15-may: Versiyalar orasidagi farq
Qiyofa
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''15-may''' — [[Grigoriy taqvimi]]da [[yil]]ning 135- ([[kabisa yili]]da 136-) [[kun]]i. Yil yakuniga 230 kun qoladi. | |||
{{MayTaqvimi}} | |||
== Bayramlar == | |||
''Yana qarang: [[:Turkum:15-may bayramlari]]'' oila kuni | |||
{{section-stub}} | |||
== Voqealar == | |||
''Yana qarang: [[:Turkum:15-may voqealari]]'' | |||
* [[221]] yil — Liu Bey, Xitoy sarkardasi, oʻzini Xan sulolasining vorisi Shu Xan imperatori deb eʼlon qildi. | |||
* [[392]] yil — Imperator Valentinian II Franklar bosqinchisi Arbogastga qarshi [[Galliya]]ga yurish paytida oʻldirildi. U [[Vena]]dagi qarorgohida osilgan holda topilgan. | |||
* [[589]] yil — Qirol Autari [[Bavariya ]] gersogi Garibald I ning qizi Teodelindaga uylandi. Katolik boʻlib, u Lombard zodagonlari orasida katta taʼsirga ega edi. | |||
* [[756]] yil — Arab sulolasining asoschisi Abdurrahmon I Ispaniyaning Kordova amiri boʻldi. | |||
* [[1525]] yil — Anabaptist plastor [[Tomas Myuntser]] boshchiligidagi qoʻzgʻolonchi dehqonlar [[Frankenhauzen]] jangida magʻlub boʻlib, [[Muqaddas Rim imperiyasi]]da nemis dehqonlari urushini tugatdi. | |||
* [[1536]] yil — [[Angliya]] qirolichasi [[Ann Boleyn]] [[London]]da hiyonat, zino va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohda ayblanib sudlanmoqda; u maxsus tanlangan hakamlar hayʼati tomonidan oʻlimga hukm qilingan. | |||
==== 1600-1900-yillar ==== | |||
* [[1602]] yil — [[Keyp Kod]] burnini ingliz sayyohi [[Bartolomeu Gosnold]] koʻrdi. | |||
* [[1618]] yil — [[Iogann Kepler]] sayyoralar harakatining uchinchi qonuni haqidagi ilgari rad etilgan kashfiyotini tasdiqladi. | |||
* [[1648]] yil — [[Myunster]] tinchligi ratifikatsiya qilindi, unga koʻra [[Ispaniya]] [[Gollandiya]] suverenitetini tan oladi. | |||
* [[1791]] yil — [[Fransiya]] inqilobi : [[Maksimillian Robespier]] oʻzini oʻzi inkor etish toʻgʻrisidagi farmonni taklif qiladi. | |||
* [[1817]] yil — Qoʻshma Shtatlardagi birinchi xususiy ruhiy salomatlik shifoxonasining ochilishi, oʻz sabablaridan mahrum boʻlgan shaxslarga yordam berish uchun boshpana (hozirgi Friends kasalxonasi , [[Filadelfiya]], [[Pensilvaniya]]). | |||
[[Fayl:Solar_eclips_1999_6.jpg|right|100x100px|Chyotki Beyli]] | |||
* [[1836|1836]] yil — [[:ru:Бейли, Фрэнсис|F. Baley]] [[:ru:чётки Бейли|"Beyli nuqtasi"ni]] ''(tasvirda)'' kashf etdi. | |||
* [[1849]] yil — [[1848]] yildagi [[Sitsiliya]] inqilobi nihoyat oʻchirildi (tugadi). | |||
* [[1850]] yil — Arana-Janubiy shartnomasi ratifikatsiya qilindi, bu [[Buyuk Britaniya]] va [[Argentina]] oʻrtasidagi „mavjud tafovutlar“ ni tugatdi. | |||
* [[1851]] yil — [[Avstraliya]]da birinchi [[oltin shovqini]] eʼlon qilindi, garchi kashfiyot uch oy oldin qilingan boʻlsa ham. | |||
* [[1864]] yil — [[Amerika]] fuqarolar urushi: Yangi bozor jangi, [[Virjiniya]] : Virjiniya harbiy instituti talabalari Ittifoq generali [[Frans Sigel]]ni Shenandoah vodiysidan chiqarib yuborish uchun [[Konfederatsiya]] armiyasi bilan birga jang qilishdi. | |||
* [[1891]] yil — [[Papa Leo XIII]] zamonaviy katolik ijtimoiy taʼlimotining boshlanishi boʻlgan " Rerum novarum " ensiklikida ishchilarning huquqlari va mulkiy huquqlarini himoya qiladi. | |||
==== 1900-2000-yillarda ==== | |||
* [[1905]] yil — [[Las-Vegas]] shahri [[AQSh]]ning [[Nevada]] shtatida tashkil etilgan. | |||
* [[1911]] yil — [[Standard Oil]] [[Nyu-Jersi]] [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]]ga qarshi oʻyinda Qoʻshma Shtatlar Oliy sudi Standard Oilni Sherman Monopoliyaga qarshi qonuniga binoan „asossiz“ monopoliya deb eʼlon qildi va kompaniyani tarqatib yuborishni buyurdi. | |||
* [[1911]] yil — [[Emilio Madero]] boshchiligidagi [[Meksika]] inqilobi kuchlari [[Torreon]] shahrini Federallardan tortib olganida, Torreon qirgʻinida 300 dan ortiq xitoylik muhojir halok boʻldi. | |||
* [[1918]] yil — [[Finlandiya]] fuqarolar urushi oqlar Kareliya Istmusidagi Rossiya qirgʻoq artilleriya bazasi Fort Inoni rus qoʻshinlaridan tortib olganida tugadi. | |||
* [[1919]] yil — [[Vinnipeg]]da umumiy ish tashlash boshlandi. Soat 11:00 ga kelib, Vinnipegning deyarli barcha ishlaydigan aholisi ishdan ketishdi. | |||
* [[1919]] yil — [[Gretsiya]]ning Smirnani bosib olishi. Bosqin paytida yunon armiyasi 350 nafar turkni oʻldiradi yoki yarador qiladi; aybdorlar yunon qoʻmondoni [[Aristid Stergiades]] tomonidan jazolanadi. | |||
* [[1929]] yil — [[Ogayo]] shtatining [[Klivlend]] shahridagi [[Klivlend]] klinikasidagi yongʻinda 123 kishi halok boʻldi. | |||
* [[1932]] yil — Davlat toʻntarishiga urinish natijasida Yaponiya Bosh vaziri [[Inukay Tsuyoshi]] oʻldirildi. | |||
* [[1933]] yil — Germaniyaning RLM tarkibidagi yoki nazorati ostidagi barcha harbiy aviatsiya tashkilotlari „[[Wehrmacht]]“ armiyasining havo qoʻli — „[[Luftwaffe]]“ tashkil qilish uchun rasmiy ravishda yashirin tarzda birlashtirildi. | |||
* [[1935|1935]] yil — [[:ru:Московский метрополитен|Moskva metropolitenining]] birinchi liniyasi ishga tushdi. | |||
* [[1940]] yil — [[USS]] „Sailfish“ qayta ishga tushirildi. Bu dastlab „USS Squalus“ edi . | |||
* [[1940]] yil — [[Ikkinchi Jahon urushi]]: [[Gollandiya]] jangi : Shiddatli janglardan soʻng, yomon oʻqitilgan va jihozlangan Gollandiya qoʻshinlari Germaniyaga taslim boʻlib, besh yillik ishgʻolning boshlanishini anglatadi. | |||
* [[1940]] yil — [[Richard va Moris MakDonald]] birinchi [[McDonald's]] restoranini ochishdi. | |||
* [[1941 yil]] — „Gloster E.28/39“ birinchi Britaniya va ittifoqchi reaktiv samolyotning birinchi parvozi. | |||
* [[1942]] yil — [[Ikkinchi Jahon urushi]]: Qoʻshma Shtatlarda Ayollar armiyasining yordamchi korpusini (WAAC) tashkil etish toʻgʻrisidagi qonun loyihasi imzolandi. | |||
* [[1943]] yil — [[Iosif Stalin]] Kominternni (yoki Uchinchi Xalqaro) tarqatib yubordi . | |||
* [[1945]] yil — [[Ikkinchi Jahon urushi]]: [[Polyana jangi]], [[Yevropa]]dagi soʻnggi otishma [[Sloveniya]]ning Prevalje shahri yaqinida boʻlib oʻtdi . | |||
* [[1948]] yil — Britaniyaning [[Falastin]] uchun mandati tugagandan soʻng, Misr Qirolligi , [[Transiordaniya]] , [[Livan]] , [[Suriya]] , [[Iroq]] va [[Saudiya Arabistoni]] [[Isroil]]ga bostirib kirishdi va shu tariqa 1948 yildagi Arab-Isroil urushi boshlandi. | |||
* [[1957]] yil — [[Tinch okeani]]dagi Maldiv orolida Britaniya Grapple operatsiyasida birinchi vodorod bombasini sinovdan oʻtkazdi. | |||
* [[1963]] yil — [[Merkuriy loyihasi]] : Merkuriyning yakuniy missiyasi, „Mercury-Atlas“ 9 bortida astronavt Gordon Kuper bilan. U kosmosda bir kundan ortiq vaqt oʻtkazgan birinchi amerikalik va kosmosga yolgʻiz chiqqan oxirgi amerikalik boʻldi. | |||
* [[1970]] yil — Prezident [[Richard Nikson]] [[Anna Mey Xeys]] va [[Elizabet P. Hoisingtonni]] Qoʻshma Shtatlar armiyasining birinchi ayol generallari etib tayinladi. | |||
* [[1972]] yil — 1945 yilda bosib olinganidan beri AQSh harbiy boshqaruvi ostidagi Ryukyu orollari [[Yaponiya]] nazoratiga qaytadi. | |||
* [[1974]] yil — Maalot qirgʻini : Falastinni ozod qilish uchun Demokratik front aʼzolari Isroil maktabiga hujum qilishdi va asirlarni garovga olishdi; jami 31 kishi halok boʻldi, ulardan 22 nafari maktab oʻquvchilari. | |||
* [[1988]] yil — [[Sovet-Afgʻon urushi]] : Sakkiz yildan ortiq davom etgan janglardan soʻng Sovet Armiyasi Afgʻonistondan 115 000 askarni olib chiqishni boshladi . | |||
* [[1991]] yil — [[Edit Kresson]] [[Fransiya]]ning birinchi ayol [[bosh vazir]]i boʻldi. | |||
* [[1997 yil]] — [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] hukumati [[Laos]]da „Yashirin urush“ mavjudligini tan oldi va Xmong va boshqa „Yashirin urush“ faxriylari sharafiga Laos yodgorligini bagʻishladi. | |||
* [[1997]] yil — " Atlantis " kosmik kemasi Rossiyaning " Mir " kosmik stantsiyasiga tutash uchun [[STS-84]] da uchirildi. | |||
{{section-stub}} | |||
== Tavalludlar == | |||
''Yana qarang: [[:Turkum:15-mayda tugʻilganlar]]'' | |||
{{section-stub}} | |||
== Vafot etganlar == | |||
''Yana qarang: [[:Turkum:15-mayda vafot etganlar]]'' | |||
{{section-stub}} | |||
== Havolalar == | |||
* [http://days.peoples.ru/0515.html days.peoples.ru] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060720113210/http://days.peoples.ru/0515.html |date=2006-07-20 }}{{ref-ru}} | |||
[[Turkum:Sana]] | |||
[[Turkum:15-may|*]] | |||
2026-yil 19-noyabr, 16:34 dagi (joriy) koʻrinishi
15-may — Grigoriy taqvimida yilning 135- (kabisa yilida 136-) kuni. Yil yakuniga 230 kun qoladi.
| ← may → | ||||||
| Du | Se | Ch | Pa | Ju | Sh | Ya |
| 1 | 2 | 3 | ||||
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| 2026-yil | ||||||
Bayramlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yana qarang: Turkum:15-may bayramlari oila kuni
| Bu boʻlim çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
Voqealar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yana qarang: Turkum:15-may voqealari
- 221 yil — Liu Bey, Xitoy sarkardasi, oʻzini Xan sulolasining vorisi Shu Xan imperatori deb eʼlon qildi.
- 392 yil — Imperator Valentinian II Franklar bosqinchisi Arbogastga qarshi Galliyaga yurish paytida oʻldirildi. U Venadagi qarorgohida osilgan holda topilgan.
- 589 yil — Qirol Autari Bavariya gersogi Garibald I ning qizi Teodelindaga uylandi. Katolik boʻlib, u Lombard zodagonlari orasida katta taʼsirga ega edi.
- 756 yil — Arab sulolasining asoschisi Abdurrahmon I Ispaniyaning Kordova amiri boʻldi.
- 1525 yil — Anabaptist plastor Tomas Myuntser boshchiligidagi qoʻzgʻolonchi dehqonlar Frankenhauzen jangida magʻlub boʻlib, Muqaddas Rim imperiyasida nemis dehqonlari urushini tugatdi.
- 1536 yil — Angliya qirolichasi Ann Boleyn Londonda hiyonat, zino va qarindoshlar oʻrtasidagi nikohda ayblanib sudlanmoqda; u maxsus tanlangan hakamlar hayʼati tomonidan oʻlimga hukm qilingan.
1600-1900-yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1602 yil — Keyp Kod burnini ingliz sayyohi Bartolomeu Gosnold koʻrdi.
- 1618 yil — Iogann Kepler sayyoralar harakatining uchinchi qonuni haqidagi ilgari rad etilgan kashfiyotini tasdiqladi.
- 1648 yil — Myunster tinchligi ratifikatsiya qilindi, unga koʻra Ispaniya Gollandiya suverenitetini tan oladi.
- 1791 yil — Fransiya inqilobi : Maksimillian Robespier oʻzini oʻzi inkor etish toʻgʻrisidagi farmonni taklif qiladi.
- 1817 yil — Qoʻshma Shtatlardagi birinchi xususiy ruhiy salomatlik shifoxonasining ochilishi, oʻz sabablaridan mahrum boʻlgan shaxslarga yordam berish uchun boshpana (hozirgi Friends kasalxonasi , Filadelfiya, Pensilvaniya).

- 1836 yil — F. Baley "Beyli nuqtasi"ni (tasvirda) kashf etdi.
- 1849 yil — 1848 yildagi Sitsiliya inqilobi nihoyat oʻchirildi (tugadi).
- 1850 yil — Arana-Janubiy shartnomasi ratifikatsiya qilindi, bu Buyuk Britaniya va Argentina oʻrtasidagi „mavjud tafovutlar“ ni tugatdi.
- 1851 yil — Avstraliyada birinchi oltin shovqini eʼlon qilindi, garchi kashfiyot uch oy oldin qilingan boʻlsa ham.
- 1864 yil — Amerika fuqarolar urushi: Yangi bozor jangi, Virjiniya : Virjiniya harbiy instituti talabalari Ittifoq generali Frans Sigelni Shenandoah vodiysidan chiqarib yuborish uchun Konfederatsiya armiyasi bilan birga jang qilishdi.
- 1891 yil — Papa Leo XIII zamonaviy katolik ijtimoiy taʼlimotining boshlanishi boʻlgan " Rerum novarum " ensiklikida ishchilarning huquqlari va mulkiy huquqlarini himoya qiladi.
1900-2000-yillarda
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1905 yil — Las-Vegas shahri AQShning Nevada shtatida tashkil etilgan.
- 1911 yil — Standard Oil Nyu-Jersi Amerika Qoʻshma Shtatlariga qarshi oʻyinda Qoʻshma Shtatlar Oliy sudi Standard Oilni Sherman Monopoliyaga qarshi qonuniga binoan „asossiz“ monopoliya deb eʼlon qildi va kompaniyani tarqatib yuborishni buyurdi.
- 1911 yil — Emilio Madero boshchiligidagi Meksika inqilobi kuchlari Torreon shahrini Federallardan tortib olganida, Torreon qirgʻinida 300 dan ortiq xitoylik muhojir halok boʻldi.
- 1918 yil — Finlandiya fuqarolar urushi oqlar Kareliya Istmusidagi Rossiya qirgʻoq artilleriya bazasi Fort Inoni rus qoʻshinlaridan tortib olganida tugadi.
- 1919 yil — Vinnipegda umumiy ish tashlash boshlandi. Soat 11:00 ga kelib, Vinnipegning deyarli barcha ishlaydigan aholisi ishdan ketishdi.
- 1919 yil — Gretsiyaning Smirnani bosib olishi. Bosqin paytida yunon armiyasi 350 nafar turkni oʻldiradi yoki yarador qiladi; aybdorlar yunon qoʻmondoni Aristid Stergiades tomonidan jazolanadi.
- 1929 yil — Ogayo shtatining Klivlend shahridagi Klivlend klinikasidagi yongʻinda 123 kishi halok boʻldi.
- 1932 yil — Davlat toʻntarishiga urinish natijasida Yaponiya Bosh vaziri Inukay Tsuyoshi oʻldirildi.
- 1933 yil — Germaniyaning RLM tarkibidagi yoki nazorati ostidagi barcha harbiy aviatsiya tashkilotlari „Wehrmacht“ armiyasining havo qoʻli — „Luftwaffe“ tashkil qilish uchun rasmiy ravishda yashirin tarzda birlashtirildi.
- 1935 yil — Moskva metropolitenining birinchi liniyasi ishga tushdi.
- 1940 yil — USS „Sailfish“ qayta ishga tushirildi. Bu dastlab „USS Squalus“ edi .
- 1940 yil — Ikkinchi Jahon urushi: Gollandiya jangi : Shiddatli janglardan soʻng, yomon oʻqitilgan va jihozlangan Gollandiya qoʻshinlari Germaniyaga taslim boʻlib, besh yillik ishgʻolning boshlanishini anglatadi.
- 1940 yil — Richard va Moris MakDonald birinchi McDonald's restoranini ochishdi.
- 1941 yil — „Gloster E.28/39“ birinchi Britaniya va ittifoqchi reaktiv samolyotning birinchi parvozi.
- 1942 yil — Ikkinchi Jahon urushi: Qoʻshma Shtatlarda Ayollar armiyasining yordamchi korpusini (WAAC) tashkil etish toʻgʻrisidagi qonun loyihasi imzolandi.
- 1943 yil — Iosif Stalin Kominternni (yoki Uchinchi Xalqaro) tarqatib yubordi .
- 1945 yil — Ikkinchi Jahon urushi: Polyana jangi, Yevropadagi soʻnggi otishma Sloveniyaning Prevalje shahri yaqinida boʻlib oʻtdi .
- 1948 yil — Britaniyaning Falastin uchun mandati tugagandan soʻng, Misr Qirolligi , Transiordaniya , Livan , Suriya , Iroq va Saudiya Arabistoni Isroilga bostirib kirishdi va shu tariqa 1948 yildagi Arab-Isroil urushi boshlandi.
- 1957 yil — Tinch okeanidagi Maldiv orolida Britaniya Grapple operatsiyasida birinchi vodorod bombasini sinovdan oʻtkazdi.
- 1963 yil — Merkuriy loyihasi : Merkuriyning yakuniy missiyasi, „Mercury-Atlas“ 9 bortida astronavt Gordon Kuper bilan. U kosmosda bir kundan ortiq vaqt oʻtkazgan birinchi amerikalik va kosmosga yolgʻiz chiqqan oxirgi amerikalik boʻldi.
- 1970 yil — Prezident Richard Nikson Anna Mey Xeys va Elizabet P. Hoisingtonni Qoʻshma Shtatlar armiyasining birinchi ayol generallari etib tayinladi.
- 1972 yil — 1945 yilda bosib olinganidan beri AQSh harbiy boshqaruvi ostidagi Ryukyu orollari Yaponiya nazoratiga qaytadi.
- 1974 yil — Maalot qirgʻini : Falastinni ozod qilish uchun Demokratik front aʼzolari Isroil maktabiga hujum qilishdi va asirlarni garovga olishdi; jami 31 kishi halok boʻldi, ulardan 22 nafari maktab oʻquvchilari.
- 1988 yil — Sovet-Afgʻon urushi : Sakkiz yildan ortiq davom etgan janglardan soʻng Sovet Armiyasi Afgʻonistondan 115 000 askarni olib chiqishni boshladi .
- 1991 yil — Edit Kresson Fransiyaning birinchi ayol bosh vaziri boʻldi.
- 1997 yil — Amerika Qoʻshma Shtatlari hukumati Laosda „Yashirin urush“ mavjudligini tan oldi va Xmong va boshqa „Yashirin urush“ faxriylari sharafiga Laos yodgorligini bagʻishladi.
- 1997 yil — " Atlantis " kosmik kemasi Rossiyaning " Mir " kosmik stantsiyasiga tutash uchun STS-84 da uchirildi.
| Bu boʻlim çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
Tavalludlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yana qarang: Turkum:15-mayda tugʻilganlar
| Bu boʻlim çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
Vafot etganlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yana qarang: Turkum:15-mayda vafot etganlar
| Bu boʻlim çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- days.peoples.ru (Wayback Machine saytida 2006-07-20 sanasida arxivlangan)(rus.)