yil – Sharl Guno, fransuz bastakori va pedagogi (1818-yilda tugʻilgan)
1901 – hozirgi kungacha
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1908-yil – Nozu Michitsura, yapon feldmarshali (1840).
- 1911-yil – Alfred Binet, fransuz psixologi va yozuvchisi (1857).
- 1921-yil – Bavariyalik Lyudvig III (1845)
- 1931 yil – Tomas Edison, amerikalik muhandis va tadbirkor, lampochka va fonografni ixtiro qildi (1847)
- 1934 yil – Santyago Ramon y Kaxal, ispan patologi, gistologi va nevrologi, Nobel mukofoti laureati (1852)
- 1935-yil – Gaston Lachaise, fransuz-amerikalik haykaltarosh (1882)
- 1941 yil – Manuel Teysheyra Gomesh, portugaliyalik huquqshunos va siyosatchi, Portugaliyaning 7-prezidenti (1860)
- 1942-yil – Mixail Nesterov, rus rassomi (1862).
- 1947 yil – Michiaki Kamada, yapon admirali (1890)
- 1948 yil – Valter fon Brauchitsch, nemis feldmarshali (1881)
- 1956 yil – Yoshio Markino, yapon rassomi va yozuvchi (1869)
- 1959 yil – Boughera El Ouafi, jazoirlik-fransuz yuguruvchisi (1898)
- 1961-yil – Tsuru Aoki, yapon-amerikalik aktrisa (1892).
- 1962-yil – Ivan Petrovich, serb-nemis aktyori va qoʻshiqchisi (1894).
- 1965 yil – Genri Travers, irland-amerikalik aktyor (1874)
- 1966 yil – Elizabet Arden, kanadalik amerikalik ishbilarmon ayol, Elizabeth Arden, Inc. kompaniyasiga asos solgan (1878)
- 1966 yil – S. S. Kresge, amerikalik tadbirkor, Kmartga asos solgan (1867)
- 1969-yil – Gyula Mandi, vengriyalik futbolchi va murabbiy (1899).
- 1973 yil – Margaret Karolin Anderson, amerikalik noshir, The Little Review asoschisi (1886)
- 1973-yil – Uolt Kelli, amerikalik rassom va animator (1913)
- 1973 yil – Leo Strauss, nemis-amerikalik siyosatshunos, faylasuf va akademik (1899)
- 1975 yil – K. C. Duglas, amerikalik qishloq blyuz qoʻshiqchisi (1913)
- 1975-yil – Al Lettieri, amerikalik aktyor (1928).
- 1975-yil – Grem Xaberfild, ingliz aktyori (1941)
- 1976 yil – Vishvanatha Satyanarayana, hind shoiri va muallifi (1895)
- 1977-yil – Andreas Baader, nemis jangari (1943)
- 1977 yil – Gudrun Ensslin, nemis jangarilari rahbari, Qizil Armiya fraktsiyasiga asos solgan (1940)
- 1978 yil – Ramon Merkader, ispan jurnalisti, Leon Trotskiyning qotili (1914)
- 1980-yil – Edvin Uey Teale, amerikalik fotograf va yozuvchi (1899)
- 1982 yil – Dwain Esper, amerikalik rejissyor va prodyuser (1892)
- 1982 yil – Per Mendes Fransiya, fransuz huquqshunosi va siyosatchisi, Fransiyaning 143-bosh vaziri (1907).
- 1982 yil – Jon Robarts, kanadalik huquqshunos va siyosatchi, Ontarioning 17-bosh vaziri (1917)
- 1982 yil – Bess Truman, Garri S. Trumanning amerikalik rafiqasi, Qoʻshma Shtatlarning 40-birinchi xonimi (1885)
- 1983 yil – Diego Abad de Santillan, ispan iqtisodchisi va yozuvchi (1897)
- 1983-yil – Villi Jons, amerikalik beysbolchi (1925)
- 1984 yil – Anri Mixo, fransuz rassomi va shoiri (1899)
- 1987 yil – Adrian Ditvorst, gollandiyalik rejissyor va ssenariy muallifi (1940)
- 2000-yil – Juli London, amerikalik qoʻshiqchi va aktrisa (1926)
- 2000-yil – Gven Verdon, amerikalik aktrisa va raqqosa (1925)
- 2003 yil – Preston Smit, amerikalik tadbirkor va siyosatchi, Texasning 40-gubernatori (1912)
- 2003 yil – Manuel Vaskes Montalban, ispan jurnalisti, yozuvchi va tanqidchisi (1939)
- 2005 yil – Jonni Xeyns, ingliz-shotland futbolchisi (1934).
- 2005 yil – Bill King, amerikalik sport boshlovchisi (1927)
- 2006 yil – Mario Franchesko Pompedda, italyan kardinali (1929)
- 2006 yil – Anna Rassell, ingliz-kanadalik qoʻshiqchi va aktrisa (1911)
- 2006 yil – Lori Taitt, gayan-ingliz toʻsiqli oʻyinchisi (1934)
- 2007-yil – Alan Koren, ingliz jurnalisti va yozuvchi (1938)
- 2007 yil – Uilyam J. Krou, amerikalik admiral va diplomat, AQShning Buyuk Britaniyadagi elchisi (1925)
- 2007 yil – Vinsent DeDomeniko, amerikalik biznesmen, Napa vodiysi vino poyezdiga asos solgan (1915)
- 2007 yil – Lucky Dube, janubiy afrikalik qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi va klaviatura ijrochisi (1964)
- 2008 yil – Di Di Uorvik, amerikalik qoʻshiqchi (1945)
- 2009 yil – Adrian Kortlandt, gollandiyalik etolog va biolog (1918)
- 2009-yil – Nensi Spero, amerikalik rassom va akademik (1926)
- 2010-yil – Marion Braun, amerikalik saksofonchi va musiqashunos (1931)
- 2010 yil – Billi Raymondi, amerikalik beysbolchi (1912)
- 2012 yil – Miya shikastlanishi, amerikalik kurashchi (1977)
- 2012 yil – Silviya Kristel, golland modeli va aktrisasi (1952)
- 2012 yil – Slater Martin, amerikalik basketbolchi va murabbiy (1925)
- 2012 yil – Jorj Mattos, amerikalik tayanib sakrashchi (1929)
- 2012 yil – Albert Li Ueltschi, amerikalik uchuvchi va biznesmen, FlightSafety Internationalga asos solgan (1917)
- 2012 yil – Devid S. Uor, amerikalik saksofonchi va bastakor (1949)
- 2013 yil – Tom Foley, amerikalik huquqshunos va siyosatchi, Qoʻshma Shtatlar Vakillar palatasining 57-spikeri (1929)
- 2013 yil – Bum Fillips, amerikalik futbolchi va murabbiy (1923)
- 2013 yil – Allan Stenli, kanadalik xokkeychi va murabbiy (1926)
- 2013 yil – Bill Yang, amerikalik serjant va siyosatchi (1930)
- 2014 yil – Mariano Lebron Saviñón, dominikanlik yozuvchi va akademik (1922)
- 2014 yil – Edvard Regan, amerikalik akademik va siyosatchi (1930)
- 2014 yil – Sidney Shapiro, amerikalik-xitoylik yozuvchi va tarjimon (1915)
- 2015 yil – Robert Dikerson, avstraliyalik rassom (1924)
- 2015-yil – Gamal El-Gitani, misrlik jurnalist va yozuvchi (1945)
- 2015 yil – Robert U.Farquxar, amerikalik muhandis (1932)
- 2015 yil – Frenk Uotkins, amerikalik bass ijrochi (1968)
- 2015 yil – Pol Vest, ingliz-amerikalik yozuvchi, shoir va akademik (1930)
- 2017 yil – Marino Perani, italiyalik futbolchi va murabbiy (1939)
- 2018 yil – Lizbet Palme, shved bolalar psixologi, UNICEFning sobiq raisi (1931)
- 2018 yil – Abdel Rahmon Svar al-Dahab, Sudanning 5-prezidenti (1934)
- 2019 yil – Rui Jordão, Angolada tugʻilgan portugaliyalik futbolchi (1952)
- 2020 yil – Rene Felber, Shveysariya Konfederatsiyasining 81-prezidenti (1933)
- 2021 yil – Kolin Pauell, amerikalik harbiy yetakchi va davlat arbobi, 65-davlat kotibi (1937)
Bayramlar va marosimlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Alyaska kuni (Alyaska, AQSh)
- Xristian bayrami :
- Yustus Beauvais
- Xushxabarchi Luqo
- Alkantaralik Pyotr , 19 oktyabrda ham nishonlanishi mumkin.
- 18 oktyabr (Sharqiy pravoslav liturgiyalari)
- Mustaqillik kuni (Ozarbayjon), 1991 yilda Ozarbayjonning Sovet Ittifoqidan mustaqilligini nishonlaydi.
- Boʻyinbogʻlar kuni (Xorvatiya)
- Shaxslar kuni (Kanada)
- Butunjahon menopauza kuni
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 2012-06-06 sanasida arxivlangan)(rus.)
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- „On This Day“. BBC.
- „Historical Events on October 18“. OnThisDay.com.
- „Today in Canadian History“. Canada Channel.[sayt ishlamaydi]